Την πρωτιά στην… κούρσα της ακρίβειας έχουν αλεύρι, ηλιέλαιο, ζυμαρικά, χωρίς ωστόσο να «υστερούν» και άλλες κατηγορίες βασικών ειδών, τροφίμων και μη, από γαλακτοκομικά έως χαρτιά υγείας. Το κύμα των ανατιμήσεων μάλιστα δεν αναμένεται να κοπάσει όσο οι βασικές πρώτες ύλες, αλλά και υλικά συσκευασίας, καθώς και το ενεργειακό κόστος παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Ανατιμήσεις

Οι περισσότερες επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει από τις αρχές του χρόνου σε δύο γύρους ανατιμήσεων και αναμένεται πιθανόν και τρίτος τον Σεπτέμβριο. Δεν λείπουν και οι περιπτώσεις εκείνων που θα προχωρήσουν σε νέες ανατιμήσεις μέσα στο καλοκαίρι, με τους προμηθευτές να επισημαίνουν ότι αυτές που έχουν γίνει έως τώρα απέχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό από την πραγματική επιβάρυνση του κόστους παραγωγής. Το χειρότερο, όπως επισημαίνουν, είναι ότι δεν μπορεί να γίνει καμία ασφαλής πρόβλεψη για τη διάρκεια και την ένταση των αυξήσεων στις τιμές των πρώτων υλών και του ενεργειακού κόστους, γεγονός που καθιστά δύσκολο και τον όποιο προγραμματισμό. 

Πληθωρισμός

Μια πρώτη γεύση για τον πληθωρισμό και εάν αυτός θα κλείσει με νέο άλμα τον Ιούνιο, μετά το 11,3% του Μαΐου, θα πάρουμε την ερχόμενη Παρασκευή, 1η Ιουλίου, οπότε η Eurostat θα ανακοινώσει τις εκτιμήσεις της για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, ενώ στις 8 Ιουλίου η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) θα ανακοινώσει τα στοιχεία για τον εθνικό δείκτη τιμών καταναλωτή.

Ειδικά στα τρόφιμα υπενθυμίζεται ότι οι αυξήσεις σε ετήσια βάση ήταν τον Μάιο 12,1% και σε μηνιαία βάση 1,6%. Τα τελευταία στοιχεία από τα σούπερ μάρκετ, όπως τα συγκεντρώνει η εταιρεία ερευνών αγοράς IRI, δείχνουν ότι την εβδομάδα που τελείωσε στις 12 Ιουνίου οι τιμές των τυποποιημένων προϊόντων είχαν αυξηθεί κατά 8% σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στα γαλακτοκομικά (11%).

Το κύμα ακρίβειας δεν αναμένεται να κοπάσει όσο οι πρώτες ύλες και το ενεργειακό κόστος παραμένουν στα ύψη.

Αποκαλυπτικά για την κατακόρυφη αύξηση των τιμών τους τέσσερις τελευταίους μήνες είναι τα στοιχεία από την πλατφόρμα – παρατηρητήριο τιμών e-Καταναλωτής του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Η αξία ενός τυπικού «καλαθιού» έχει αυξηθεί κατά περίπου 6% μέσα σε αυτό το διάστημα, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να καταγράφονται στα χαρτιά υγείας (35,49%), στο αλεύρι (31,25%), στα μακαρόνια (27,38%), στο ηλιέλαιο (23,20%).

Το άρθρο Ράλι ανόδου σε βασικά τρόφιμα: Αυξήσεις πάνω από 30% εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Απογοητευτικά μοιάζουν τα ευρήματα της έρευνας που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) την εβδομάδα 5-10 Απριλίου 2022 με δείγμα 1.000 καταναλωτές.

Ενεργειακό και μεταφορικό κόστος

Το 85% πιστεύει ότι θα αυξηθεί το κόστος ενέργειας και μεταφορών

Επίσης, το 85% του κοινού θεωρεί πιθανό το ενδεχόμενο να αυξηθεί το κόστος ενέργειας και μεταφορών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα το 46% δηλώνει ότι τα σουπερμάρκετ φροντίζουν να μην υπάρχουν ελλείψεις στα ράφια – μόλις το 13% διαφωνεί, ενώ σε σχέση με την πανδημία, το 29% δηλώνει ότι λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη δημόσια υγεία.

Γενικό συμπέρασμα αποτελεί ότι η κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, επηρεάζει και θα επηρεάζει την ελληνική αγορά για αρκετό καιρό. Η συντριπτική πλειοψηφία σε ποσοστό 67% εκτιμά ότι η διάρκεια επίδρασης του θα είναι μετά το 2022, το 22% εκτιμά ως το τέλος του 2022, το 5% για 2-3 μήνες και μόλις 5% ότι δεν υπάρχει επίδραση.

 Συναισθήματα για τον πόλεμο

Τέλος η πλειοψηφία του κοινού καταλαμβάνεται από συναισθήματα θυμού (30%) και φόβου (26%) για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τα αντίστοιχα ποσοστά για την πανδημία COVID-19 είναι σαφώς χαμηλότερα, αλλά υπαρκτά με 14% και 19% αντίστοιχα. Στα θετικά καταγράφεται ότι μόλις το 2% του κοινού νιώθει πανικό, ενώ το 39% δηλώνει ότι η κρίση στην Ουκρανία είναι σημαντικότερη της πανδημίας COVID-19 και μόλις το 17% δηλώνει το αντίθετο.

Το άρθρο Ακρίβεια: 9 στους 10 καταναλωτές περιμένουν ανατιμήσεις – Φόβοι για ελλείψεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Ειδική θεματική έρευνα

Συγκεκριμένα, σήμερα, η ΓΣΕΕ και το Ινστιτούτο Εργασίας δίνουν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα ειδικής θεματικής έρευνας κοινής γνώμης, που υλοποιείται σε συνεργασία με την εταιρεία Alco και απευθύνεται σε εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα για την καταγραφή-μέτρηση και τη συγκριτική αποτίμηση δεικτών κλίματος αναφορικά με την εξέλιξη των αμοιβών, την ασφάλεια της θέσης εργασίας τους και τον χρόνο εργασίας.

Επιπλέον, στην παρούσα έρευνα καταγράφονται οι επιπτώσεις της ακρίβειας στο βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων και, ειδικότερα, στη μείωση της κατανάλωσης βασικών ειδών διατροφής, στον περιορισμό των δαπανών τους για θέρμανση, καθώς και στις δαπάνες ψυχαγωγίας.

Τέλος, αποτυπώνονται οι απόψεις τους σχετικά με το ύψος του κατώτατου μισθού, καθώς και τους τρόπους αντιμετώπισης της προστασίας του βιοτικού επιπέδου τους.

Μείωση κατανάλωσης

Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την έρευνα της ΓΣΣΕ:

«Το 59% των εργαζομένων δηλώνει ότι η άνοδος των τιμών τους έχει οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης βασικών ειδών διατροφής. “Πολύ” απαντά το 26% και “Αρκετά” το 33%. Αντίστοιχα, το 32% στην αντίστοιχη ερώτηση δηλώνει “Λίγο” και το 9% “Καθόλου”.

Το 74% των εργαζομένων δηλώνει ότι η άνοδος των τιμών τους έχει οδηγήσει σε περιορισμό των δαπανών για θέρμανση. “Πολύ” απαντά το 33% και “Αρκετά” το 41%. Αντίστοιχα, το 16% στην αντίστοιχη ερώτηση δηλώνει “Λίγο” και το 10% “Καθόλου”.

Το 80% των εργαζομένων δηλώνει, ότι η άνοδος των τιμών τους έχει οδηγήσει σε περιορισμό των δαπανών για ψυχαγωγία. “Πολύ” απαντά το 48% και “Αρκετά” το 32%. Αντίστοιχα, το 14% στην αντίστοιχη ερώτηση δηλώνει “Λίγο” και το 6% “Καθόλου”.

Το 85% των εργαζομένων συμφωνεί με την πρόταση της ΓΣΕΕ να επανέλθει άμεσα το ύψος του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ και, στη συνέχεια, να γίνει διαπραγμάτευση μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, ενώ το 10% δηλώνει ότι διαφωνεί.

Το 54% των εργαζομένων πιστεύει ότι ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να διαμορφώνεται, μετά από συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ οργανώσεων εργοδοτών και της ΓΣΕΕ, ενώ το 42% δηλώνει ότι θα πρέπει να είναι απόφαση της κυβέρνησης.

Ως το αποτελεσματικότερο μέσο για την προστασία του βιοτικού τους επιπέδου από τις ανατιμήσεις, το 49% επιλέγει τη μείωση των ειδικών φόρων και φόρων κατανάλωσης, το 43% την αύξηση του κατώτατου μισθού, ενώ το 3% επιλέγει τη λύση των επιδομάτων.

ΓΣΕΕ για δείκτη αισιοδοξίας

Από τα υπόλοιπα ευρήματα της έρευνας πολύ σημαντική είναι η διαφοροποίηση του δείκτη αισιοδοξίας (η ερώτηση που διατυπώνεται είναι “είστε ή όχι αισιόδοξοι για την πορεία της χώρας στους μήνες που έρχονται;”), όπου το 61% των εργαζομένων ιδιωτικού τομέα δηλώνουν απαισιόδοξοι και το 30% αισιόδοξοι. Επισημαίνεται ότι ο δείκτης αισιοδοξίας βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο του από τον Σεπτέμβριο του 2019.

Τέλος, σε σχέση με τον δείκτη ασφάλειας της απασχόλησης, το 60% δηλώνει σίγουρο ότι θα διατηρήσει τη θέση εργασίας του και το 35% δηλώνει όχι».

Σύμφωνα με τη Συνομοσπονδία, «είναι αναγκαίο να υλοποιηθεί άμεσα ένα μείγμα παρεμβάσεων, έτσι ώστε να προστατευτεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό το βιοτικό επίπεδο μισθωτών και κυρίως των χαμηλότερα αμειβόμενων. Η ελληνική οικονομία και κοινωνία, μετά την πολυετή λιτότητα, βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο κύμα ακρίβειας και ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες και στασιμότητας των εισοδημάτων, που απειλεί την αγοραστική δύναμη πολλών νοικοκυριών και κοινωνικών ομάδων. Η διάρκεια δε της ακρίβειας και μη αντιστάθμισή της με αποτελεσματικές παρεμβάσεις και μέτρα προστασίας του διαθέσιμου εισοδήματος θα οδηγήσουν σε συρρίκνωση της εγχώριας ζήτησης, ενώ θα αυξήσει την πιθανότητα εκδήλωσης φαινομένων στασιμοπληθωρισμού». 

Τι προτείνει η ΓΣΕΕ

Για τους λόγους αυτούς, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η ΓΣΕΕ προτείνει τις εξής εισοδηματικές και δημοσιονομικές παρεμβάσεις:

«Άμεση αύξηση του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ ανά μήνα.

Στη συνέχεια, προσαρμογή του κατώτατου μισθού στο επίπεδο της αξιοπρεπούς διαβίωσης (60% του διάμεσου μισθού πλήρους απασχόλησης) και συζήτηση με τους εργοδοτικούς φορείς για τον καθορισμό χρονοδιαγράμματος, μέσω της επαναφοράς του προσδιορισμού του στην Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Σημαντική αύξηση του ποσοστού κάλυψης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με στόχο το 70% των μισθωτών και θωράκισή τους με παράταση της ισχύος όλων των όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, μέχρι την ολοκλήρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την υπογραφή νέων.

Μείωση ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ενέργεια και τα βασικά είδη διατροφής.

Εισαγωγή φόρου επί των έκτακτων κερδών των εταιρειών παροχής ενέργειας και διάθεση του ποσού για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Να οριστεί μια περίοδος χάριτος αποπληρωμής λογαριασμών ενέργειας για τα φτωχότερα νοικοκυριά».

Το άρθρο Το 59% των εργαζομένων μείωσε την κατανάλωση των βασικών αγαθών: Οι προτάσεις της ΓΣΕΕ για τη στήριξη των μισθωτών εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.