Αιχμές για τις «ακοστολόγητες υποσχέσεις» της αντιπολίτευσης

Στη νέα ρύθμιση που αφορά τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη στάθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, λίγες ώρες πριν από την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου από τη Βουλή.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία ως μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι δίνει λύση σε μια μακροχρόνια εκκρεμότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα δίκαιη μεταχείριση για όσους παρέμειναν συνεπείς στις οικονομικές τους υποχρεώσεις.

Όπως ανέφερε, η θετική πορεία της οικονομίας και η ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου επιτρέπουν στην κυβέρνηση να προχωρά σε στοχευμένα μέτρα ενίσχυσης των πολιτών, σε μια περίοδο που οι αυξήσεις στο κόστος ζωής εξακολουθούν να επηρεάζουν τα νοικοκυριά.

Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άσκησε κριτική στις προτάσεις της αντιπολίτευσης, επισημαίνοντας ότι κάθε παρέμβαση πρέπει να στηρίζεται στις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας και να μην δημιουργεί κινδύνους για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Αναφορά έκανε και στις διεθνείς εξελίξεις, εκφράζοντας αισιοδοξία για την αποκλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και για τη σταδιακή υποχώρηση των πληθωριστικών πιέσεων, εξέλιξη που, όπως σημείωσε, αναμένεται να επηρεάσει θετικά και τις τιμές στην αγορά.

Το άρθρο Μητσοτάκης: Νέα στήριξη για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζονται οι τόκοι στις οφειλές που έχουν ρυθμιστεί μέσω του νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι οι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου, πρακτική που ακολουθούσαν έως σήμερα τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Η εξέλιξη εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε αισθητή μείωση των οικονομικών επιβαρύνσεων για πολλούς δανειολήπτες, καθώς περιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο συσσωρεύονταν οι τόκοι στις μακροχρόνιες ρυθμίσεις. Νομικοί και οικονομικοί κύκλοι κάνουν λόγο για μια απόφαση που ενισχύει την προστασία όσων έχουν ήδη υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη και τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Παράλληλα, ανοίγει συζήτηση για τον επανυπολογισμό οφειλών και για το κατά πόσο καταβολές προηγούμενων ετών ενδέχεται να συμψηφιστούν ή να ληφθούν υπόψη στις υφιστάμενες ρυθμίσεις. Το ακριβές εύρος των επιπτώσεων αναμένεται να αποσαφηνιστεί μέσα από την εφαρμογή της απόφασης και τις σχετικές οδηγίες που θα ακολουθήσουν.

Η απόφαση αφορά αποκλειστικά δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί σε δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη και δεν επεκτείνεται αυτομάτως σε όσους βρίσκονται σε ιδιωτικές ρυθμίσεις με servicers ή σε άλλες διαδικασίες διαχείρισης οφειλών.

Την ίδια στιγμή, η εξέλιξη προκαλεί αντιδράσεις από την πλευρά των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και των πιστωτών, οι οποίοι εκφράζουν προβληματισμό για τις οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η νέα ερμηνεία στον τρόπο υπολογισμού των δανειακών υποχρεώσεων.

Ο νόμος Κατσέλη αποτέλεσε για χρόνια το βασικό πλαίσιο προστασίας των υπερχρεωμένων νοικοκυριών στην Ελλάδα. Η νέα δικαστική εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ της προστασίας των δανειοληπτών και της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να εξυπηρετούν ρυθμισμένες οφειλές.

Το άρθρο Νέα ρύθμιση για τον νόμο Κατσέλη φέρνει ελαφρύνσεις σε δανειολήπτες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Η απόφαση αφορά περίπου 350.000 πολίτες, των οποίων τα δάνεια ρυθμίστηκαν μέσω του συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου. Πρακτικά, η νέα ερμηνεία οδηγεί σε αισθητή μείωση των δόσεων, καθιστώντας σε πολλές περιπτώσεις τα δάνεια σχεδόν άτοκα.

Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο μετά από προσφυγή του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, καθώς σε ολόκληρη τη χώρα υπήρχαν αντικρουόμενες αποφάσεις για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Τα δικαστήρια εφάρμοζαν διαφορετικές πρακτικές, γεγονός που δημιουργούσε ανασφάλεια δικαίου.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, τον Φεβρουάριο του 2025, η τότε Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, είχε στηρίξει τη θέση των δανειοληπτών. Στην αγόρευσή της είχε τονίσει ότι βασικός στόχος του νόμου είναι η διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για τον οφειλέτη και την οικογένειά του, χωρίς να παραβλέπεται η ικανοποίηση των πιστωτών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, υπέρ της νέας ερμηνείας τάχθηκαν 35 ανώτατοι δικαστές, ενώ 12 διαφώνησαν. Η απόφαση έρχεται να δώσει ενιαία κατεύθυνση στη νομολογία και να τερματίσει τις διαφορετικές πρακτικές που εφαρμόζονταν μέχρι σήμερα.

Τι αλλάζει στον τρόπο αποπληρωμής

Στελέχη του χρηματοοικονομικού χώρου επισημαίνουν ότι ο νόμος Κατσέλη προβλέπει τοκοχρεολυτική εξόφληση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το ύψος της οφειλής όσο και τις οικονομικές δυνατότητες του δανειολήπτη. Ωστόσο, ο υπολογισμός των τόκων μόνο στη δόση οδηγεί, στην πράξη, σε σημαντική μείωση της συνολικής επιβάρυνσης.

Αν και η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένη ομάδα πολιτών που προστάτευσαν την κύρια κατοικία τους την περίοδο της κρίσης, τραπεζικά στελέχη εκφράζουν ανησυχία για τις ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι επιπτώσεις στις τράπεζες και στην οικονομία

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η άμεση οικονομική απώλεια για το τραπεζικό σύστημα μπορεί να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, καθώς πολλά από τα δάνεια του νόμου Κατσέλη έχουν ενταχθεί σε τιτλοποιήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής». Τα επιχειρησιακά σχέδια αυτών των τιτλοποιήσεων είχαν βασιστεί στον παλαιό τρόπο υπολογισμού των τόκων.

Σε περίπτωση που τα σχέδια αυτά δεν υλοποιηθούν, ενδέχεται να προκύψουν επιβαρύνσεις και για το Δημόσιο, λόγω των κρατικών εγγυήσεων.

Παράλληλα, υπάρχει προβληματισμός ότι η απόφαση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για αντίστοιχες διεκδικήσεις και από άλλους οφειλέτες που έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή τραπεζικών συμφωνιών.

Οι δύο βασικοί κίνδυνοι

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν δύο βασικούς κινδύνους:

Πρώτον, η σχεδόν άτοκη αποπληρωμή ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών, αποθαρρύνοντας συνεπείς δανειολήπτες.

Δεύτερον, ειδικά στα στεγαστικά δάνεια, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερα κριτήρια χορήγησης και σε ακριβότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον.

Οι τελικές συνέπειες, πάντως, θα εξαρτηθούν από το πλήρες περιεχόμενο και την εφαρμογή της απόφασης στην πράξη, καθώς και από τις αντιδράσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το άρθρο Άρειος Πάγος: Μείωση τόκων για χιλιάδες δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

SSM: Υψηλής επικινδυνότητας τα κλιμακωτά δάνεια – Πρόταση για σταθερό επιτόκιο 3% και σταθερές δόσεις

Σαράντα πέντε έως πενήντα χιλιάδες δανειολήπτες που είχαν λάβει την περίοδο της κρίσης δάνεια με σύστημα αποπληρωμής «step up» θα δεχθούν τις επόμενες εβδομάδες τηλεφώνημα από τις τράπεζες. Στόχος είναι η αντικατάσταση των υφιστάμενων συμβάσεων με τοκοχρεολυτικές, ύστερα από απαίτηση του SSM, ο οποίος χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες πιστώσεις «υψηλού κινδύνου».

Τα step up δάνεια, που έδιναν χαμηλή δόση στην αρχή και αυξανόμενη με τον χρόνο, βοήθησαν τους δανειολήπτες της δύσκολης περιόδου 2015-2016 να παραμείνουν συνεπείς, με αποτέλεσμα όλα να είναι σήμερα ενήμερα. Ωστόσο, η εποπτεία φοβάται ότι σε κλίμα αβεβαιότητας οι απότομες αυξήσεις δόσεων μπορεί να οδηγήσουν σε αδυναμία πληρωμής.

Οι τράπεζες αναμένεται να προτείνουν νέο συμβόλαιο με σταθερό επιτόκιο γύρω στο 3%, που θα ανεβάσει τις τρέχουσες δόσεις κατά 25%-30% αλλά θα τις διατηρήσει αμετάβλητες μέχρι το τέλος. Αν και η αποδοχή είναι προαιρετική, εκτιμάται ότι αρκετοί θα επιλέξουν τη σιγουριά, ενώ όσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα θα δυσκολευτούν να ακολουθήσουν.

Τα δάνεια φθάνουν συνολικά τα 4,5-5 δισ. ευρώ, με τις τράπεζες να υπολογίζουν ότι τα 3,5 δισ. θα μετατραπούν σε τοκοχρεολυτικά. Για τα υπόλοιπα 1,5 δισ. θα χρειαστούν προβλέψεις ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, πολλά εκ των οποίων είναι επίσης step up, με το υπουργείο Οικονομίας να εξετάζει ειδική ρύθμιση επιμήκυνσης.

Το άρθρο Τράπεζες: «Κλήση» σε 50.000 δανειολήπτες με step up συμβάσεις – Τι αλλάζει από Σεπτέμβριο εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Πλατφόρμα με υποχρεωτική αποδοχή ρυθμίσεων – Ελαφρύνσεις και «δεύτερες ευκαιρίες» για χιλιάδες δανειολήπτες

Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός που ενεργοποιείται φέρνει σαρωτικές αλλαγές στη διαχείριση των χρεών, προσφέροντας ασφαλή και αυτοματοποιημένη διευθέτηση για τη συντριπτική πλειοψηφία των αιτούντων.

Οι διπλασιασμένες εισοδηματικές και περιουσιακές προϋποθέσεις ενισχύουν τη δυνατότητα ρύθμισης χωρίς διαπραγμάτευση με πιστωτές. Επιπλέον, όσοι είχαν προηγουμένως απορριφθεί μπορούν να επανέλθουν με νέα αίτηση έως τον Ιούνιο του 2025. Η ρύθμιση περιλαμβάνει ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής, σημαντικά κουρέματα και σταθερό χαμηλό επιτόκιο, δίνοντας πραγματική διέξοδο σε όσους έχουν «κόκκινα» δάνεια.

Το άρθρο Ρύθμιση οφειλών χωρίς ρίσκο: Το νέο εξωδικαστικό πλαίσιο αλλάζει τους κανόνες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Οι τράπεζες επιβάλλουν υπερβολικά υψηλά επιτόκια σε ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία της πρώτης κατοικίας – Ποιες είναι οι αποφάσεις των δικαστηρίων.

Ακόμη και μετά την αποδοχή των αιτημάτων τους από τα δικαστήρια σύμφωνα με τον νόμο Κατσέλη, πολλοί υπερχρεωμένοι δανειολήπτες αναγκάζονται να προσφύγουν ξανά στη Δικαιοσύνη. Αυτό συμβαίνει προκειμένου να αντιμετωπίσουν μια διαδεδομένη πρακτική των τραπεζών, η οποία οδηγεί σε αύξηση της μηνιαίας δόσης που πρέπει να καταβάλουν, ξεπερνώντας τα όρια αντοχής τους, προκειμένου να διατηρήσουν την προστασία της κύριας κατοικίας τους από πλειστηριασμό.

Σύμφωνα με νομικούς, οι τράπεζες εκμεταλλεύονται την αοριστία ορισμένων δικαστικών αποφάσεων που αφορούν τον υπολογισμό του τόκου σε περιπτώσεις όπου έχει γίνει ρύθμιση από το δικαστήριο βάσει του νόμου Κατσέλη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι οφειλέτες να καταβάλλουν δόσεις για εκτενή χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διασφαλίσουν την προστασία της κατοικίας τους.

Οι διαφορές μπορεί να είναι σημαντικές, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού του τόκου. Εάν ο τόκος υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο που έχει καθορίσει το δικαστήριο επί του συνολικού εκκρεμούς υπολοίπου της οφειλής, τότε το ποσό της συνολικής μηνιαίας δόσης εκτοξεύεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, καθιστώντας αδύνατη την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Αντίθετα, αν το επιτόκιο υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης, η συνολική μηνιαία καταβολή αυξάνεται μόνο ελάχιστα.

Πολλοί δανειολήπτες, οι οποίοι ίσως δεν συνειδητοποιούν το λάθος τους, προσπαθούν να εξοφλήσουν τη «φουσκωμένη» δόση τους και καταλήγουν σε απόγνωση. Πολλοί από αυτούς απευθύνονται σε δικηγόρους και εισέρχονται σε μια νέα διαδικασία, μετά από τα πολλά χρόνια που απαιτήθηκαν, συνήθως, για να δικαιωθούν βάσει του νόμου Κατσέλη. Αυτοί που επιλέγουν αυτή την οδό, ζητώντας από τα δικαστήρια να εκδώσουν διευκρινιστική απόφαση σχετικά με την αρχική, τελικά δικαιώνονται και καταφέρνουν να μειώσουν τη δόση τους στο «σωστό» επίπεδο, όπως αναφέρουν νομικοί.

Τα δικαστήρια δικαιώνουν τους οφειλέτες

Η έκδοση διευκρινιστικών αποφάσεων συνεχίζεται αδιάκοπα τους τελευταίους μήνες, με όλες να καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: ο τόκος θα πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Δύο πρόσφατες σχετικές αποφάσεις, οι οποίες δημοσιεύθηκαν με τη φροντίδα του δικηγόρου Αθηνών, Μιχαήλ Κούβαρη, επιβεβαίωσαν πλήρως τα δικαιώματα των δανειοληπτών: πρόκειται για την απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, αριθμός 9975/2024, και την απόφαση του Ειρηνοδικείου Χαλκίδας, αριθμός 335/2024.

Στην πρώτη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, αναφέρεται ότι ο οφειλέτης έχει αναλάβει την υποχρέωση να καταβάλει το ποσό των 43.977 ευρώ σε διάστημα 25 ετών (300 μήνες) για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του. Έτσι, το δικαστήριο καθόρισε τη μηνιαία δόση στα 146,59 ευρώ. Ωστόσο, η απόφαση δεν διευκρινίζει πλήρως τον τρόπο υπολογισμού των τόκων.

Στην απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης αναφέρεται ότι η έναρξη της περιόδου καταβολής των δόσεων ορίζεται από τον Ιούλιο του 2020. Οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται εντός του πρώτου δεκαημέρου κάθε μήνα, με τόκο, χωρίς ανατοκισμό, και θα υπολογίζονται με το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο που ισχύει κατά την ημερομηνία αποπληρωμής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος. Το επιτόκιο αυτό θα αναπροσαρμόζεται με βάση το επιτόκιο αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

«Πράγματι», όπως επισημαίνει το δικαστήριο, «η διατύπωση της προαναφερόμενης απόφασης είναι ασαφής και απαιτεί ερμηνεία, καθώς δεν διευκρινίζεται αν το επιτόκιο θα πρέπει να υπολογίζεται στην εκάστοτε μηνιαία δόση ή στο συνολικό κεφάλαιο. Από αυτή τη διατύπωση και με γνώμονα τον γενικότερο σκοπό του ν. 3869/2010, όπως αυτός αποτυπώνεται ρητά στην αιτιολογική του έκθεση, ο οποίος αποσκοπεί κυρίως στην επανένταξη του υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή μέσω της αποκατάστασης της οικονομικής ελευθερίας που συνεπάγεται η εξάλειψη των χρεών που δεν μπορεί να αποπληρώσει, προκύπτει ότι το δικάσαν Δικαστήριο δεν επιθυμούσε τον εκτοκισμό του συνολικού κεφαλαίου που ορίστηκε ως υποχρέωση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του, αλλά για κάθε μηνιαία δόση αυτού».

Το δικαστήριο ερμηνεύει την απόφαση υπ’ αριθμ. 1906/2023 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας), συγκεκριμένα το διατακτικό της, σχετικά με τη διάταξη που αφορά τη διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος. Σύμφωνα με αυτήν, το επιτόκιο που αναφέρεται θα υπολογίζεται στην εκάστοτε μηνιαία δόση που έχει επιβληθεί από το Δικαστήριο και όχι στο συνολικό υπόλοιπο ανεξόφλητο κεφάλαιο που έχει καθοριστεί για την εν λόγω αιτία.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εκκαθάριση όλων των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη αναμενόταν να ολοκληρωθεί το 2024. Ένας σημαντικός αριθμός δανειοληπτών, από τους περίπου 47.000 που είχαν εκκρεμείς υποθέσεις, έχει δικαιωθεί στα δικαστήρια. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από τους μισούς έχουν εξασφαλίσει προστασία βάσει του νόμου Κατσέλη.

Το άρθρο Πώς οι τράπεζες αντιμετωπίζουν τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Λύση στο πρόβλημα των του υπέρμετρου κόστους των στεγαστικών δανείων, με τους δανειολήπτες να δυσκολεύονται ή ακόμα και να αδυνατούν να πληρώσουν τις αυξημένες δόσεις των δανείων τους, μετά τις διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων, δίνουν οι τράπεζες κλειδώνοντας το επιτόκιο Euribor της 31ης Μαρτίου, το οποίο σήμερα βρίσκεται στο 3,05 από -0,5% που ήταν πριν από 10 μήνες.

Να σημειωθεί ότι, το συγκεκριμένο μέτρο θα αφορά μόνο τα ενήμερα δάνεια.

Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, οι τράπεζες προτείνουν να απορροφήσουν όλες τις αυξήσεις που θα αναμένεται γίνουν στα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ και επομένως και στο Euribor.

Εφόσον το Euribor ενισχυθεί περαιτέρω τότε τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας θα μειώσουν το επιτοκιακό περιθώριο ώστε τα επιτόκια να μείνουν στα τρέχοντα επίπεδα.

Ωστόσο, ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες είναι σχετικά περιορισμένος καθώς η τάση πλέον στην Ευρώπη είναι λελογισμένη αύξηση επιτοκίων. Προς αυτήν την κατεύθυνση, ότι δηλαδή δεν αναμένει μεγάλη αύξηση των επιτοκίων συνηγόρησε με δηλώσεις του και ο διοικητής της ΤτΕ κ. Γιάννης Στουρνάρας, ενώ την ίδια ώρα, άγνωστο παραμένει προς το παρόν τι θα ισχύσει για τα νέα δάνεια.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η χορήγηση επισκευαστικών παράλληλα με το στεγαστικό ήταν διαδεδομένη σε προηγούμενα χρόνια, κάτι που άλλαξε την περίοδο της κρίσης.

Συνολικά, πάντως, το πάγωμα των επιτοκίων αναμένεται να καλύψει 400.000-500.000 δάνεια.

Πηγή: EEA, Euro2day.gr

Το άρθρο Επιτόκια στεγαστικών δανείων: “Πάγωμα ενός έτους!-Άγνωστο το μέλλον για χιλιάδες δανειολήπτες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Η πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις λόγω της ακρίβειας συνεχίζεται, ενώ έρχεται να προστεθεί ένας ακόμη σοβαρός επιβαρυντικός παράγοντας για όσους εξ αυτών καλούνται να αποπληρώσουν ένα στεγαστικό, επιχειρηματικό ή άλλο δάνειο.

Ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γ.Χατζηθεοδοσίου, σε πρόσφατο άρθρο του αναφέρει ότι, οι διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε μία προσπάθεια να επανέλθει ο πληθωρισμός κοντά στο 2% αλλά και να διασφαλιστεί η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, φέρνουν πολλούς δανειολήπτες σε αδιέξοδο.

Με την ακρίβεια να «κατατρώει» τα εισοδήματα και τους πολίτες να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν ακόμη και σε βασικές ανάγκες και υποχρεώσεις τους, πώς είναι δυνατόν να καταφέρουν να πληρώσουν μία μηνιαία δόση δανείου, αυξημένη κατά 100, 200 300 ευρώ ή και παραπάνω;

Είναι σαφές ότι αν δεν υπάρξει μέριμνα βρισκόμαστε μπροστά στον κίνδυνο να δημιουργηθεί μία νέα γενιάς «κόκκινων» δανείων με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και συνολικά την οικονομία και το τραπεζικό σύστημα.

Το πρόβλημα είναι εξαιρετικά σημαντικό και απαιτείται άμεση παρέμβαση από την πλευρά της Πολιτείας.

Οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις, όπως το πρόγραμμα επιδότησης κατά 50% της αύξησης του επιτοκίου για δάνεια ευάλωτων οφειλετών που συμφωνήθηκε από τις τράπεζες και το υπουργείο Οικονομικών, αφορά ελάχιστους δανειολήπτες, περίπου 30.000.

Είναι, όμως, πολλοί περισσότεροι εκείνοι που πιέζονται και κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους αν δεν μπορέσουν να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις μετά από τη μεγάλη αύξηση των δόσεων των δανείων τους σε λίγους μόνο μήνες.

Χρειάζεται, λοιπόν, να υπάρξει μία νομοθετική ρύθμιση από την πλευρά της Πολιτείας, με ευρύτερη συμφωνία των κομμάτων, για την προστασία της πρώτης κατοικίας, κυρίως των πιο ευάλωτων.

Την ίδια στιγμή, πρέπει να ληφθούν και ουσιαστικά μέτρα στήριξης του εισοδήματος των πολιτών έναντι της ακρίβειας. Ως Ε.Ε.Α. ζητούμε, επίσης, τη ρύθμιση των οφειλών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών με επιτόκια χαμηλότερα από τα σημερινά, με ταυτόχρονη διαγραφή των παράλογων προσαυξήσεων που έχουν πάρει τα χρέη στην περίοδο που υπήρχε αδυναμία εξυπηρέτησής τους.

Πηγή: ΕΕΑ

Το άρθρο Γ.Χατζηθεοδοσίου: Ανάγκη για δίχτυ προστασίας των δανειοληπτών εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Ωστόσο, υψηλόβαθμες πηγές του κλάδου διευκρινίζουν στο Capital.gr ότι, παρότι το σύνολο των ενυπόθηκων ακινήτων έναντι των απαιτήσεων άνω των 100 δισ. ευρώ που διαχειρίζονται σήμερα οι servicers ανέρχεται σε 700.000, εντούτοιςμόνο το 10-15% αυτών θα εκπλειστηριαστεί σε βάθος τριών έως πέντε ετών.

Αυτό σημαίνει ότι το σύνολο των ακινήτων -οικιστικά και εμπορικά- που θα βγουν στο “σφυρί” δεν θα ξεπεράσουν τις 100.000 έως το 2028 -δηλαδή τα 25.000 ακίνητα σε ετήσια βάση. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι έως το τέλος του έτους θα διενεργηθούν περίπου 35.000 – 40.000 πλειστηριασμοί, εν των οποίων το 30-35% περίπου αντιστοιχεί σε πρώτες κατοικίες, ενώ ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό που αφορά τους ευάλωτους οφειλέτες. Το 2022, ολοκληρώθηκαν με επιτυχία (κατακυρώθηκαν) 9.000 πλειστηριασμοί, εκ των οποίων μόνο οι 3.835 αφορούσαν σε κατοικίες.

Αποκατάσταση της κουλτούρας πληρωμών

Τέσσερις μήνες μετά την άρνηση της κυβέρνησης να λύσει το δικονομικό ζήτημα που προέκυψε λόγω της παράλληλης ισχύος δύο νόμων για το ίδιο ζήτημα -του 2003 και του 2015- μέσω υπουργικής απόφασης, την απάντηση έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο επιλύοντας οριστικά μια εκκρεμότητα που υπονόμευε την κουλτούρα πληρωμών για εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες.

Δικηγορικές πηγές εξηγούν, πάντως, στο Capital.gr ότι η αναμονή της απόφασης του Αρείου Πάγου δεν είχε “παγώσει” τους πλειστηριασμούς που συνεχίζονταν κανονικά για οφειλές οι οποίες είτε δεν έχουν υπαχθεί σε καθεστώς προστασίας είτε δεν έχουν ρυθμιστεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού ή διμερώς μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη.

Αυτό που ουσιαστικά συνέβη μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου τον περασμένο Μάιο -που δεν αναγνώριζε το εν λόγω δικαίωμα των servicers- ήταν να κινητοποιήσει μια μερίδα οφειλετών που υπό τις υποδείξεις των δικηγόρων τους κατέθεσαν ανακοπές στους πλειστηριασμούς των ακινήτων τους επικαλούμενοι τη σχετική απόφαση.

Σε όλο αυτό το διάστημα, ασκήθηκαν χιλιάδες ανακοπές από “κόκκινους” δανειολήπτες, οι οποίες στη συντριπτική τους πλειονότητα απορρίφθηκαν -με εξαίρεση περιπτώσεις πρώτης κατοικίας. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, ενεργοποιήθηκε -εκ νέου- ένας ισχυρός κερδοσκοπικός μηχανισμός εκ μέρους μερίδας νομικών που ωθούν τους δανειολήπτες σε δικαστικές προσφορές και όχι σε εύρεση βιώσιμης λύσης με τους πιστωτές για την αποπληρωμή των οφειλών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των εταιρειών διαχείρισης, από την έναρξη της λειτουργίας του κλάδου έχουν ρυθμιστεί συνολικά 27 δισ. απαιτήσεις εκ μέρους 700.000 οφειλετών, εκ των οποίων “πρασίνισαν” επιστρέφοντας στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Για το πρώτο εξάμηνο του έτους, στόχος του κλάδου είναι να ρυθμιστούν 3,2 δισ. οφειλές, αυξημένες κατά 30% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.

Προστασία πρώτης κατοικίας για τους ευάλωτους

Σε λειτουργία βρίσκεται από τον Σεπτέμβριο το λεγόμενο “Ενδιάμεσο Πρόγραμμα” για την προστασία της πρώτης κατοικίας των ευάλωτων νοικοκυριών με επιδότηση ενοικίου έως 210 ευρώ μηνιαίως, μέχρις ότου τεθεί σε εφαρμογή ο Φορέας Ακινήτων που θα δώσει οριστική λύση στο ζήτημα.

Πηγές του ΥΠΟΙΚ παραδέχονται, ωστόσο, την πολύ μικρή ανταπόκριση των οφειλετών στην πλατφόρμα που αριθμεί μόλις 118 οριστικές αιτήσεις και μόλις 20 υπαγωγές. Ο λόγος, όπως εξηγούν, έγκειται στη δέσμευση που πρέπει να αναλάβει ο “κόκκινος” δανειολήπτης ότι, μόλις λειτουργήσει ο Φορέας, θα παραδώσουν την κυριότητα της κατοικίας τους.

Η λογική του Φορέα είναι να εμποδιστούν οι εξώσεις ευάλωτων δανειοληπτών από το σπίτι τους. Σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν συναινεί σε πώληση ή ανταλλαγή της κατοικίας του του με άλλη, χαμηλότερης αξίας, προκειμένου να αποπληρωθεί η οφειλή του, θα παραδίδει την κυριότητα στον Φορέα και θα εξακολουθεί να διαμένει σε αυτή πληρώνοντας ενοίκιο. Ειδικά για τους ευάλωτους δανειολήπτες, έχει προβλεφθεί επιδότηση του δανείου, ενώ μετά την πάροδο 12 ετών συνεπών πληρωμών θα μπορεί να αγοράσει το σπίτι του από τον Φορέα.

Εναλλακτικό μέτρο προστασίας της πρώτης κατοικίας για τους ευαλώτους, μεταξύ άλλων, είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός όπου θα μπορούν, πλέον, να υπαχθούν και οφειλές μόνο προς έναν πιστωτή, όπως π.χ. το στεγαστικό δάνειο που διαχειρίζεται τράπεζα ή servicer.

Σύμφωνα με τα στοιχεία Δεκεμβρίου 2022, έχουν υπαχθεί στον Εξωδικαστικό 3.320 οφειλέτες οι οποίοι συμφώνησαν με τους πιστωτές τους -τράπεζες, servicers και Δημόσιο- τη ρύθμιση 1,08 δισ. ευρώ. Για το επόμενο πεντάμηνο, στόχος του ΥΠΟΙΚ είναι οι ρυθμισμένες οφειλές να ανέλθουν σε 1,8 δισ. ευρώ.

Για τον λόγο αυτό, ασκεί έντονες πιέσεις προς τους πιστωτές να αποδέχονται τις προτάσεις του αλγορίθμου. Προς την κατεύθυνση αυτή αναμένεται στις αλλαγές που δρομολογεί το υπουργείο να υποχρεώνει τους πιστωτές να αιτιολογούν την απόρριψη της αυτοματοποιημένης πρότασης.

Αξίζει να αναφερθεί, τέλος, ότι οι ρυθμίσεις μέχρι σήμερα περιλαμβάνουν ποσοστό διαγραφής (κουρέματος) χρεών από 20% (για οφειλές προς το Δημόσιο) έως 40% (για τα επιχειρηματικά δάνεια), ενώ για τα στεγαστικά δάνεια το ποσοστό κουρέματος διαμορφώνεται στο 22% περίπου.

ΠΗΓΉ: capital.gr

Το άρθρο Απόφαση Αρείου Πάγου: Αναγνώριση του εταιρικού δικαιώματος για διαχείριση απαιτήσεων-Τι φέρνει το ξεμπλοκάρισμα των πλειστηριασμών για δανειολήπτες και τράπεζες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Συμπεράσματα

Από τις τοποθετήσεις των ομιλητών, στο επίκαιρο θέμα της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, προέκυψαν επίσης ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα όπως:

– Η βελτίωση της τεχνογνωσίας τραπεζικών στελεχών, αλλά και εταιριών διαχείρισης στην προσφορά μακροπρόθεσμων βιώσιμων διμερών ρυθμίσεων.

– Η αξιοποίηση της τεχνολογίας στις ρυθμίσεις, αλλά και στην ανταλλαγή στοιχείων.

– Η ανάγκη να έχουν προσωρινό και όχι μονιμότερο χαρακτήρα τα μέτρα στήριξης των δανειοληπτών.

– Η ετοιμότητα του τραπεζικού συστήματος να χρηματοδοτήσει εκ νέου δανειολήπτες, που επανέρχονται σε καθεστώς βιώσιμης εξυπηρέτησης του παλαιού δανεισμού του.

– Η προσφορά βιώσιμων  και ευέλικτων λύσεων από τις εταιρείες διαχείρισης

Το άρθρο Βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών στους δανειολήπτες: Το νέο δίκαιο αφερεγγυότητας εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.