Η αμερικανική καλλιτεχνική κοινότητα έστειλε ακόμη ένα ηχηρό μήνυμα αντίθεσης προς τον Ντόναλντ Τραμπ, μέσα από μεγάλη συγκέντρωση στη Νέα Υόρκη, όπου βρέθηκαν ηθοποιοί, μουσικοί και ακτιβιστές με κοινό παρονομαστή την υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών και της ελευθερίας της έκφρασης.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που ξεχώρισαν ήταν η Τζέιν Φόντα, η Μπέτι Μίντλερ και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν ασκήσει επανειλημμένα δημόσια κριτική στον Αμερικανό πρόεδρο. Οι παρεμβάσεις τους επικεντρώθηκαν στις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά και στις επιπτώσεις που, όπως υποστηρίζουν, αυτές έχουν για τους δημοκρατικούς θεσμούς, τα ατομικά δικαιώματα και την ελευθερία του λόγου.

Η εκδήλωση οργανώθηκε ως αντιπρόταση σε παράλληλες δραστηριότητες που συνδέονται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, επιχειρώντας να αναδείξει μια διαφορετική πολιτική και κοινωνική ατζέντα. Οι διοργανωτές υπογράμμισαν ότι στόχος τους ήταν να δοθεί βήμα σε καλλιτέχνες και πολίτες που ανησυχούν για την πορεία της αμερικανικής δημοκρατίας και επιθυμούν μεγαλύτερη συμμετοχή στα δημόσια ζητήματα.

Η Τζέιν Φόντα, με μακρά ιστορία πολιτικής δράσης και κοινωνικών παρεμβάσεων, κάλεσε τους πολίτες να μην παραμείνουν αμέτοχοι απέναντι στις εξελίξεις, τονίζοντας ότι η υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών απαιτεί ενεργή παρουσία και δημόσια έκφραση. Παρόμοιο μήνυμα εξέπεμψαν και οι υπόλοιποι συμμετέχοντες, οι οποίοι συνέδεσαν την καλλιτεχνική δημιουργία με την κοινωνική ευθύνη.

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και σημαντικό τμήμα της αμερικανικής βιομηχανίας θεάματος παραμένει έντονη εδώ και χρόνια, με αρκετούς καλλιτέχνες να αξιοποιούν τη δημόσια απήχησή τους για να εκφράζουν πολιτικές θέσεις. Η νέα αυτή κινητοποίηση επιβεβαιώνει ότι, παρά την επιστροφή του Τραμπ στο πολιτικό προσκήνιο, οι αντιδράσεις από τον χώρο του πολιτισμού όχι μόνο δεν έχουν ατονήσει, αλλά αποκτούν εκ νέου δυναμική.

Το άρθρο Ντε Νίρο, Φόντα και Μπέτι Μίντλερ στην πρώτη γραμμή των αντιδράσεων κατά Τραμπ στη Νέα Υόρκη εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι, παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις, τα έργα που αποκαθηλώθηκαν μετά την επίθεση παραμένουν εκτός έκθεσης, γεγονός που όπως σημειώνουν, υποτιμά τη νοημοσύνη τους και γεννά σοβαρά ερωτήματα για τη στάση των αρμόδιων θεσμών.

«Η καθυστέρηση στην επανέκθεση των έργων δεν είναι τεχνικό ζήτημα αλλά βαθιά πολιτικό. Παραβιάζει την ίδια τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης», επισημαίνουν.

Η επιστολή καλεί το Υπουργείο και την Πινακοθήκη να σεβαστούν τον ρόλο τους ως θεματοφύλακες του Συντάγματος και της δημοκρατικής λειτουργίας των πολιτιστικών θεσμών, και να επαναφέρουν άμεσα τα έργα στη θέση τους. Διαφορετικά, δηλώνουν αποφασισμένοι να αποσύρουν τα δικά τους έργα σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

Το αίτημα και το μήνυμα

Οι καλλιτέχνες θεωρούν ότι η αποσιώπηση ή η επιλεκτική απόκρυψη έργων εξαιτίας ιδεολογικών επιθέσεων αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο. Εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την αδράνεια της Πολιτείας και προειδοποιούν ότι η αποτυχία ανάκτησης της δημοκρατικής νομιμότητας στον χώρο του πολιτισμού ακυρώνει τον ίδιο τον ρόλο της Εθνικής Πινακοθήκης.

«Αλλιώς, για τι είδους πολιτισμό μιλάμε;», αναρωτιούνται, κλείνοντας με μια ερώτηση που λειτουργεί ως ευθεία πρόκληση προς την πολιτική ηγεσία.

Οι υπογράφοντες

Ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκονται γνωστά ονόματα του εικαστικού χώρου όπως οι Χλόη Ακριθάκη, Ζάφος Ξαγοράρης, Νίκος Τρανός, Πάνος Χαραλάμπους, καθώς και κληρονόμοι σημαντικών δημιουργών όπως του Νίκου Εγγονόπουλου, του Γιάννη Παππά και του Αλέξη Ακριθάκη.

Το άρθρο Καλλιτέχνες ζητούν την απόσυρση έργων τους από την Εθνική Πινακοθήκη: «Όχι άλλη σιωπή για τον βανδαλισμό» εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

«Απαράδεκτη επίθεση στην καλλιτεχνική έκφραση και στην ελευθερία της Τέχνης»

Το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος εξέφρασε την έντονη καταδίκη του για τους βανδαλισμούς που πραγματοποίησε ο βουλευτής του κόμματος «Νίκη», Νίκος Παπαδόπουλος, στις 10 Μαρτίου στην Εθνική Πινακοθήκη, με αφορμή την προσβολή του θρησκευτικού αισθήματος.

Στην ανακοίνωσή του το Επιμελητήριο τονίζει ότι τέτοιες επιθέσεις δεν είναι πρωτοφανείς, αλλά αντανακλούν ένα ευρύτερο κλίμα λογοκρισίας και καταστολής στην τέχνη, σημειώνοντας πως «η ελευθερία έκφρασης και η υπεράσπιση της καλλιτεχνικής δημιουργίας δεν είναι διαπραγματεύσιμες».

Παράλληλα, υπογραμμίζει πως οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να στοχοποιούνται για το έργο τους, ούτε να λογοκρίνονται ανάλογα με τις πολιτικές ή ιδεολογικές τους θέσεις. Αναφέρεται χαρακτηριστικά σε προηγούμενες επιθέσεις που έχουν δεχθεί καλλιτέχνες λόγω των απόψεών τους, καταγγέλλοντας την ανοχή ή ακόμα και την ενθάρρυνση τέτοιων ενεργειών από θεσμούς και κρατικούς φορείς.

Επιπλέον, το Επιμελητήριο αναδεικνύει ως ιδιαίτερα σοβαρό το ζήτημα της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού στα μουσεία της χώρας, κάτι που συμβάλλει στην ανεπαρκή προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το άρθρο Καταδίκη των βανδαλισμών στην Εθνική Πινακοθήκη ζητά το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.