Η απόφαση αφορά περίπου 350.000 πολίτες, των οποίων τα δάνεια ρυθμίστηκαν μέσω του συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου. Πρακτικά, η νέα ερμηνεία οδηγεί σε αισθητή μείωση των δόσεων, καθιστώντας σε πολλές περιπτώσεις τα δάνεια σχεδόν άτοκα.

Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο μετά από προσφυγή του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, καθώς σε ολόκληρη τη χώρα υπήρχαν αντικρουόμενες αποφάσεις για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Τα δικαστήρια εφάρμοζαν διαφορετικές πρακτικές, γεγονός που δημιουργούσε ανασφάλεια δικαίου.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, τον Φεβρουάριο του 2025, η τότε Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, είχε στηρίξει τη θέση των δανειοληπτών. Στην αγόρευσή της είχε τονίσει ότι βασικός στόχος του νόμου είναι η διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για τον οφειλέτη και την οικογένειά του, χωρίς να παραβλέπεται η ικανοποίηση των πιστωτών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, υπέρ της νέας ερμηνείας τάχθηκαν 35 ανώτατοι δικαστές, ενώ 12 διαφώνησαν. Η απόφαση έρχεται να δώσει ενιαία κατεύθυνση στη νομολογία και να τερματίσει τις διαφορετικές πρακτικές που εφαρμόζονταν μέχρι σήμερα.

Τι αλλάζει στον τρόπο αποπληρωμής

Στελέχη του χρηματοοικονομικού χώρου επισημαίνουν ότι ο νόμος Κατσέλη προβλέπει τοκοχρεολυτική εξόφληση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το ύψος της οφειλής όσο και τις οικονομικές δυνατότητες του δανειολήπτη. Ωστόσο, ο υπολογισμός των τόκων μόνο στη δόση οδηγεί, στην πράξη, σε σημαντική μείωση της συνολικής επιβάρυνσης.

Αν και η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένη ομάδα πολιτών που προστάτευσαν την κύρια κατοικία τους την περίοδο της κρίσης, τραπεζικά στελέχη εκφράζουν ανησυχία για τις ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι επιπτώσεις στις τράπεζες και στην οικονομία

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η άμεση οικονομική απώλεια για το τραπεζικό σύστημα μπορεί να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, καθώς πολλά από τα δάνεια του νόμου Κατσέλη έχουν ενταχθεί σε τιτλοποιήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής». Τα επιχειρησιακά σχέδια αυτών των τιτλοποιήσεων είχαν βασιστεί στον παλαιό τρόπο υπολογισμού των τόκων.

Σε περίπτωση που τα σχέδια αυτά δεν υλοποιηθούν, ενδέχεται να προκύψουν επιβαρύνσεις και για το Δημόσιο, λόγω των κρατικών εγγυήσεων.

Παράλληλα, υπάρχει προβληματισμός ότι η απόφαση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για αντίστοιχες διεκδικήσεις και από άλλους οφειλέτες που έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή τραπεζικών συμφωνιών.

Οι δύο βασικοί κίνδυνοι

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν δύο βασικούς κινδύνους:

Πρώτον, η σχεδόν άτοκη αποπληρωμή ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών, αποθαρρύνοντας συνεπείς δανειολήπτες.

Δεύτερον, ειδικά στα στεγαστικά δάνεια, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερα κριτήρια χορήγησης και σε ακριβότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον.

Οι τελικές συνέπειες, πάντως, θα εξαρτηθούν από το πλήρες περιεχόμενο και την εφαρμογή της απόφασης στην πράξη, καθώς και από τις αντιδράσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το άρθρο Άρειος Πάγος: Μείωση τόκων για χιλιάδες δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Απάντηση στην ερώτηση των 11 βουλευτών της ΝΔ στη Βουλή για τα «κόκκινα δάνεια» δίνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Υπενθυμίζεται ότι 11 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, της λεγόμενης «λαϊκής Δεξιάς», κατέθεσαν ερώτηση στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας Κωστή Χατζηδάκη για το «καυτό θέμα» των κόκκινων δανείων και των ανυπεράσπιστων δανειοληπτών.

Την ερώτηση υπογράφουν οι βουλευτές Φωτεινή Αραμπατζή, Γιώργος Βλάχος, Βασίλης Γιόγιακας, Θανάσης Δαβάκης, Νικήτας Κακλαμάνης, Άννα Καραμανλή, Θεόδωρος Καράογλου, Χρήστος Μπουκώρος, Μάριος Σαλμάς, Ευριπίδης Στυλιανίδης, Μάξιμος Χαρακόπουλος, οι οποίοι δεν διατηρούν και τις καλύτερες των σχέσεων με το Μαξίμου.

Ο κ. Χατζηδάκης, σε ήπιους τόνους, απαντά αρχικά στους 11 «γαλάζιους» βουλευτές ότι «το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με προσοχή εξετάζει κάθε ερώτημα, πρόταση και διαμαρτυρία σε σχέση με την οικονομική πολιτική. Ο δημοκρατικός διάλογος και πολύ περισσότερο η κοινοβουλευτική διαδικασία είναι ιδιαίτερης αξίας και μπορούν να διευκρινίσουν και να βελτιώσουν και πολιτικές».

Επί της ουσίας της ερώτησης, αναφέρει ότι «η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας παρέλαβε το 2019 μια άνευ προηγουμένου κατάσταση -όχι μόνο για τα εθνικά, αλλά και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα- σε σχέση με τα κόκκινα δάνεια ως αποτέλεσμα της δεκαετούς κρίσης που προηγήθηκε».

Τονίζει ότι έθεσε αμέσως το ζήτημα σε προτεραιότητα και υπενθυμίζει σειρά πρωτοβουλιών για το θέμα, χάρη στις οποίες το ποσοστό των κόκκινων δανείων στις τράπεζες, που ξεπερνούσε το 40% το 2019, περιορίστηκε σε 7,5% το 2024.

Σύμφωνα με τα στοιχεία Χατζηδάκη, «το 2019, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονταν σε 92,2 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 στο α’ τρίμηνο τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς Τράπεζες και Servicers έχουν μειωθεί σε 70,4 δισ. ευρώ. Το 2019 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ήταν περίπου στο 50% του συνολικού ύψους των δανείων της οικονομίας, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό έχει πέσει σημαντικά, στο 32%. Η βελτίωση αυτή είναι πολύ σημαντική και αναγνωρίζεται από όλους τους διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με την οικονομία».

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστηρίζει ότι μετά τις εκλογές του 2023, η Κυβέρνηση, με τη στήριξη της Βουλής, «ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το σχετικό οπλοστάσιό της με διάφορες επιπλέον πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων ήταν οι νέες υποχρεώσεις που επιβλήθηκαν στους servicers και η ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού -όπου διευρύνθηκε η περίμετρός του, κατέστη κατ’ ουσίαν υποχρεωτικός για όλους προς όφελος των ευάλωτων συμπολιτών μας, καθώς επίσης υποχρεωτικός και ευνοϊκότερος για τα άτομα με αναπηρία)», με αποτέλεσμα οι ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού να «κινούνται πλέον σε επίπεδα ιστορικού υψηλού».

Μάλιστα, παραθέτει και στοιχεία:

• Τον Αύγουστο του 2024 συνολικά καταγράφονται πλέον, 22.214 επιτυχείς ρυθμίσεις για αρχικές οφειλές ύψους 7,52 δισ. ευρώ, ενώ σε σχέση με τον Αύγουστο του 2023 έχει καταγραφεί αύξηση των ρυθμίσεων κατά +50,36%.
• Ενώ το 2019 «οι αντίστοιχες ρυθμίσεις το εξωδικαστικού μηχανισμού κυμαίνονταν σε απογοητευτικά επίπεδα, των μόλις 2.200 ρυθμίσεων, συνολικά».

Σε σχέση με τα επιμέρους ερωτήματα της κοινοβουλευτικής ερώτησης των 11 βουλευτών της ΝΔ, ο κ. Χατζηδάκης παραπέμπει στη λεπτομερή απάντηση της αρμόδιας Γενικής Γραμματείας (διαβάστε ΕΔΩ).

Σημειώνει εξάλλου ότι διάφορες από τις προτάσεις της Ερώτησης ήδη εφαρμόζονται (όπως π.χ. η δημοσίευση στατιστικών στοιχείων, η προδικασία πριν από την επιβολή κατάσχεσης, η υποχρεωτική λειτουργία πλατφόρμας προσωποποιημένης ενημέρωσης για τους δανειολήπτες).

Ο κ. Χατζηδάκης απορρίπτει προτάσεις «που έχουν ως πυρήνα την επιστροφή σε βασικές αρχές του λεγόμενου ”Νόμου Κατσέλη” (όπως π.χ. ο μη αντικειμενικός προσδιορισμός του χρήζοντος προστασίας δανειολήπτη και οι καθυστερήσεις στη συζήτηση της υπόθεσης από τα δικαστήρια)», με το επιχείρημα ότι «θα παραγνώριζαν ή θα επανέφεραν τις στρεβλώσεις που η πείρα απέδειξε πως ορισμένες από αυτές τις ρυθμίσεις προκάλεσαν σε όλο το σύστημα. Σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις θα έβλαπταν τους δανειολήπτες, διότι θα τους επιβάρυναν με περισσότερους τόκους».

«Η προστασία της κατοικίας των πραγματικά ευάλωτων είναι κοινή προτεραιότητα όλων μας» υπογραμμίζει ο κ. Χατζηδάκης, και καταλήγει:

«Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διεξήγε πρόσφατα σχετική ενημερωτική εκστρατεία, προκειμένου όλοι οι ενδιαφερόμενοι δανειολήπτες να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους. Η αντιμετώπιση αυτού του κρίσιμου ζητήματος είναι προτεραιότητα της Κυβέρνησης – όχι μόνον σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά με σειρά πρωτοβουλιών, οι οποίες περιγράφονται αναλυτικά στην απάντηση της αρμόδιας Γενικής Γραμματέως.

Στην ίδια απάντηση παρατίθενται σε μεγάλη έκταση στοιχεία για όλους τους προβληματισμούς των συναδέλφων βουλευτών, οι οποίοι συντελούν στο να διευκρινιστεί.

Το άρθρο Κόκκινα δάνεια: Η απάντηση Χατζηδάκη στους 11 βουλευτές της ΝΔ εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Το εργαλείο του «discount pay off» επιστρατεύουν οι servicers

Την εξυγίανση του αδύναμου τμήματος των δανειακών χαρτοφυλακίων, επιστρατεύοντας το εργαλείο του discount pay off (DPO), προωθούν οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) σε συνεργασία με νέες πλατφόρμες χρηματοδότησης, ουσιαστικά εταιρείες finance.

Ο στόχος διπλός: αφενός, η διευκόλυνση -μέσω «βαθιού» κουρέματος- των δανειοληπτών (φυσικών προσώπων αλλά και μικρών εταιρειών) που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν, αφετέρου, η μείωση του στοκ των «κόκκινων» δανείων, άρα μέρους του ιδιωτικού χρέους, είτε πρόκειται για τιτλοποιημένο είτε έχει πωληθεί σε funds.

Ο μηχανισμός των DPOs

Το εργαλείο του discount pay off λειτουργεί ως εξής: ένας δανειολήπτης με δάνειο το οποίο έχει τιτλοποιηθεί και το παρακολουθεί μία εκ των εταιρειών διαχείρισης θα έχει τη δυνατότητα, υπό τον αυστηρό όρο ότι δεν θα είναι επιλέξιμος για χρηματοδότηση από τράπεζα (σ.σ. εξαιτίας της εισοδηματικής και οικονομικής του κατάστασης), να έρθει σε συμφωνία με τον servicer, με στόχο την αποπληρωμή με κούρεμα έως 50%. Για να επιτύχει το εν λόγω κούρεμα θα χρειαστεί χρηματοδότηση, την οποία θα λάβει από εξειδικευμένες πλατφόρμες και εταιρείες finance, οι οποίες δεν λειτουργούν με τα αυστηρά πιστοδοτικά κριτήρια των τραπεζών.

Οι εν λόγω εταιρείες θα συνεργάζονται με τους servicers. Αφού, λοιπόν, ο δανειολήπτης συμφωνήσει με την εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων το ύψος του κουρέματος, εν συνεχεία θα αιτηθεί στις ειδικές πλατφόρμες χρηματοδότησης, θα λάβει το ποσό και θα αποπληρώσει το δάνειο. Βέβαια, με τον τρόπο αυτό θα συνεχίσει να χρωστάει στις εξειδικευμένες εταιρείες finance, λιγότερα, όμως, (σ.σ. έως και 50%) σε σχέση με την αρχική οφειλή του δανείου.

Αξίζει να αναφερθεί ότι οι εξειδικευμένες πλατφόρμες θα χρηματοδοτούν και θα δίνουν το νέο δάνειο για διαχείριση στις εταιρείες διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Οι τράπεζες

Κι ενώ η συνεργασία των servicers με τις εξειδικευμένες πλατφόρμες χρηματοδότησης έχει ήδη ξεκινήσει σε πιλοτικό βαθμό και αναμένεται να λάβει σταθερή ροή από το καλοκαίρι και μετά, το εργαλείο του discount pay off θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και από τις τράπεζες, σε μικρότερο, όμως, βαθμό.

Πηγές με γνώση της διαδικασίας επισημαίνουν στο Euro2day.gr ότι οι τράπεζες έχουν κρατήσει στους ισολογισμούς τους «καλά» δάνεια, άρα ακόμη κι αν ένα ποσοστό των δανειοληπτών εμφανίσει σημάδια κόπωσης στην εξυπηρέτηση, προχωρούν οι ίδιες σε ρυθμίσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το νέο εργαλείο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και από τις τράπεζες, με τη διαφορά ότι το ύψος του κουρέματος θα είναι μικρότερο σε σχέση με τα τιτλοποιημένα δάνεια, τα οποία διαχειρίζονται οι servicers.

Πηγή: Euro2day.gr

Το άρθρο Κόκκινα δάνεια: Παραθυράκι για…βαθύ κούρεμα οφειλής εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Με την πλάτη στον τοίχο βρίσκονται πλεόν οι δανειολήπτες μετά και τη νέα αύξηση στα επιτόκια που ανακοίνωσε η ΕΚΤ κατά 50 μονάδες βάσης, παρά την τραπεζική θύελλα που σήμανε η κατάρρευση της SVB

Κατά 27% ακριβαίνουν τα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, μετά την απόφαση της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης, δηλαδή κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, την ώρα μάλιστα που δεν αποκλείονται και νέες αυξήσεις προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο καλπάζων πληθωρισμός.

Στην πράξη, για τους δανειολήπτες, η είδηση αυτή μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση στη μηνιαία δόση του δανείου τους. Άλλωστε, δεν είναι λίγα τα ελληνικά νοικοκυριά που επιβαρύνονται με στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο και έχουν ήδη δει τρομακτικές συνέπειες το τελευταίο 12μηνο – μετά από πέντε διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων.

Σημειώνεται πως αυτή είναι η ταχύτερη και σημαντικότερη αύξηση στην ιστορία της ευρωζώνης, σε μια προσπάθεια της ευρωπαϊκής τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.

Τι ισχύει για ένα στεγαστικό ύψους 100.000 ευρώ

Στεγαστικό δάνειο 100.000 € (κυμαινόμενο)

Διάρκεια εξόφλησης: 20 έτη

Δόση Ιούνιο 2022: 560 €

Τέλη Ιανουαρίου 2023: 667 €

Δόση Φεβρουαρίου: 695 €

Νέα δόση Μαρτίου: 720 €

Συνολική μηνιαία αύξηση: 160 €

Ετήσια επιπλέον επιβάρυνση: 1.920 €

Το συγκεκριμένο παράδειγμα αποδεικνύει πως η αύξηση στις δόσεις του στεγαστικού υπερκαλύπτει την ετήσια αύξηση του κατώτατου μισθού (1.669 € καθαρά)

Νέα ενδεχόμενη αύξηση, μάλιστα, θα ανέβαζε τη δόση στα 782,5 € και την ετήσια επιπλέον επιβάρυνση στα 2.670 €.

Τα στοιχεία αυτά είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά καθώς προοικονομούν μια νέα γενιά κόκκινων δανείων με σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, όπως ενδεχόμενο «τσουνάμι» πλειστηριασμών κατοικιών.

Πηγή: dikaiologitika.gr

Το άρθρο Στεγαστικά δάνεια: Αυξήσεις-σοκ προκαλούν ανησυχία για νέα γενιά «κόκκινων δανείων» εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Αυξήθηκαν τα κόκκινα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που διαχειρίζονται οι Servicers στο τελευταίο τρίμηνο 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος

Τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 31 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15,854 δισ ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 46 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 21, 386 δισ. ευρώ.

Στα 70,7 δισ. ευρώ ανήλθε η ονομαστική αξία των δανείων που διαχειρίζονται οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (servicers) στο τελευταίο τρίμηνο του 2022, σημειώνοντας μικρή μείωση κατά 289 εκατ.ευρω σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε σε 23, 587 δισ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2022, από 23 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου.

Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 93 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 23,509 δισ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2022. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 12.433 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 273 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 9.665 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2022.

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 77 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 37,428 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄τριμήνου του 2022.

Πηγή: sofokleousin.gr

Το άρθρο Τράπεζα της Ελλάδος: Αύξηση “κόκκινων” στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων το δ΄ τρίμηνο εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

«Τα κόκκινα δάνεια, σήμερα, έχουν μπει σε μια διαδικασία ρύθμισης και επανέρχεται η οικονομία και το τραπεζικό σύστημα σε μια φυσιολογική λειτουργία. Και αυτό επιτεύχθηκε χωρίς να έχουμε μαζικές εξώσεις και μαζική απώλεια κατοικιών» τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θόδωρος Σκυλακάκης, απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη, σχετικά με την προστασία της πρώτης κατοικίας.

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών ανάφερε πως η πρόβλεψή του είναι ότι «δεν θα έχουμε μαζικές απώλειες πρώτης κατοικίας και μαζικούς πλειστηριασμούς. Οι εμπλεκόμενοι θα μπορέσουν με τα “εργαλεία” που έχουμε δημιουργήσει, να ρυθμίσουν στην πλειονότητά τους τα δάνειά τους». Αναγνώρισε πως «προφανώς θα υπάρχει και ένα κομμάτι πλειστηριασμών που θα γίνουν, αλλά θα είναι στο βαθμό εκείνο που υπήρχε και στα χρόνια προ κρίσης. Όσο αναπτύσσεται η οικονομία αυτό το κομμάτι θα περιοριστεί».

Επιπλέον, είπε ότι έχουμε πάνω από 100.000 δάνεια που από «κόκκινα» έχουν ξαναγίνει «πράσινα» μέσα από τις ρυθμίσεις – συμφωνίες που έχουν γίνει μεταξύ οφειλετών και funds, χωρίς να χρειαστεί η προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ή στις διαδικασίες του πτωχευτικού δικαίου». Και αυτό «είναι μια θετική εξέλιξη» και «με αυτή την έννοια επιλύουμε αυτό το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την κρίση».

Μάλιστα, πρόσθεσε πως «η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι ένα τμήμα της συνολικής πτωχευτικής διαδικασίας. Η Ελλάδα, δυστυχώς, έως το 2020 δεν είχε μια πραγματική, πτωχευτική διαδικασία για τα φυσικά πρόσωπα. Ένα φυσικό πρόσωπο, όταν πτώχευε δεν είχε τρόπο να απαλλαγεί από τις υποχρεώσεις του και παρέμενε δέσμιο στα συσσωρευμένα του χρέη. Με το νέο Πτωχευτικό Δίκαιο, που έφερε αυτή η κυβέρνηση, τέθηκε ένα πλαίσιο, με το οποίο μπορούν τα φυσικά πρόσωπα να απαλλαγούν, οριστικά, από το χρέος τους και παράλληλα έθεσε ένα πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας των ευάλωτων νοικοκυριών, εξασφαλίζοντας ότι δεν θα βρεθούν έξω από το σπίτι τους, ενώ παράλληλα θα έχουν πολύ χρόνο, προκειμένου να μπορέσουν να το ανακτήσουν, εφόσον πληρωθεί ένα μέρος τουλάχιστον της οφειλής τους».

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών αναγνώρισε ότι «δεν υπάρχει εύκολη λύση στο πρόβλημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας, ειδικά για τα μη ευάλωτα νοικοκυριά που έχουν και πρόσθετη περιουσία».

Ο κ. Σκυλακάκης, επίσης, σημείωσε πως με πρόσφατη τροπολογία έχουν πιεστεί τα funds να προχωρήσουν πιο γρήγορα σε ρυθμίσεις κόκκινων δανείων.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης, από τη δική του πλευρά, υποστήριξε ότι σήμερα δεν υπάρχει δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας. Καταλόγισε στην κυβέρνηση ότι «ενδιαφέρεται όχι για την προστασία της πρώτης κατοικίας των ευάλωτων, αλλά για το πώς θα πτωχεύσουν με τραπεζικούς όρους». Ανέφερε πως μόνο 48 πολίτες έχουν κριθεί ως ευάλωτοι και αξιοποιούν ως «νοικάρηδες» τα σπίτια τους με τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού. Υποστήριξε ότι στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 60.000 αιτούντων έχουν ενταχθεί έως τις 20 Φεβρουαρίου περίπου 3.500, χωρίς να έχει γίνει γνωστό και σε τί ποσοστό διαγράφηκαν τα χρέη τους. Ο βουλευτής τόνισε πως θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στον πολίτη που δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις δανειακές του υποχρεώσεις να σώσει την πρώτη του κατοικία. Υπογράμμισε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η ιδιοκατοίκηση στην χώρα μας από το 2019 έως και τέλη του 2021 μειώθηκε σχεδόν 2%.

Το άρθρο Μείωση πλειστηριασμών-«Πρασίνισαν» 100.000 «κόκκινα» δάνεια-Χωρίς προστασία η πρώτη κατοικία εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Σοβαρές αντιδράσεις έχει «πυροδοτήσει» σε τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (Servicers) η απόφαση της κυβέρνησης να μην προωθήσει τελικά την τροπολογία που θα αντιμετωπίζει το θέμα της νομιμότητας των εταιρειών διαχείρισης να προχωρούν σε πλειστηριασμούς ακινήτων στο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων.

Από τις αρχές Οκτωβρίου οι εκπρόσωποι των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και το υπουργείο Οικονομικών βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να συνταχθεί η τροπολογία, η οποία θα συνέδεε νομοθετικά το πλαίσιο τιτλοποιήσεων του 2003 με αυτό του 2015 δίνοντας επί της ουσίας την νομιμοποίηση στους servicers να προχωρούν σε πλειστηριασμούς.

Και η ενώ η συγκριμένη τροπολογία έχει πάρει το «πράσινο φως» από την Τράπεζα της Ελλάδος και το Υπουργείο Οικονομικών, η κυβέρνηση «ανέκρουσε πρύμναν» και πλέον η όποια λύση θα πρέπει να αναζητηθεί μέσω του Αρείου Πάγου. Η ολομέλειά του, δηλαδή, θα κληθεί να αποφασίσει εάν και κατά πόσο οι servicers νομιμοποιούνται να προχωρούν σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης για λογαριασμό των funds. Καλά πληροφορημένες πηγές τονίζουν ότι η Κυβέρνηση πήρε πίσω τις υποσχέσεις της προς τους servicers καθώς φοβήθηκε την πιθανή θύελλα αντιδράσεων που θα προέρχονταν από την Αντιπολίτευση και το πολιτικό κόστος ενόψει της προεκλογικής περιόδου.

Βαρύτατες συνέπειες

Μιλώντας σε δημοσιογράφους ο  επικεφαλής εκ των μεγαλυτέρων εταιρειών διαχείρισης τονίζει ότι «το νέο καθεστώς αρχικά ευνοεί τους στρατηγικούς κακοπληρωτές καθώς η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου θα περάσουν τουλάχιστον έξι μήνες για να λάβει την τελική απόφαση και αμέσως μετά θα ακολουθήσει επίσημη προεκλογική περίοδο και οι καλοκαιρινοί μήνες. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, η εκ νέου εκκίνηση των πλειστηριασμών που σχετίζονται με τη ρύθμιση θα ξεκινήσει το Φθινόπωρο του 2023, λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Αύγουστο η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί. Ποιος οφειλέτης θα πληρώσει ή θα ρυθμίσει γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει ο πίεση του πλειστηριασμού για σχεδόν ένα χρόνο από σήμερα;» επισημαίνει με νόημα ο ίδιος.

Στη συνέχεια, προσθέτει η ίδια πηγή, η απόφαση της Κυβέρνησης αποτελεί «βόμβα» στα θεμέλια του Ηρακλή και κατ` επέκταση στο δημόσιο χρέος αλλά και στην υλοποίηση των επιχειρησιακών πλάνων που οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων έχουν δεσμευτεί ότι θα υλοποιήσουν. Συγκεκριμένα υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να ενεργοποιηθεί η κρατική εγγύηση τουλάχιστον για κάποιες από τις τιτλοποιήσεις, που εμφανίζουν ήδη υστέρηση και τα πλάνα των οποίων θα ελεγχθούν ως προς τις ανακτήσεις που έχουν επιτύχει στις αρχές τους 2023.

Παράλληλα η απόφαση αυτή τινάζει στον αέρα και την δευτερογενή αγορά των κόκκινων δανείων, δηλαδή τις πωλήσεις δανείων από funds σε άλλα funds προκειμένου να ενισχυθούν εμπροσθοβαρώς τα έσοδα των τιτλοποιήσεων.

Το θέμα των εγγυήσεων του «Ηρακλή» αποτελεί «αγκάθι» έτσι κι αλλιώς, καθώς η Eurostat έχει θέσει θέμα και έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο, στην περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι στόχοι των τιτλοποιήσεων, αυτές να περάσουν στο δημόσιο χρέος.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες, καταλήγει ο έμπειρος τραπεζίτης, κινδυνεύει και η επενδυτική αξιοπιστία της χώρας, την ώρα που η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας αποτελεί μεγάλο στόχο.

Πως προέκυψε το θέμα

Το θέμα έχει δημιουργηθεί μετά από πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου που απαγορεύει τους πλειστηριασμούς ακινήτων από εταιρείες διαχείρισης (servicers), που λειτουργούν ως εντολοδόχοι των funds που έχουν αγοράσει κόκκινα δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού κρατικών εγγυήσεων, Ηρακλή. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει εκδώσει τρεις διαδοχικές αποφάσεις για το θέμα και συγκεκριμένα τις 822/2022, 1102/2022 και 1343/2022, που έχουν προκαλέσει σύγχυση στο θέμα, καθώς η πρώτη (822/2022) απαγορεύει το σχετικό δικαίωμα για τις εταιρείες διαχείρισης, σε αντίθεση με τις άλλες δύο (1102/2022 και 1343/2022), που νομιμοποιούν το δικαίωμά τους να προχωρούν σε πλειστηριασμούς ακινήτων.

Η σύγχυση έχει προκληθεί λόγω του νομοθετικού κενού που υπάρχει στους δύο νόμους για τις τιτλοποιήσεις και συγκεκριμένα τον νόμο 3156 του 2003 και τον νόμο 4904 του 2015, και το οποίο επιτρέπει διαφορετική ερμηνεία στο κρίσιμο θέμα των πλειστηριασμών, στους οποίους βασίζεται σε σημαντικό βαθμό η υλοποίηση των επιχειρησιακών πλάνων για τις τιτλοποιήσεις που έχουν ενταχθεί στον Ηρακλή.

Η συνέχεια στη Βουλή

Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και τη σημερινή συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, στην οποία έχουν κληθεί διευθύνοντες σύμβουλοι τραπεζών, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και το προεδρείο της Ένωσης των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων.

Το άρθρο Τράπεζες: “Παγώνουν” οι πλειστηριασμοί για ένα χρόνο εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Τροπολογία ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή τις επόμενες ημέρες το υπουργείο Οικονομικών για την εξυπηρέτηση των εταιρειών διαχείρισης δανείων, γνωστών ως servicers, και των ξένων funds που εκπροσωπούν.

Ξεπερνά την απόφαση-βόμβα του Αρείου Πάγου

Με τη ρύθμιση το οικονομικό επιτελείο θέλει να ξεπεράσει την απόφαση-βόμβα του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με την οποία οι εκπρόσωποι των funds δεν δικαιούνται να προχωρούν σε ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς δανειοληπτών κι αυτό γιατί δεν είναι οι πραγματικοί κάτοχοι των δανείων, αλλά λειτουργούν ως «εργολάβοι» των ξένων funds.

Η αλλαγή θα έχει αναδρομική ισχύ

Σύμφωνα με πληροφορίες, η τροπολογία του ΥΠΟΙΚ θα προβλέπει ρητή και κατηγορηματική εφαρμογή των διατάξεων του νόμου που ψηφίσθηκε το 2015 και αναμένεται να ξεκαθαρίζει ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) εκπροσωπούν νομίμως τα SPV που δημιουργήθηκαν σε κάθε τιτλοποίηση δανείων. Μάλιστα, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η αλλαγή θα έχει αναδρομική ισχύ για να καλύπτει όλες τις τιτλοποιήσεις που έχουν γίνει από το 2003.

Στην απόφασή του, που ήταν λυτρωτική για εκατομμύρια νοικοκυριά στη χώρα, ο Άρειος Πάγος είχε κρίνει ότι δεν νομιμοποιούνται οι πλειστηριασμοί από τους servicers στις περιπτώσεις που η μεταβίβαση των δανείων έγινε με τον νόμο του 2003, ενώ μπορούν να γίνονται με βάση τον νόμο του 2015 για τα «κόκκινα» δάνεια.

Μπαράζ προσφυγών από δανειολήπτες

Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε μπαράζ προσφυγών από δανειολήπτες που έχασαν τις περιουσίες τους από πλειστηριασμούς τους οποίους διενήργησαν οι servicers. Αυτό το ενδεχόμενο τρέχει να προλάβει το ΥΠΟΙΚ, που φαίνεται ότι υποχώρησε στις πιέσεις τόσο των servicers όσο και των ξένων funds, που αγόρασαν πάμφθηνα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια από τις τράπεζες σε μικρό ποσοστό της αξίας τους και τώρα ζητούν από τους δανειολήπτες να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό.

Το άρθρο Κόκκινα δάνεια: Το Υπουργείο Οικονομικών φέρνει τροπολογία για την εξυπηρέτηση των εταιρειών διαχείρισης δανείων εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Δυνατότητα σε δανειολήπτες να ακυρώσουν διαταγές πληρωμής και πλειστηριασμούς

Συγκεκριμένα το ανώτατο δικαστήριο με την απόφαση του 822/22 δίνει τη δυνατότητα σε δανειολήπτες να ακυρώσουν με ανακοπές τις διαταγές πληρωμής και τους πλειστηριασμούς όταν αυτοί διενεργούνται, όχι από τις τράπεζες, αλλά από τις εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων, τους γνωστούς servicers.

Το κόστος απόφασης δύναται να αγγίξει τα 35 δισ. ευρώ

Όπως εξηγούν ανώτατα διοικητικά στελέχη από τις εταιρείες διαχείρισης, το κόστος της απόφασης αυτής μπορεί δυνητικά να αγγίξει τα 35 δισ. ευρώ, καθώς υπάρχει άμεσος κίνδυνος για ενδεχόμενη κατάπτωση των εγγυήσεων του «Ηρακλή» ύψους περίπου 20 δισ. ευρώ, ενώ οι τράπεζες απειλούνται από την δημιουργία κεφαλαιακού καθώς έχουν αγοράσει senior bonds, που κι αυτά αποτελούν το 30% περίπου των τιτλοποιήσεων και επομένως κινούνται κοντά στα 15 δισ. ευρώ.

Το άρθρο Φρένο βάζει ο Άρειος Πάγος στους πλειστηριασμούς από τα Funds εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Όπως εκτιμά η Τράπεζα της Ελλάδος στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσιοποίησε, οποιαδήποτε πρόβλεψη για την έκταση των τελικών επιδράσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεδομένου ότι εμπεριέχεται υψηλός βαθμός αβεβαιότητας ως προς την έκβαση και τη διάρκεια του πολέμου, καθίσταται εξαιρετικά πρόωρη και επισφαλής.

Βιώσιμες λύσεις

Η ΤτΕ ζητά από τις εταιρείες διαχείρισης δανείων να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες τους για την παροχή βιώσιμων λύσεων αναδιάρθρωσης στους πιστούχους, οι οποίες να διασφαλίζουν υγιή χρηματοοικονομικά μεγέθη και να διευκολύνει με τον τρόπο αυτό την επανένταξη των δανείων τους, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στους ισολογισμούς των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Όπως επισημαίνεται η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία διαμόρφωσε νέες συνθήκες, μετριάζοντας τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Η ενεργειακή κρίση επιτείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, αποτελώντας τροχοπέδη, ενώ η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια του πολέμου και τις επιπτώσεις του στην πραγματική οικονομία λειτουργεί αποτρεπτικά για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων από τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, δεδομένης της αύξησης του κόστους παραγωγής και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματός τους αντίστοιχα. Στο πλαίσιο αυτό, ο τραπεζικός τομέας καλείται να προσαρμοστεί άμεσα, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που τον περιβάλλουν.

 Τα κόκκινα δάνεια

Η ΤτΕ για ακόμη μία φορά υπογραμμίζει, ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τις ελληνικές τράπεζες παραμένει η μείωση των κόκκινων δανείων. Η ΤτΕ θεωρεί ότι οι τράπεζες οφείλουν να βρίσκονται σε εγρήγορση λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο δημιουργίας νέων ΜΕΔ, ιδίως αν η γεωπολιτική κρίση παραταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα ή κλιμακωθεί περαιτέρω, σε συνδυασμό με την απόσυρση των μέτρων στήριξης των δανειοληπτών για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Οι μέχρι τώρα υλοποιημένες ενέργειες των τραπεζών για τη διαχείριση των ΜΕΔ έχουν αναμφισβήτητα συμβάλει στη σημαντική αποκλιμάκωση του αποθέματός τους. Εντούτοις, ο λόγος των ΜΕΔ προς το σύνολο των δανείων παραμένει ακόμη υψηλός (Δεκέμβριος 2021: 12,8%). Ταυτόχρονα, οι ενέργειες βελτίωσης της ποιότητας του ενεργητικού των τραπεζών επηρεάζουν αρνητικά το επίπεδο της κεφαλαιακής τους επάρκειας, που επιπρόσθετα πιέζεται από τη σταδιακή εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 (ΔΠΧΑ 9). Υπό το πρίσμα αυτό, ο συνδυασμός της χαμηλής ποιότητας των εποπτικών τους κεφαλαίων, λόγω της υψηλής συμμετοχής τής οριστικής και εκκαθαρισμένης αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, και της διαρθρωτικά χαμηλής κερδοφορίας αποτελεί πρόσθετο μεσοπρόθεσμο κίνδυνο για τις τράπεζες.

Η ΤτΕ υποστηρίζει ότι η συνέχιση της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας προϋποθέτει την ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας και την ενεργό συμμετοχή του τραπεζικού τομέα. Κατά συνέπεια, οι τράπεζες οφείλουν, υπό το πρίσμα των δευτερογενών επιδράσεων του πολέμου στην Ουκρανία, να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους για περαιτέρω εξυγίανση του ισολογισμού τους.

Το άρθρο Ορατή η επίδραση του πολέμου στην ελληνική οικονομία: Τα κόκκινα δάνεια και οι λύσεις εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.