Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας έπαιξε η ισχυρή παρουσία των αστυνομικών δυνάμεων. Από νωρίς το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου, ένστολοι από διάφορες υπηρεσίες είχαν αναπτυχθεί στην ευρύτερη περιοχή, με επίκεντρο την οδό Λαγουμιτζή, όπου πραγματοποιούνταν συστηματικοί έλεγχοι σε τσάντες και προσωπικά αντικείμενα.

Η παρουσία των ΜΑΤ ήταν εμφανής καθ’ όλη τη διάρκεια της βραδιάς, με διμοιρίες να κινούνται ανάμεσα στους συγκεντρωμένους και περιπολικά να βρίσκονται σε κομβικά σημεία γύρω από τον ναό. Στόχος της επιχείρησης ήταν η αποτροπή ενδεχόμενων επεισοδίων και η διατήρηση της τάξης σε μια περιοχή που τα προηγούμενα χρόνια είχε συνδεθεί με εντάσεις.

Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, κατά τη διάρκεια των ελέγχων εντοπίστηκαν σακίδια που περιείχαν μολότοφ, γεγονός που οδήγησε σε επτά προσαγωγές. Από αυτές, οι τρεις εξελίχθηκαν σε συλλήψεις.

Τελικά, η Ανάσταση φέτος πραγματοποιήθηκε σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, όπου η έντονη αστυνόμευση περιόρισε τα επικίνδυνα φαινόμενα και διαμόρφωσε ένα πιο ασφαλές πλαίσιο για τον εορτασμό.

Το άρθρο Ανάσταση χωρίς βαρελότα στον Νέο Κόσμο – Ισχυρή αστυνομική παρουσία και έλεγχοι εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Από νωρίς το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, στις 09:00, η ελληνική αποστολή βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα, με αποστολή την παραλαβή του Αγίου Φωτός από τον Ναό της Αναστάσεως και τη μεταφορά του στην Ελλάδα. Η διαδικασία πραγματοποιείται υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ενώ η αποστολή είναι περιορισμένη για λόγους προστασίας.

Συνολικά, τρία άτομα συμμετέχουν στην αποστολή. Ανάμεσά τους ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για θέματα Απόδημου Ελληνισμού, Γιάννης Λοβέρδος, ο οποίος είναι και επικεφαλής, καθώς και ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα και εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου.

Η ελληνική αντιπροσωπεία θα παρακολουθήσει την τελετή αφής του Αγίου Φωτός στον Ναό της Αναστάσεως. Στη συνέχεια, στο Πατριαρχείο, ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄ θα παραδώσει το Άγιο Φως στον επικεφαλής της αποστολής.

Η επιστροφή της ελληνικής αποστολής θα πραγματοποιηθεί με ειδική πτήση κυβερνητικού αεροσκάφους, η οποία αναμένεται να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος μεταξύ 18:30 και 19:00. Αμέσως μετά, έχουν προγραμματιστεί 18 ειδικές πτήσεις, προκειμένου το Άγιο Φως να μεταφερθεί σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Το άρθρο Στα Ιεροσόλυμα η ελληνική αποστολή για το Άγιο Φως εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Στη συνέχεια το Άγιο Φως θα μεταφερθεί με τα αεροσκάφη της AEGEAN και τις Olympic Air και σε 7 επιπλέον προορισμούς εντός της ελληνικής επικράτειας, τόσο με προγραμματισμένες όσο και με έκτακτες ειδικές πτήσεις που θα πραγματοποιηθούν για το σκοπό αυτό.

Συγκεκριμένα, το Μ. Σάββατο το πρόγραμμα των προγραμματισμένων και έκτακτων πτήσεων της AEGEAN και της Olympic Air για τη μεταφορά του Αγίου Φωτός, θα διαμορφωθεί ως εξής:

Το άρθρο Άγιο Φως: Πώς θα γίνει η μεταφορά του από τα Ιεροσόλυμα στην Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Στο βόρειο Ιόνιο, την Ήπειρο, τη δυτική Στερεά και πιθανώς στη Μακεδονία αναμένονται πρόσκαιρες βροχές ή όμβροι μέχρι το απόγευμα. Στην υπόλοιπη χώρα γενικά αίθριος καιρός. Οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά αφρικανικής σκόνης.

Η ορατότητα τις πρωινές και βραδινές ώρες στα ηπειρωτικά θα είναι τοπικά περιορισμένη και πιθανώς να σχηματιστούν κατά τόπους ομίχλες. Οι άνεμοι θα πνέουν από νότιες διευθύνσεις και βαθμιαία από δυτικές 3 με 5 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση στα δυτικά και θα φτάσει τους 20 με 22 βαθμούς και στις υπόλοιπες περιοχές κατά τόπους τους 23 με 25 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες, με πιθανότητα πρόσκαιρων όμβρων στα ορεινά της Μακεδονίας. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλη τις πρωινές και βραδινές ώρες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 και στα ανατολικά νότιοι 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 08 έως 22 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες στο βόρειο Ιόνιο, την Ήπειρο και τη δυτική Στερεά με πρόσκαιρες βροχές μέχρι το απόγευμα.

Ανεμοι: Νότιοι νοτιοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ και από το απόγευμα δυτικοί βορειοδυτικοί με την ίδια ένταση.

Θερμοκρασία: Από 12 έως 22 βαθμούς Κελσίου. Στo εσωτερικό της Ηπείρου 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Γενικά αίθριος, με λίγες τοπικές νεφώσεις στη Θεσσαλία και την κεντρική Στερεά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 και στα νότια δυτικοί νοτιοδυτικοί τοπικά 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 12 έως 24 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος.

Ανεμοι: Νότιοι νοτιοανατολικοί 3 με 5 μποφόρ και βαθμιαία από τα δυτικά δυτικοί βορειοδυτικοί με την ίδια ένταση.

Θερμοκρασία: Από 13 έως 23 και στην Κρήτη έως 25 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Γενικά αίθριος, με τοπικές νεφώσεις τις πρώτες πρωινές ώρες.

Ανεμοι: Νότιοι νοτιοανατολικοί 3 με 5 μποφόρ και τις βραδινές ώρες στα Δωδεκάνησα δυτικοί βορειοδυτικοί με την ίδια ένταση.

Θερμοκρασία: Από 14 έως 22 βαθμούς Κελσίου.

ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Γενικά αίθριος.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 11 έως 21 βαθμούς Κελσίου.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος.

Ανεμοι: Μεταβλητοί πρόσκαιρα το απόγευμα νότιοι 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 13 έως 23 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις μέχρι το απόγευμα. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα ή ομίχλη τις πρωινές ώρες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 11 έως 21 βαθμούς Κελσίου.

Το άρθρο Καιρός: Μεγάλο Σάββατο με ζέστη και λασποβροχές εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Στους ναούς το πρωί γίνεται η λεγόμενη Πρώτη Ανάσταση, δηλαδή το προανάκρουσμα της Αναστάσεως, που μεταδίδουν οι ύμνοι, και της προσμονής της λυτρώσεως όλης της κτίσεως από την φθορά και τον θάνατο.

Και σήμερα, με τη βοήθεια του αρχιμανδρίτη π. Νικοδήμου Σκρέττα, καθηγητή Λειτουργικής, Ιστορίας και Θεολογίας της Θείας Λατρείας στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και του κ. Μανόλη Γ. Βαρβούνη, καθηγητή Λαογραφίας και προέδρου του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης- θα δώσουμε το «στίγμα» της ημέρας.

Ο Χριστός λιτανεύθηκε στο κουβούκλιο του Επιταφίου. Η εξόδιος ακολουθία του έλαβε τέλος, μέσα στον θρήνο των παλαιών μυροφόρων και των συγχρόνων πιστών, για την επί του τάφου συμβολικώς κειμένην πηγήν της ζωής και της αναστάσεώς τους.

Ενώ το σώμα του Ιησού βρίσκεται στον τάφο, η ψυχή του κατέβηκε προσωρινά στον Άδη για να μεταφέρει στους νεκρούς τον λόγο του. Εν τω μεταξύ οι Αρχιερείς με την άδεια του Πιλάτου, εγκαθιστούν φρουρά έξω από το μνήμα του Χριστού. Αυτό το έκαναν για να μην μπορέσουν οι μαθητές του να κλέψουν το σώμα του και να διαδώσουν ότι αναστήθηκε.

Το Μεγάλο Σάββατο είναι η ημέρα της σιγής και της προσδοκίας. Ημέρα κατά την οποία προανακρούεται το ελπιδοφόρο μήνυμα της αναστάσεως. Ημέρα προεόρτιας χαράς, για την λαμπροφόρο εορτή της δεσποτικής εγέρσεως.

«Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις μνήμασιν ζωήν χαρισάμενος», γιατί, χωρίς την ανάσταση του Χριστού, και η πίστη μας και το κήρυγμα του ευαγγελίου ματαιώνονται.

Το πρωί τελείται ο εσπερινός και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Η ακολουθία έχει αναστάσιμο και πανηγυρικό χαρακτήρα. Είναι η λεγομένη Πρώτη Ανάσταση. Μετά την ανάγνωση της προφητείας του Ιωνά, η οποία προτυπώνει την Ταφή και την Ανάσταση του Κυρίου, αντηχεί ως νικητήριος ιαχή ο ψαλμικός στίχος: «Ανάστα, ο Θεός, κρίνον την γην, ότι συ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι» και ο ιερέας σκορπίζει στους πιστούς φύλλα δάφνης (βάγια), σύμβολο νίκης και Ανάστασης.

Αμέσως μετά, διαβάζεται απόσπασμα από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, που έχει αναστάσιμο περιεχόμενο, στο οποίο αναφέρεται ο μεγάλος σεισμός και η αποσφράγιση του τάφου από τον άγγελο. Σε πολλούς Ιερούς Ναούς διατηρείται το έθιμο της μίμησης του σεισμού και μάλιστα την ώρα που ψάλλεται το «Ανάστα ο Θεός». Στα Ιεροσόλυμα, το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου, γίνεται η τελετή της αφής του Αγίου Φωτός.

Τα έθιμα

Σε ορισμένες περιοχές, τότε σφάζουν τα αρνιά του Πάσχα, στα ενετοκρατούμενα Επτάνησα μάλιστα συνήθιζαν οι κρεοπώλες να πηγαίνουν ως δώρο στον Ενετό Προβλεπτή το πρώτο κομμάτι του κρέατος που έκοβαν, γι’ αυτό και σε πολλά από τα Ιόνια νησιά όλο τον πασχαλινό αυτό θόρυβο ο λαός τον αποκαλεί «κομμάτι».

Όπως γράφει ο Δ. Σ. Λουκάτος, λόγω των εθίμων αυτών, η φράση «Ανάστα ο Θεός» έφτασε να σημαίνει την μεγάλη αναστάτωση και την έντονη φασαρία, σε όλων των ειδών τις προσωπικές, οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις.

Ο Γεώργιος Κωδινός μαρτυρεί ότι στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, τις δάφνες κλωτσούσε ο ίδιος ο αυτοκράτορας, γεγονός που σημαίνει ότι η σχετική τελετουργία, και τα έθιμα που την συνοδεύουν, υπήρχε ήδη από τα βυζαντινά χρόνια. Άλλωστε, η παροιμιακή φράση «Aνάστα ο Θεός» με την παραπάνω σημασία της μαρτυρείται ήδη από το 1650, σε σχετική συλλογή ελληνικών παροιμιών. Για το λαό μας, οι θόρυβοι αυτοί και τα έθιμα που τους συνοδεύουν δημιουργούν το αναστάσιμο πανηγυρικό κλίμα, που χαρακτηρίζει την εθιμική ιδιαιτερότητα της ορθόδοξης Ανάστασης και του Πάσχα των Ελλήνων.

Την ίδια ώρα σπάνε πήλινα αγγεία και παράγουν τελετουργικά θορύβους, με τους οποίους δηλώνουν τη χαρά της Αναστάσεως, κυρίως όμως αποτρέπουν το κακό, κατά την κρίσιμη, διαβατήρια και οριακή εκείνη στιγμή, όπως ο λαός την αντιλαμβάνεται, στιγμή περάσματος από το θάνατο στην ανάσταση, από τη φθορά στην αιωνιότητα, από τη νέκρωση του χειμώνα στη βλάστηση της άνοιξης και στην παραγωγή του καλοκαιριού.

Στη Μάδυτο άναβαν εθιμική πυρά στο προαύλιο του ναού, ενώ στην Κέρκυρα πετούν μεγάλα πήλινα δοχεία γεμάτα με νερό από τα παράθυρα στο δρόμο, παράγοντας μεγάλο κρότο.

Στο Λασίθι συνήθιζαν να παρασκευάζουν νέα ζύμη και προζύμι με τα λουλούδια από τον επιτάφιο, ενώ σε άλλα μέρη ζύμωναν τις κουλούρες της Λαμπρής, μία μάλιστα κουλούρα με πέντε κόκκινα αβγά την κρεμούσαν στα εικονίσματα και την άφηναν εκεί μέχρι την Πρωτομαγιά, οπότε και την έτρωγαν.

Το Μεγάλο Σάββατο συνήθως έσφαζαν το αρνί του πασχαλινού εορταστικού τραπεζιού, τον «λαμπριώτη» ή «πασκάτη» αμνό, με τις παλαιοδιαθηκικές καταβολές και τη θυσιαστική τελετουργική πρακτική της σφαγής. Έστελναν επίσης δώρα πασχαλινά, όπως αβγά, γλυκίσματα και κουλούρες, στους αρραβωνιαστικούς, τους γονείς και τα πεθερικά τους, κατά περίπτωση.

Σε πολλές περιοχές επισκέπτονταν τους τάφους των νεκρών, τελούσαν τρισάγια και μοίραζαν κουλούρια και γλυκίσματα στη μνήμη τους, ενώ στην Κορώνη έβραζαν σιτάρι και το μοίραζαν με μια φέτα ψωμί, για την ανάπαυση των ψυχών των πεθαμένων τους.

Το Μεγάλο Σάββατο, επίσης, τηρείται αυστηρή νηστεία από λάδι και ξηροφαγία, καθώς είναι το μοναδικό Σάββατο του χρόνου που η Εκκλησία επιβάλλει τη νηστεία του λαδιού «δια την θεόσωμον ταφήν του Κυρίου».

Θεωρούν γενικά ότι ο θάνατος εκείνη την ημέρα είναι καλό σημάδι για την μεταθανάτια τύχη της ψυχής του νεκρού, ενώ στις Κυδωνιές πριν την Ανάσταση σήκωναν ακόμη και τις κλώσες από τα αβγά για να μην εργάζονται ούτε αυτές κατά την ιερή, κρίσιμη και οριακά διαβατήρια εκείνη στιγμή.

Σε πολλές μάλιστα περιοχές δεν έλεγε ο ιερέας το «Χριστός Ανέστη» αν δεν συγκεντρώνονταν όλοι οι δυνάμενοι κάτοικοι στο ναό.

Η προσδοκία του Πάσχα είναι αυτή που κυριαρχεί και δίνει τον ουσιαστικό τόνο στα έθιμα της ημέρας αυτής. Θα πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι τόσο το Μεγάλο Σάββατο, όσο και η Ανάσταση έχουν συνδεθεί άρρηκτα με το Άγιο Φως του Παναγίου Τάφου.

Πηγή: ethnos.gr

Το άρθρο Μεγάλο Σάββατο: Η πρώτη ανάσταση – Τα έθιμα της ημέρας εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.