Το μεγαλύτερο μερίδιο των εκταμιεύσεων (62%) αφορά σε «πιστωτικές γραμμές» — δάνεια με τακτές λήξεις και τμηματικές εκταμιεύσεις — ενώ ακολουθούν τα δάνεια τακτής λήξης με μερίδιο 28%, και οι ανακυκλούμενες πιστώσεις με 9%. Άλλες μορφές δανεισμού, όπως πιστωτικές κάρτες ή υπεραναλήψεις, αποτελούν λιγότερο από 1% των εκταμιεύσεων.

Στην κατανομή των εκταμιεύσεων ανά μέγεθος επιχειρήσεων, οι μεγάλες εταιρείες απορρόφησαν τα μεγαλύτερα ποσά (8,5 δισ. ευρώ), ενώ οι μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις δανείστηκαν 3,2 δισ. και 1,8 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Επιπλέον, σημαντικό μέρος (περίπου 3 δισ. ευρώ) διοχετεύτηκε σε νεοσύστατες επιχειρήσεις του 2024, οι οποίες δεν είχαν ακόμη δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία.

Αναφορικά με το κλάδο δραστηριοποίησης, οι επιχειρήσεις βιομηχανίας και μεταποίησης, καθώς και εκείνες που δραστηριοποιούνται στον τομέα παραγωγής ηλεκτρισμού και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων δανείων. Ακολουθούν οι κλάδοι του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, των μεταφορών και αποθήκευσης, καθώς και των καταλυμάτων και εστίασης.

Η μείωση του κόστους εξυπηρέτησης των δανείων για τις επιχειρήσεις το 2024 αποδίδεται κυρίως στις μειώσεις των βασικών επιτοκίων από το Ευρωσύστημα και τη διατραπεζική αγορά. Το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων υποχώρησε στο 5,0% από 5,5% το 2023. Οι μεγάλες επιχειρήσεις ωφελήθηκαν από τα χαμηλότερα επιτόκια, γεγονός που οφείλεται στην υψηλότερη πιστοληπτική ικανότητα και διαπραγματευτική τους δύναμη.

Συνολικά, το 2024 χαρακτηρίζεται από μια τάση μείωσης των επιτοκίων και αύξησης των εκταμιεύσεων, παρά τη συγκράτηση στον αριθμό των νέων δανείων, υποδεικνύοντας μια πιο επιλεκτική αλλά πιο ουσιαστική χρηματοδότηση των επιχειρήσεων από τις τράπεζες.

Το άρθρο Μείωση νέων δανείων αλλά αύξηση εκταμιεύσεων στις επιχειρήσεις το 2024 – Πρωταγωνιστούν οι μεγάλες εταιρείες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Αυτά τα επιτόκια αποτελούν τη βάση αναφοράς πάνω στην οποία κάθε τράπεζα εφαρμόζει το δικό της περιθώριο (spread), το οποίο διαφοροποιείται ανά πελάτη και δεν μεταβάλλεται.

Έτσι, το συνολικό επιτόκιο κάθε στεγαστικού δανείου θα διαμορφωθεί με βάση το παραπάνω επιτόκιο, στο οποίο προστίθεται το αντίστοιχο περιθώριο που προβλέπεται στη δανειακή σύμβαση, καθώς και η προβλεπόμενη από τον νόμο εισφορά 0,12%. Με αυτόν τον τρόπο «παγώνουν» τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στα επίπεδα του Μαρτίου και οι δανειολήπτες προστατεύονται από τις νέες αυξήσεις επιτοκίων που αναμένονται από την ΕΚΤ το προσεχές διάστημα.

Το «πάγωμα» αφορά τα δάνεια που εκτοκίζονται με βάση το euribor 1 ή 3 μηνών, το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ και το επιτόκιο saron (πρώην libor) με βάση το οποίο τιμολογούνται τα δάνεια που έχουν συναφθεί σε ελβετικό νόμισμα. Με βάση τις ανακοινώσεις των τραπεζών, τα επιτόκια «παγώνουν»:

• Στο 2,70%-2,72% για όσα δάνεια συνδέονται με το euribor 1 μήνα, από 2,915% που ήταν το αντίστοιχο επιτόκιο την 31η Μαρτίου.

• Στο 2,83%-2,85% για όσα δάνεια συνδέονται με το euribor 3 μηνών, από 3,038% που ήταν το αντίστοιχο επιτόκιο την 31η Μαρτίου.

• Στο 3,30% για όσα δάνεια συνδέονται με το βασικό επιτόκιο χρηματοδότησης της ΕΚΤ, από 3,50% που ήταν το αντίστοιχο επιτόκιο την 31η Μαρτίου.

• Στο 1,20% για όσα δάνεια συνδέονται με το saron (πρώην libor), από 1,4186% που ήταν το αντίστοιχο επιτόκιο την 31η Μαρτίου.

Όπως ανακοίνωσαν οι τράπεζες Alpha, Εθνική, Eurobank και Πειραιώς, το πρόγραμμα ανταμοιβής –όπως ονομάζεται– αφορά όλα τα στεγαστικά δάνεια των φυσικών προσώπων που είναι ενήμερα, δηλαδή αυτά που δεν εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές με ημερομηνία αναφοράς τη 2α Απριλίου για τη Eurobank ή την 28η Απριλίου 2023 για την Alpha Bank και την Εθνική Τράπεζα. Αυτό σημαίνει ότι στο πρόγραμμα εντάσσονται όλα τα ενήμερα δάνεια που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους οι τράπεζες, αλλά και όσα καταστούν ενήμερα, δηλαδή οι οφειλέτες φροντίσουν να αποπληρώσουν τα οφειλόμενα ποσά έως τη συγκεκριμένη ημερομηνία που ορίζει κάθε τράπεζα.

Να σημειωθεί ότι η Eurobank εντάσσει στο πρόγραμμα και όλα τα δάνεια με υποθήκη ακίνητο (home equity), δηλαδή και τα καταναλωτικά δάνεια. Βασική προϋπόθεση είναι επίσης αυτά τα δάνεια να παραμείνουν ενήμερα για τη 12μηνη διάρκεια του προγράμματος. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των τραπεζών πρόκειται για 500.000 δάνεια που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκιά τους, ανεξάρτητα εάν η διαχείρισή τους έχει ανατεθεί σε servicers, ενώ το κόστος που θα βαρύνει εξ ολοκλήρου τις τράπεζες υπολογίζεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Πηγή: kathimerini.gr

Το άρθρο Μειωμένα επιτόκια στεγαστικών δανείων-«Κλειδώνουν» για 12 μήνες τα επιτόκια-Ποιους αφορά εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην τελευταία συνάντηση του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα με τους τραπεζίτες, υπήρξε συμφωνία ώστε τράπεζες και servicers να μην πραγματοποιήσουν πλειστηριασμούς, τουλάχιστον για ακίνητα μικρής αξίας, το επόμενο τρίμηνο.

Έως και τον Σεπτέμβριο η άτυπη συμφωνία

Η δέσμευση τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης αφορά το διάστημα από 15 Μαΐου μέχρι και 12 Ιουλίου -διάστημα των προεκλογικών και μετεκλογικών διαδικασιών, κατά το οποίο δεν πρόκειται να γίνει κανένας πλειστηριασμός. Με δεδομένο πως δεν διενεργούνται πλειστηριασμοί τον Αύγουστο το «πάγωμα» θα επεκταθεί μέχρι και τον Σεπτέμβριο.

Επιπλέον περιορισμένοι αναμένεται να είναι και οι πλειστηριασμοί μεγαλύτερης αξίας ακινήτων, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και το υπουργείο Οικονομικών συμφώνησαν να μην υπάρξουν πιέσεις και κοινωνικές εντάσεις εν μέσω προεκλογικής περιόδου.

Έτσι, οι πλειστηριασμοί που θα πραγματοποιηθούν θα αφορούν μεγάλης αξίας ακίνητα, κυρίως επαγγελματικής φύσεως, αλλά και όσα ανήκουν σε μεγαλοοφειλέτες ή στρατηγικούς κακοπληρωτές. Με βάση αυτό τον άτυπο σχεδιασμό, οι πλειστηριασμοί τη φετινή χρονιά υπολογίζεται πως δεν θα ξεπεράσουν τις 40.000.

Οι πληροφορίες αυτές αλλάζουν το τοπίο των κόκκινων δανείων και τις εξελίξεις στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου να νομιμοποιήσει τις εταιρείες διαχείρισης που διενεργούν πλειστηριασμούς για λογαριασμό των funds που έχουν αγοράσει τα «κόκκινα» δάνεια, υπήρξε εύλογη κοινωνική αναταραχή και πολιτική αντιπαράθεση για τους πλειστηριασμούς που πρόκειται να πραγματοποιηθούν.

Πάγωμα επιτοκίων

Μέσα στην επόμενη εβδομάδα το τραπεζικό σύστημα θα ανακοινώσει οριζόντιο «πάγωμα» στην αύξηση των κυμαινόμενων επιτοκίων για τα ενήμερα στεγαστικά δάνεια φυσικών προσώπων, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας προέβλεψε το πρωί της Παρασκευής ότι η παρέμβαση θα έχει διάρκεια, καθώς, όπως είπε, είναι επ’ ωφελεία όλων να μην δημιουργηθεί νέα γενιά κόκκινων δανείων.

Πρόκειται για μια «χρυσή τομή», που θα προστατεύσει περίπου 500.000 νοικοκυριά από τυχόν μελλοντικές αυξήσεις στο κόστος του χρήματος που θα δημιουργούσε νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και νέα γενιά χρεών.

Πηγή: Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών

Το άρθρο Άτυπη συμφωνία για ακίνητα μικρής αξίας: «Πάγωμα» μέχρι τον Σεπτέμβριο-Τι θα ισχύει για πλειστηριασμούς και επιτόκια εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Καθησυχαστικός εμφανίζεται ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας εκτιμώντας ότι οι εξελίξεις στην Ελβετία δεν θα δημιουργήσουν πρόβλημα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, καθώς οι τράπεζες διαθέτουν σημαντική ρευστότητα και επαρκή κεφάλαια.

«Το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα διαθέτει επαρκή κεφαλαιακή βάση και επαρκή ρευστότητα. Οι αρμόδιες αρχές είναι πολύ σοφότερες σήμερα από ό,τι ήταν πριν από δέκα χρόνια κατά την προηγούμενη κρίση, συνεπώς είμαστε έτοιμοι, έχουμε όλα τα εργαλεία στη διάθεσή μας, ώστε να παρέμβουμε, αν χρειαστεί. Ωστόσο, πιστεύω ότι το τραπεζικό σύστημα στην Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση και είναι ανθεκτικό» διαβεβαίωσε και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Μιλώντας, στις 20/3/2023, στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC ο κ Στουρνάρας ανέφερε ότι η πιθανότητα μετάδοσης είναι πολύ μικρή σήμερα. Οι τράπεζες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες, οι δείκτες ρευστότητας είναι πολύ υψηλοί. «Για να είμαι ειλικρινής, δεν θεωρώ ότι θα υπάρξει πρόβλημα στο ελληνικό ή στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα» υποστήριξε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι οι τράπεζες διαθέτουν πλέον τριπλάσια κεφάλαια σε σχέση με αυτά που είχαν πριν από μία δεκαετία, επίσης έχουν καλύτερους δείκτες ρευστότητας και οι εποπτικές αρχές είναι πολύ πιο σοφές σήμερα.

Για το θέμα των επιτοκίων προέβλεψε ότι οι αυξήσεις των επιτοκίων έχουν περάσει πλέον στο παρελθόν. «Πιστεύω ότι είμαστε κοντά στο τέλος του κύκλου αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής» είπε .

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση αναφορικά με το κούρεμα των ομολόγων AT1 της Credit Suisse, o κ. Στουρνάρας ανέφερε ότι «Θεωρώ ότι αυτό που συνέβη ήταν μια εμπορική συμφωνία στην Ελβετία. Δεν ήταν εξυγίανση. Επομένως πρέπει να υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο οι ελβετικές αρχές αντέστρεψαν τη σειρά επιμερισμού των ζημιών. Κατά την άποψή μου, και αυτή είναι απλώς η άποψη ενός εξωτερικού παρατηρητή, αυτό που πρυτάνευσε στην προκειμένη περίπτωση ήταν το γενικότερο όφελος, το κοινό όφελος, και έπρεπε να συνάψουν μια συμφωνία, κάτι που έκαναν με επιτυχία.»

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το άρθρο Τράπεζα της Ελλάδος: Τελειώνουν οι αυξήσεις των επιτοκίων εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο κρίσιμη το επόμενο διάστημα, σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για περαιτέρω αυξήσεις. Σύμφωνα με τις σημερινές εκτιμήσεις ο κύκλο ανόδου των επιτοκίων πρόκειται να ολοκληρωθεί μέχρι και τον Μάρτιο.

Μια ενδεικτική εικόνα της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί

Πριν τρεις μήνες και συγκεκριμένα τον περασμένο Αύγουστο το Euribor 3 μηνών βρίσκεται σε θετικό έδαφος και όσο αυξάνεται, τόσο ενισχύεται η επιβάρυνση για τους οφειλέτες. Την περασμένη Παρασκευή 25 Νοεμβρίου το Euribor 3μηνου έκλεισε το 1,922, κάτι που σημαίνει ότι σε όλα τα δάνεια της κατηγορίας το τελικό επιτόκιο έχει αυξηθεί κατά 1,922%.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; 

Ότι για ένα δάνειο που έχει χορηγηθεί με περιθώριο 2%, από 2% που ήταν τον περασμένο Ιούλιο, όταν το Euribor ήταν το μηδέν, σήμερα έχει εκτοξευθεί στο 3,922%, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο.Η δόση ανά 100.000 ευρώ δανείου διάρκειας 15 ετών έχει αυξηθεί σε αυτό διάστημα από τα 644 ευρώ στα 735 ευρώ.

Είναι θέμα χρόνου να ξεπεράσει το 4%, καθώς η ανοδική πορεία του διατραπεζικού επιτοκίου θα συνεχιστεί, ενόψει και της νέας αναπροσαρμογής των επιτοκίων της ΕΚΤ τον επόμενο μήνα.

Με το Euribor 3μήνου:

• στο 2,30% η μηνιαία δόση θα ανέλθει στα 755 ευρώ,
• στο 2,50% στα 765 ευρώ και
• στο 3% στα 790 ευρώ.

Στην τελευταία περίπτωση η δόση θα είναι μεγαλύτερη κατά 146 ευρώ ανά 100.000 ευρώ υπολοίπου σε σύγκριση με το διάστημα πριν τον Αύγουστο του 2022. Έτσι λοιπόν ένας δανειολήπτης, αν φτάσει το Euribor στο 3% θα χρειάζεται σε ετήσια βάση για να πληρώσει το δάνειό του, το ποσό των 9.480 ευρώ, ενώ πριν με μηδενικό Euribor θα χρειαζόταν 7.728 ευρώ, επιπλέον δηλαδή 1.752 ευρώ (σχεδόν τρεις δόσεις επιπλέον).

Ανήσυχοι δανειολήπτες και κυβέρνηση

Η όλη αυτή κατάσταση όπως είναι φυσικό προκαλεί ίλιγγο στους δανειολήπτες και πονοκέφαλο στην κυβέρνηση. Ως εκ τούτου η παρέμβαση κρίνεται απολύτως απαραίτητη και θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι αυτό θα συμβεί, είτε με πρωτοβουλία των τραπεζών – δύσκολο υπό τις παρούσες συνθήκες – ή με νομοθετική παρέμβαση από την πλευρά της κυβέρνησης. Η κατεύθυνση θα έχει ως βάση το ισπανικό μοντέλο προσαρμοσμένο στις ελληνικές ιδιαιτερότητες.

Ας δούμε επιγραμματικά το περιεχόμενό του, που συμφωνήθηκε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας μεταξύ της ισπανικής κυβέρνησης και των τραπεζών της χώρας. Αυτό προβλέπει:

• Την επιμήκυνση της διάρκειας των στεγαστικών δανείων προκειμένου να μειωθεί η μηνιαία δόση στο επίπεδο του 40% του μηνιαίου εισοδήματος.
• Το «πάγωμα» του επιτοκίου στο επίπεδο του Euribor για όσα νοικοκυριά θεωρούνται ευάλωτα.

Το άρθρο Ανοδική η πορεία των επιτοκίων στην ΕΚΤ: Μέχρι και τρεις δόσεις επιπλέον μέχρι τον Μάρτιο για τους δανειολήπτες εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Σταθερό το επιτόκιο των καταθέσεων στο 0,03%

Όπως αναφέρει η ΤτΕ, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,01%. Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, στο 0,11%

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 29 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,00%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και τις υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 14,11%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 13 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 11,20%. Το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 3,01%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 3,92%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,47%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 43 μονάδες βάσης, τον Αύγουστο του 2022, και διαμορφώθηκε στο 3,00%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) μειώθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 3,51%.

Το άρθρο ΤτΕ: Αύξηση επιτοκίων στα νέα δάνεια σταθερά στις καταθέσεις εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Στην έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) δίνει απαντήσεις σε μια σειρά θεμάτων που απασχολούν τα νοικοκυριά και εκτιμά το πραγματικό κίνδυνο για μια σειρά επιμέρους ζητημάτων, κάνοντας μια αναδρομή από το 2021 στο σήμερα. 

Κίνδυνος επιτοκίου

Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων αναμένεται να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο για ολόκληρο το 2022, ασκώντας μικρή μόνο επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών.

Τα ιδιαίτερα χαμηλά επιτόκια χορηγήσεων διευκόλυναν τα νοικοκυριά να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις το 2021 και να αποφευχθούν αρνητικές επιδράσεις στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι δαπάνες για τόκους ως ποσοστό του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών μειώθηκαν περαιτέρω, λόγω της μείωσης των υπολοίπων των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, αλλά και της μείωσης του επιτοκιακού κόστους στα στεγαστικά δάνεια. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,5%., αναφέρει η ΤτΕ.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών και το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,9% και 6,3% αντίστοιχα.

Όπως αναφέρει η ΤτΕ, μεσοπρόθεσμα αναμένεται σταδιακή άρση της διευκολυντικής κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, λαμβάνοντας υπόψη και την πρόσφατη έξαρση των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων αναμένεται να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο για ολόκληρο το 2022, ασκώντας μικρή μόνο επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών.

Κίνδυνος εισοδήματος

Το διαθέσιμο εισόδημα θα δεχθεί προκλήσεις το 2022 εντούτοις, υπάρχουν παράγοντες που εξακολουθούν να επιδρούν θετικά.

Η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα της σχετικής ευχέρειας εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα ανήλθε από 118,7 δισ. ευρώ το 2020 σε 125,6 δισ. ευρώ το 2021, σημειώνοντας αύξηση κατά 5,8%. Επισημαίνεται ότι το εισόδημα των νοικοκυριών ενισχύθηκε από τα δημοσιονομικά μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας, συνολικού ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ για το 2021, τα οποία παράλληλα συνετέλεσαν στην προστασία της απασχόλησης και στη μείωση του ποσοστού ανεργίας.

Αύξηση ΑΕΠ

Όπως αναφέρει η ΤτΕ, το πραγματικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αυξήθηκε κατά 8,3% το 2021 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αντισταθμίζοντας μεγάλο μέρος την απότομης πτώσης που παρατηρήθηκε το 2020. Η τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών παρουσίασε σημαντική αύξηση κατά 8,9% για το 2021 σε σχέση με το 2020. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σημαντικά από 16,3% το 2020 σε 14,7% το 2021, με τις προοπτικές απασχόλησης να παραμένουν θετικές κυρίως χάρη στην άρση των περιορισμών και τη σταδιακή επάνοδο στην κανονική λειτουργία των επιχειρήσεων. Η στήριξη του εισοδήματος των νοικοκυριών αντανακλάται και στην αύξηση των καταθέσεων που παρατηρήθηκε κατά το 2021, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό συγκριτικά με το 2020.

Πληθωριστικές πιέσεις

Αναφορικά με τις πιέσεις στο εισόδημα των νοικοκυριών, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) κατέγραψε θετικό ρυθμό αύξησης και διαμορφώθηκε σε 0,6% το 2021 ύστερα από την υποχώρηση που σημειώθηκε το 2020 (-1,3%). Επιπροσθέτως, από τις αρχές του 2022 παρατηρείται μία αναζωπύρωση του πληθωρισμού (αύξηση κατά 9,1% τον Απρίλιο του 2022 σε σχέση με τον Απρίλιο του 2021) λόγω των σημαντικών αυξήσεων στις τιμές των διατροφικών αγαθών, του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους, αλλά και της διατάραξης της λειτουργίας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Η πρόσφατη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ενέτεινε τις πληθωριστικές πιέσεις μέσω της αύξησης των τιμών ενέργειας και της διάχυσης των ανατιμήσεων στο σύνολο των αγαθών και υπηρεσιών. Συνολικά, καθίσταται σαφές ότι για το 2022, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα δεχθεί προκλήσεις λόγω της απόσυρσης των περισσότερων δημοσιονομικών μέτρων στήριξης, των πληθωριστικών πιέσεων και των γεωπολιτικών εξελίξεων που προκαλούν αβεβαιότητα στις καταναλωτικές και επενδυτικές αποφάσεις. Εντούτοις, εκτιμά η ΤτΕ, υπάρχουν παράγοντες που εξακολουθούν να επιδρούν θετικά, γεγονός που αντανακλάται στο ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας που προβλέπεται για το 2022 και στην ενίσχυση της απασχόλησης από την ανθεκτικότητα μεμονωμένων κλάδων, όπως η οικοδομική δραστηριότητα και οι εξαγωγές.

Κίνδυνος τιμών κατοικιών

Οι προσδοκίες για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν θετικές και οι τιμές απέχουν ακόμη σημαντικά από το ιστορικό υψηλό.

Ο ρυθμός αύξησης των τιμών των διαμερισμάτων επιταχύνθηκε το 2021 στο 7,1% σε ετήσια βάση, έναντι 4,5% το 2020. Μάλιστα, το δ΄ τρίμηνο του 2021 οι τιμές των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας αυξήθηκαν κατά 9,1% συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2020. Για το 2021, υψηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης των τιμών παρουσιάζουν τα νεόδμητα διαμερίσματα έναντι των παλαιών, όπου καταγράφηκαν αυξήσεις 7,4% και 6,9%, αντίστοιχα. Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει πως η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε, για το σύνολο του 2021, στην Αθήνα (9,1%).

Θετικές προσδοκίες

Όπως εκτιμά η ΤτΕ, παρά την αστάθεια των τελευταίων δύο ετών, ως απόρροια της πανδημίας και προσφάτως της αύξησης του ενεργειακού κόστους, του κόστους κατασκευής και των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία, οι προσδοκίες για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν θετικές. Αφενός η διαφαινόμενη πολύ καλή πορεία του τουρισμού και αφετέρου η προοπτική για άμβλυνση της γεωπολιτικής αστάθειας σε εύλογο χρονικό διάστημα, συντηρούν τις θετικές μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσδοκίες γεγονός που αποτυπώνεται στις αξίες και τις χαμηλές αναλογικά αποδόσεις των ακινήτων εισοδήματος. Παρά το γεγονός ότι η σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για περιορισμό των προγραμμάτων χορήγησης άδειας διαμονής σε επενδυτές (χρυσή βίζα ή χρυσό διαβατήριο), ενδέχεται να επηρεάσει εν μέρει τη ζήτηση, εκτιμάται ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον θα παραμείνει έντονο ειδικά για συγκεκριμένες προνομιακές θέσεις στο λεκανοπέδιο της Αττικής και σε περιοχές με τουριστικά χαρακτηριστικά. Επιπροσθέτως, επισημαίνεται ότι οι τιμές απέχουν ακόμη σημαντικά από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγραφεί πριν τη δημοσιονομική κρίση.

Καθοδική πορεία

Με βάση το δείκτη τιμών διαμερισμάτων που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος για το σύνολο της χώρας, η υψηλότερη τιμή του δείκτη παρατηρήθηκε το έτος 2008 (101,7) και στη συνέχεια ακολούθησε μία σταθερά καθοδική πορεία, για να καταγραφεί η χαμηλότερη τιμή το 2017 (59). Έκτοτε, ο δείκτης τιμών διαμερισμάτων καταγράφει σταθερά ανοδική πορεία, ανερχόμενος σε 72,1 το 2021.

Μειωμένες οι αγορές

Το 52% των καταναλωτών παγκοσμίως αναφέρουν ότι το αυξανόμενο κόστος επηρεάζει τη δυνατότητα αγοράς αγαθών. Πιέζονται χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα αλλά και η μεσαία τάξη. Τι αναφέρει έκθεση της ΕΥ.

Η αυξανόμενη οικονομική αβεβαιότητα έχει πλήξει την αισιοδοξία για μια πιο θετική μετά-πανδημική κανονικότητα, με την καταναλωτική εμπιστοσύνη να κλονίζεται για άλλη μια φορά, σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της τακτικής έρευνας της EY, Future Consumer Index.

Η ένατη έκδοση της τριμηνιαίας παγκόσμιας έρευνας μεταξύ 18.000 καταναλωτών, διαπιστώνει ότι το αυξανόμενο κόστος αγαθών και υπηρεσιών επηρεάζει τις αγοραστικές δυνατότητες και αποφάσεις του 52% των ερωτηθέντων σε όλον τον κόσμο. 

Προσφορές και εκπτώσεις

Ενώ, αναπόφευκτα, η άνοδος των τιμών επηρεάζει περισσότερο τα άτομα με χαμηλό εισόδημα (62%), η έρευνα δείχνει ότι και τα άτομα με μεσαίο (48%) και υψηλό εισόδημα (42%) πιέζονται και αυτά. Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αισθάνονται έντονα την πίεση, με το 62% των καταναλωτών που προέρχονται από αυτές, να αναφέρουν ότι η προσιτότητα των τιμών επηρεάζει τις επιλογές τους, σε σύγκριση με το 45% των ερωτηθέντων από τις ανεπτυγμένες αγορές.

Υπό το πρίσμα των σημαντικών πληθωριστικών πιέσεων στις τιμές και την ανησυχία για νέες παραλλαγές του COVID-19, η έρευνα δείχνει ότι οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να περιορίζουν την καταναλωτική δαπάνη τους, θα στρέφονται σε φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις και θα περιορίζουν τις αγορές μη απαραίτητων αγαθών.

Ορισμένα βασικά προϊόντα για τα οποία οι ερωτηθέντες ξοδεύουν λιγότερα, περιλαμβάνουν τα ρούχα (38%), τα είδη καλλωπισμού και τα καλλυντικά (35%), και το αλκοόλ (30%). Παράλληλα, πολλοί αναζητούν ήδη φθηνότερες εναλλακτικές για φρέσκα (20%) και συσκευασμένα τρόφιμα (19%).

Η αβεβαιότητα σχετικά με τη διαχείριση του αυξανόμενου κόστους ζωής, οδηγεί σχεδόν τα δύο τρίτα (60%) των ερωτηθέντων σε διάθεση μεγαλύτερης εξοικονόμησης στο μέλλον, με το 39% να έχουν ήδη θέσει ως στόχο να αποταμιεύουν αντί να ξοδεύουν.

Εμπειρίες και όχι προϊόντα

Η έρευνα δείχνει ότι οι καταναλωτές αναζητούν εμπειρίες περισσότερο από ποτέ, καθώς αναπληρώνουν τον χαμένο χρόνο και αναζητούν τρόπους διαφυγής από τις πιέσεις του μετά-πανδημικού κόσμου, με το 45% να αναφέρουν ότι σκοπεύουν να ζήσουν εντονότερα την κάθε στιγμή.

Το 42% του συνόλου των ερωτηθέντων σχεδιάζουν να ξοδέψουν περισσότερα χρήματα σε εμπειρίες τον επόμενο χρόνο. Ωστόσο, το 39% δηλώνουν λιγότερο διατεθειμένοι να αναζητήσουν εμπειρίες έξω από το σπίτι τους. Οι καταναλωτές που θα αναζητήσουν εμπειρίες εκτός σπιτιού, απαιτούν περισσότερα από τα φυσικά καταστήματα, καθώς πάνω από το ένα τρίτο (36%) σχεδιάζουν να επισκέπτονται μόνο καταστήματα που προσφέρουν μία εξαιρετική καταναλωτική εμπειρία.

 Βιωσιμότητα

Σε ό,τι αφορά τις καταναλωτικές αποφάσεις, για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο, οι περισσότεροι ερωτηθέντες βάζουν τον πλανήτη (26%) πάνω από την οικονομική προσιτότητα (24%) και την εμπειρία (20%).

Οι καταναλωτές επιλέγουν να προβούν σε πιο βιώσιμες αγορές, κάνοντας ό,τι μπορούν για να προστατέψουν το περιβάλλον, με το 56% να αναφέρουν ότι θα δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αγορών τους και το 52% να δεσμεύονται να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στον κοινωνικό αντίκτυπό τους.

Δυο στους πέντε (42%) δηλώνουν ότι θα αγοράζουν μόνο από brands που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες τους, άποψη που συμμερίζεται σε ίδιο ποσοστό και η Generation Z και σε ακόμη υψηλότερο (48%) οι Millennials.

Το άρθρο Ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και η αγορά ακινήτων – Η μεγάλη επιρροή για τα ελληνικά νοικοκυριά εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.

Αναφορικά με τις συνέπειες που θα έχει ο πόλεμος στην Ουκρανία στην πραγματική οικονομία ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε ότι είναι πιθανόν να υπάρξει μία μείωση του ΑΕΠ από 1% έως 2%. Σε κάθε περίπτωση η τελική επίπτωση θα εξαρτηθεί από την διάρκεια που θα έχουν οι πολεμικές επιχειρήσεις.

Χωρίς αυξήσεις τα κόκκινα δάνεια

Πάντως εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τις επιπτώσεις στο μέτωπο των κόκκινων δανείων, αναφέροντας ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για αύξηση τους. Ανέφερε δε ότι με τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν φαίνεται να τίθεται εν αμφιβόλω ο στόχος που είχαν θέσει οι τράπεζες για μείωση του ποσοστού των κόκκινων δανείων σε μονοψήφιο αριθμό έως το τέλος του έτους.

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα ο διοικητής της ΤτE κάλεσε τις τράπεζες να χορηγήσουν περισσότερα δάνεια καθώς όπως είπε μετά την μεγάλη μείωση των κόκκινων δανείων το σύνολο των δανείων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών είναι μόλις 120 δισ. ευρώ. Όπως είπε είναι προς το συμφέρον των ίδιων τραπεζών αλλά και της εθνικής οικονομίας η αύξηση της πιστωτικής επέκτασης στον ιδιωτικό τομέα. Τέλος, υποστήριξε ότι η χώρα μπορεί να γίνει κόμβος για την πράσινη ενέργεια.

Το άρθρο Πιθανή μικρή αύξηση επιτοκίων στο τέλος του χρόνου: Να αντιμετωπιστεί η αύξηση του πληθωρισμού εμφανίστηκε πρώτα στο ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ.