Σε τροχιά πληρωμών βρίσκονται χιλιάδες συνταξιούχοι που δικαιούνται αναδρομικά, αυξήσεις ή επιστροφές κρατήσεων από διαφορετικές αιτίες, όπως δικαστικές αποφάσεις, επανυπολογισμοί συντάξεων και διορθώσεις ασφαλιστικών στοιχείων. Η μεγαλύτερη ομάδα αφορά περίπου 370.000 συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τις περικοπές του 11μήνου και πλέον δικαιώνονται με αποφάσεις των δικαστηρίων.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται οι συνταξιούχοι που διεκδίκησαν δικαστικά τις περικοπές που επιβλήθηκαν στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα κύριων και επικουρικών συντάξεων για το διάστημα από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016. Οι δικαιούχοι αυτής της κατηγορίας υπολογίζονται σε περίπου 370.000 και λαμβάνουν επιστροφές που, μαζί με τους τόκους πολυετούς καθυστέρησης, μπορούν να φθάσουν έως και τις 7.485 ευρώ.
Παρά τις θετικές δικαστικές αποφάσεις, η διαδικασία αποπληρωμής εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς. Μέχρι σήμερα, μόνο ένα μικρό μέρος των δικαιούχων έχει εισπράξει τα ποσά που του αναλογούν, ενώ χιλιάδες υποθέσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν στα δικαστήρια ή στη διαδικασία εκτέλεσης των αποφάσεων.
Οι επιστροφές αυτές συνοδεύονται από σειρά κρατήσεων και φορολογικών επιβαρύνσεων, καθώς επιβάλλονται εισφορά υγειονομικής περίθαλψης, παρακράτηση φόρου στα αναδρομικά, φορολόγηση των τόκων, καθώς και πρόσθετες υποχρεώσεις που συνδέονται με την υποβολή τροποποιητικών φορολογικών δηλώσεων για τα έτη στα οποία ανάγονται τα ποσά.
Σημαντική ομάδα δικαιούχων αποτελεί επίσης η κατηγορία των συνταξιούχων που αναμένουν την ολοκλήρωση επανυπολογισμών των κύριων συντάξεών τους. Πρόκειται κυρίως για ασφαλισμένους που αποχώρησαν μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου και επηρεάζονται από τις μεταγενέστερες αλλαγές στα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους διαθέτουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Σε αρκετές περιπτώσεις οι διορθώσεις οδηγούν σε αυξήσεις και αναδρομικές διαφορές που μπορεί να φθάσουν έως και τις 12.000 ευρώ.
Παράλληλα, ο ΕΦΚΑ συνεχίζει την επεξεργασία υποθέσεων συνταξιούχων με παράλληλη ασφάλιση σε περισσότερα του ενός Ταμεία. Σε πολλές περιπτώσεις, κατά την αρχική απονομή της σύνταξης δεν είχε ενσωματωθεί η προσαύξηση που αντιστοιχούσε στις εισφορές του δεύτερου ασφαλιστικού φορέα, με αποτέλεσμα να προκύπτουν σήμερα συμπληρωματικές καταβολές και αναδρομικά.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία απονομής αυξήσεων και αναδρομικών σε εργαζόμενους συνταξιούχους που συνέχισαν να απασχολούνται μετά τη συνταξιοδότησή τους. Η πρόσθετη ασφαλιστική τους δραστηριότητα δημιουργεί δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξης, με τα αναδρομικά ποσά να διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στις 2.500 ευρώ. Σε περιπτώσεις πολυετούς απασχόλησης, οι μηνιαίες αυξήσεις μπορεί να ξεπεράσουν τα 130 ευρώ.
Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται ακόμη απόστρατοι και χήρες αποστράτων που λαμβάνουν μερίσματα από τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι επιστροφές αφορούν κρατήσεις που επιβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και επανυπολογίστηκαν μετά τις πρόσφατες αλλαγές στο σχετικό καθεστώς. Τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί σε χιλιάδες δικαιούχους φθάνουν έως και τις 4.360 ευρώ.
Μία ακόμη κατηγορία αφορά συνταξιούχους αναπήρους των Ενόπλων Δυνάμεων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, οι οποίοι λαμβάνουν σύνταξη συνδεδεμένη με τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν πρόσθετες αυξήσεις στις αποδοχές τους, με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025 και αντίστοιχες καταβολές αναδρομικών.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι δικαστικές δικαιώσεις συνταξιούχων του Δημοσίου για την επιστροφή ποσών που παρακρατήθηκαν μέσω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Οι επιστροφές αφορούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και διαμορφώνονται κατά μέσο όρο σε περίπου 2.600 ευρώ, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων ειδικών μισθολογίων τα ποσά είναι σημαντικά υψηλότερα.
Εκτός από τις πληρωμές, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις φορολογικές υποχρεώσεις που συνοδεύουν τα αναδρομικά. Όσοι έλαβαν ποσά μέσα στο 2025 οφείλουν να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις για τα έτη στα οποία αυτά αντιστοιχούν, έως το τέλος του 2026. Ο φόρος που θα προκύψει θα πρέπει να εξοφληθεί μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου του 2027, ενώ προβλέπεται δυνατότητα ένταξης της οφειλής σε πρόγραμμα τμηματικής αποπληρωμής μέσω της φορολογικής διοίκησης.
Με χιλιάδες εκκρεμείς φακέλους να βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία, οι επόμενοι μήνες αναμένεται να είναι καθοριστικοί για την ολοκλήρωση πληρωμών και διορθώσεων που αφορούν μεγάλο μέρος του συνταξιοδοτικού πληθυσμού της χώρας.
