Διπλωματικές κινήσεις μετά την επικύρωση της συμφωνίας από τη λιβυκή Βουλή.
Κατηγορηματικός ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία.
Μιλώντας την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026 στο ραδιόφωνο του MEGA News, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η πρόσφατη κύρωση δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς του μνημονίου, το οποίο η Αθήνα θεωρεί αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει τους διπλωματικούς και θεσμικούς μηχανισμούς που διαθέτει, προκειμένου να καταγγείλει τη συμφωνία και να αποτρέψει την εφαρμογή της.
Παράλληλα, απάντησε στην κριτική περί «εθνικής ήττας», αναφέρθηκε στις κινήσεις της Τουρκίας στη Λιβύη και επανέλαβε ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων αποτελεί απόφαση που θα ληφθεί από την Αθήνα.
«Δεν παράγει έννομα αποτελέσματα»
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του Γιώργου Γεραπετρίτη ήταν η εκτίμηση ότι η επικύρωση του μνημονίου από το λιβυκό Κοινοβούλιο δεν προσδίδει στη συμφωνία πρόσθετη νομική ισχύ έναντι της Ελλάδας.
Όπως τόνισε, το μνημόνιο είχε ήδη υπογραφεί το 2019, ενώ η ελληνική πλευρά είχε εξαρχής αμφισβητήσει τη νομιμότητά του.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η κύρωση από τη Βουλή της Λιβύης δεν αλλάζει τα δεδομένα, καθώς η συμφωνία παραμένει, κατά την ελληνική θέση, αντίθετη προς το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Αθήνα δεν αναγνωρίζει έννομες συνέπειες από το συγκεκριμένο κείμενο και ότι θα κινηθεί ώστε να μην υπάρξει πρακτική εφαρμογή του.
Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στη συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης.
Η συμφωνία του 2019 και οι τουρκικές κινήσεις
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στο ιστορικό της υπογραφής του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο συνήφθη το 2019 από την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης.
Κατά την περιγραφή του, η Τουρκία είχε αναπτύξει σημαντική επιρροή στη Λιβύη, στηρίζοντας στρατιωτικά την κυβέρνηση του Φαγέζ αλ Σάρατζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιδίωξε συστηματικά, επί σειρά ετών, να εξασφαλίσει την επικύρωση της συμφωνίας από το λιβυκό Κοινοβούλιο.
Η πρόσφατη εξέλιξη, σύμφωνα με την εκτίμησή του, συνδέεται με αλλαγές στους πολιτικούς συσχετισμούς στο εσωτερικό της Λιβύης.
Παρά την επικύρωση, επέμεινε ότι η συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα εις βάρος τρίτων κρατών.
Διπλωματική κινητοποίηση της Αθήνας
Η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζει σειρά ενεργειών σε διπλωματικό επίπεδο μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής.
Ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει εταίρους και συμμάχους για τις θέσεις της και ότι θα συνεχίσει τις παρεμβάσεις της στα αρμόδια διεθνή όργανα.
Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκονται η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κύπρος, η Αίγυπτος και άλλες χώρες με συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών δεν μπορεί, σύμφωνα με την ελληνική θέση, να αγνοεί τα δικαιώματα των νησιών και των κρατών της περιοχής.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης εμφανίστηκε βέβαιος ότι θα υπάρξει διεθνής αντίδραση στη συγκεκριμένη κίνηση.
Τι είπε για τις έρευνες νότια της Κρήτης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στις ενεργειακές δραστηριότητες της Ελλάδας.
Υπενθύμισε ότι η χώρα έχει προχωρήσει στην προκήρυξη θαλάσσιων οικοπέδων για έρευνες νότια της Κρήτης, σε περιοχές που σχετίζονται με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Με αυτό το επιχείρημα θέλησε να καταδείξει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να ασκεί τα δικαιώματά της, παρά την ύπαρξη της συμφωνίας μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.
Η αξιοποίηση των θαλάσσιων περιοχών και η προώθηση ενεργειακών έργων αποτελούν, σύμφωνα με την κυβέρνηση, μέρος της στρατηγικής για την προάσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το μήνυμα για τα χωρικά ύδατα
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ρωτήθηκε και για το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Απάντησε ότι η Ελλάδα διατηρεί το σχετικό δικαίωμα και θα το ασκήσει όταν η ίδια κρίνει κατάλληλες τις συνθήκες.
Ξεκαθάρισε ότι ο χρόνος και ο τρόπος μιας τέτοιας απόφασης θα καθοριστούν από την ελληνική πλευρά.
Η δήλωση αυτή συνδέεται με τη συζήτηση για την επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ένα ζήτημα που παραμένει στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική ακολουθεί συγκεκριμένο σχεδιασμό και δεν καθορίζεται από τις ενέργειες της Τουρκίας ή της Λιβύης.
Η απάντηση στην κριτική Σαμαρά
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος έχει ασκήσει κριτική στην κυβερνητική διαχείριση των ελληνοτουρκικών ζητημάτων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απέρριψε την περιγραφή της επικύρωσης του μνημονίου ως «εθνικής ήττας».
Υποστήριξε ότι η κριτική θα έπρεπε πρωτίστως να στρέφεται κατά της ίδιας της συμφωνίας Τουρκίας και Λιβύης, την οποία η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί παράνομη.
Η τοποθέτηση ανέδειξε τη διαφωνία ανάμεσα στον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας και τον πρώην πρωθυπουργό σχετικά με την αξιολόγηση των τελευταίων εξελίξεων.
Η Ανατολική Μεσόγειος στο επίκεντρο
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα απορρίπτει τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, εξακολουθεί να υποστηρίζει τη συμφωνία με τη Λιβύη και τη δική της ερμηνεία για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών.
Με τις δηλώσεις του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι η Αθήνα δεν θεωρεί την πρόσφατη κύρωση ως γεγονός που μεταβάλλει τα ελληνικά δικαιώματα.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για τις διπλωματικές επαφές και τις αντιδράσεις των χωρών της περιοχής.
