Αυξημένη προσοχή συνιστούν οι υγειονομικές αρχές καθώς ο ιός του Δυτικού Νείλου συνεχίζει να κυκλοφορεί στη χώρα. Μέχρι τις 5 Αυγούστου είχαν καταγραφεί 65 εγχώρια κρούσματα και έξι θάνατοι, ενώ η Αττική παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής δραστηριότητα. Η προστασία από τα κουνούπια παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης, καθώς η περίοδος μετάδοσης βρίσκεται σε εξέλιξη.
Σε αυξημένη επιτήρηση βρίσκεται η Ελλάδα λόγω της κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου, μιας λοίμωξης που εμφανίζεται στη χώρα κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Σύμφωνα με την τελευταία εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, στις 5 Αυγούστου είχαν καταγραφεί συνολικά 65 εγχώρια κρούσματα για την περίοδο του 2026. Από αυτά, τα 54 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ έξι ασθενείς, ηλικίας άνω των 65 ετών, κατέληξαν.
Η φετινή εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αττική, όπου έχει καταγραφεί έντονη κυκλοφορία του ιού. Ο ΕΟΔΥ έχει επισημάνει ότι η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια, καθώς η επιδημιολογία του ιού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, τα μέτρα προστασίας δεν αφορούν μόνο τις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά, αλλά το σύνολο της χώρας.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Στον φυσικό κύκλο μετάδοσης συμμετέχουν κυρίως τα πτηνά, από τα οποία μολύνονται τα κουνούπια και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο. Η συνηθισμένη κοινωνική επαφή, όπως το άγγιγμα ή το φιλί, δεν αποτελεί τρόπο μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Το στοιχείο που κάνει τη λοίμωξη δύσκολο να αναγνωριστεί σε πολλές περιπτώσεις είναι ότι η πλειονότητα όσων μολύνονται δεν εμφανίζει συμπτώματα. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περίπου το 80% των μολυσμένων παραμένει ασυμπτωματικό, ενώ περίπου το 20% εμφανίζει ήπια νόσο. Σε ποσοστό μικρότερο του 1% μπορεί να αναπτυχθεί σοβαρή νόσος, με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Στις ήπιες περιπτώσεις, η εικόνα μπορεί να θυμίζει γριπώδη συνδρομή. Πυρετός, πονοκέφαλος, έντονη αδυναμία και καταβολή, καθώς και πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις είναι μεταξύ των συχνότερων συμπτωμάτων. Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν ναυτία, έμετοι, διάρροια, ανορεξία, κοιλιακός πόνος, δερματικό εξάνθημα και διόγκωση των λεμφαδένων.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Υψηλός πυρετός και πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, μεταβολές στο επίπεδο συνείδησης, αστάθεια στη βάδιση, τρόμος, σπασμοί, μυϊκή αδυναμία ή παράλυση αποτελούν συμπτώματα που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Από τη στιγμή του τσιμπήματος ενός μολυσμένου κουνουπιού μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων μεσολαβούν συνήθως δύο έως 14 ημέρες. Στις ήπιες μορφές, τα συμπτώματα υποχωρούν συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες, αν και σε ορισμένους ασθενείς η κόπωση, ο πονοκέφαλος, οι μυαλγίες ή οι διαταραχές συγκέντρωσης μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο. Στις σοβαρές μορφές, η νόσος μπορεί να αφήσει μακροχρόνια νευρολογικά προβλήματα.
Μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ αυξημένη προσοχή απαιτείται από άτομα με ανοσοκαταστολή και χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Παρότι σοβαρή νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, η μεγαλύτερη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή εξέλιξη και θανατηφόρα κατάληξη.
Απέναντι στον ιό δεν υπάρχει σήμερα ειδική θεραπεία ούτε διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο. Στις ήπιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα, ενώ οι σοβαρότερες λοιμώξεις μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία. Έτσι, η πρόληψη αποκτά καθοριστική σημασία.
Η προστασία ξεκινά από τον περιορισμό των τσιμπημάτων. Η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, η επιλογή κατάλληλων ρούχων που καλύπτουν όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος του σώματος, η χρήση σητών σε πόρτες και παράθυρα και η αξιοποίηση κουνουπιέρας όπου χρειάζεται αποτελούν βασικά μέτρα. Η χρήση κλιματιστικών και ανεμιστήρων μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεση στα κουνούπια.
Εξίσου σημαντικό είναι να περιορίζονται οι εστίες αναπαραγωγής τους γύρω από τις κατοικίες. Τα στάσιμα νερά σε δοχεία, γλάστρες, πιατάκια, αυλές και άλλα σημεία μπορούν να δημιουργήσουν κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη κουνουπιών. Η απομάκρυνση ή η τακτική ανανέωση του νερού στους χώρους γύρω από το σπίτι αποτελεί επομένως μέρος της συλλογικής προσπάθειας περιορισμού του πληθυσμού τους.
Η παρουσία του ιού στην Ελλάδα δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ο ΕΟΔΥ καταγράφει περιστατικά στη χώρα από το 2010 και επισημαίνει ότι η κυκλοφορία του έχει καταγραφεί στο παρελθόν σε όλες τις Περιφέρειες. Μόνο το 2025 είχαν καταγραφεί 96 εγχώρια κρούσματα και εννέα θάνατοι. Η επανεμφάνιση περιστατικών κατά τη φετινή περίοδο θεωρείται αναμενόμενη, καθώς ο ιός έχει εγκατασταθεί στη χώρα και συνδέεται με την εποχική δραστηριότητα των κουνουπιών.
Το μήνυμα των ειδικών, επομένως, δεν είναι λόγος πανικού αλλά λόγος συνέπειας. Ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να κυκλοφορεί χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτός, ενώ οι περιοχές στις οποίες θα εμφανιστούν νέα περιστατικά δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν με βεβαιότητα. Μέχρι να ολοκληρωθεί η φετινή περίοδος κυκλοφορίας των κουνουπιών, η ατομική προστασία παραμένει το σημαντικότερο μέτρο απέναντι στη λοίμωξη.
