Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών εξελίσσεται σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα, τροφοδοτώντας τη συνεχιζόμενη άνοδο τόσο των ενοικίων όσο και των τιμών πώλησης ακινήτων. Νέα ανάλυση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) καταγράφει μια αγορά όπου η προσφορά αδυνατεί να ακολουθήσει τη ζήτηση, με αποτέλεσμα το κόστος στέγασης να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη υψηλότερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό 10,1%. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η στεγαστική πίεση είναι εντονότερη και η εύρεση προσιτής κατοικίας καθίσταται ολοένα δυσκολότερη.
Στην Αθήνα, το μέσο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου αντιστοιχεί πλέον σε ποσοστό άνω του 70% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για κατοικία δύο υπνοδωματίων το αντίστοιχο ποσοστό προσεγγίζει το σύνολο σχεδόν των μηνιαίων αποδοχών ενός εργαζομένου. Η αναντιστοιχία μεταξύ μισθών και στεγαστικού κόστους αναδεικνύεται ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα για τους νέους και τις οικογένειες που αναζητούν πρώτη κατοικία.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν ήδη ξεπεράσει τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη δημοσιονομική κρίση, έπειτα από μια μακρά περίοδο ανάκαμψης που ξεκίνησε σταδιακά μετά το 2017. Η αύξηση της ζήτησης, η περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα προηγούμενων ετών, η αξιοποίηση ακινήτων για βραχυχρόνιες μισθώσεις και η επενδυτική κινητικότητα στην αγορά ακινήτων συνθέτουν ένα περιβάλλον διαρκών ανατιμήσεων.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με επιδοματικές πολιτικές, αλλά απαιτεί παρεμβάσεις που θα αυξήσουν το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αξιοποίηση κλειστών κατοικιών, στην επιτάχυνση των ανακαινίσεων και στη δημιουργία κινήτρων για την επαναφορά ακινήτων στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.
Την ίδια ώρα, η πολιτεία αναζητά τρόπους στήριξης των ενοικιαστών μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων και διεύρυνσης των δικαιούχων σχετικών προγραμμάτων. Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών προϋποθέτει την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, καθώς η ανισορροπία μεταξύ διαθέσιμων ακινήτων και ζήτησης παραμένει η βασική αιτία των ανατιμήσεων.
Η στεγαστική κρίση, πλέον, δεν αφορά μόνο την αγορά ακινήτων αλλά επηρεάζει ευρύτερα την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία μετατρέπεται σε κρίσιμο ζήτημα για την ποιότητα ζωής, τη δημογραφική εξέλιξη και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους διαβίωσης.
