Σημαντική ενίσχυση για τους εργαζόμενους γονείς με αποκλειστική επιμέλεια ανήλικων παιδιών φέρνει ο νόμος 5270/2026, καθώς θεσπίζεται νέα άδεια με αποδοχές, επιπλέον των ήδη προβλεπόμενων, για υπαλλήλους του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μια ουσιαστική παρέμβαση υπέρ των μονογονεϊκών οικογενειών περιλαμβάνει ο νόμος 5270/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Τεύχος Α’ 9/23.01.2026. Μεταξύ των ρυθμίσεων για το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, καθιερώνεται νέα ειδική άδεια με αποδοχές για υπαλλήλους που έχουν την αποκλειστική επιμέλεια ανήλικων τέκνων, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ευθύνες και ανάγκες φροντίδας που αντιμετωπίζουν.
Η νέα άδεια δεν αντικαθιστά ούτε συμψηφίζεται με άλλες μορφές άδειας που ήδη ισχύουν, αλλά προστίθεται στο υφιστάμενο πλαίσιο, ενισχύοντας το πλέγμα κοινωνικής προστασίας για τους εργαζόμενους γονείς του δημόσιου και αυτοδιοικητικού τομέα.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Δικαιούχοι της νέας παροχής είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι υπάλληλοι των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ασκούν αποκλειστικά τη γονική μέριμνα ανήλικων παιδιών. Η αποκλειστική επιμέλεια μπορεί να προκύπτει είτε από δικαστική απόφαση είτε από οποιοδήποτε άλλο νόμιμο τρόπο προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.
Για τους γονείς αυτούς προβλέπεται άδεια έξι εργάσιμων ημερών ανά ημερολογιακό έτος, με πλήρεις αποδοχές. Στην περίπτωση που ο υπάλληλος έχει την αποκλειστική επιμέλεια τριών ή περισσότερων ανήλικων τέκνων, η διάρκεια της άδειας αυξάνεται σε οκτώ εργάσιμες ημέρες ετησίως.
Τι αλλάζει στους κώδικες υπαλλήλων
Η ρύθμιση ενσωματώνεται με την προσθήκη νέας παραγράφου τόσο στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων όσο και στον Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων. Με τον τρόπο αυτό, η εφαρμογή της διάταξης είναι οριζόντια και αφορά το σύνολο του προσωπικού που υπάγεται στους δύο βασικούς κώδικες του δημόσιου τομέα.
Η επιλογή αυτή αποτρέπει διαφορετικές ερμηνείες ή άνιση μεταχείριση μεταξύ υπαλλήλων διαφορετικών φορέων και διασφαλίζει ενιαία εφαρμογή σε όλο το φάσμα της δημόσιας διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Κοινωνικό αποτύπωμα της ρύθμισης
Η θέσπιση της νέας άδειας έρχεται να καλύψει ένα υπαρκτό κενό στην εργασιακή καθημερινότητα των μονογονεϊκών οικογενειών. Οι γονείς με αποκλειστική επιμέλεια επωμίζονται μόνοι τους τη φροντίδα, την ανατροφή και τη διαχείριση όλων των υποχρεώσεων των παιδιών, χωρίς τη δυνατότητα επιμερισμού ευθυνών.
Η πρόσθετη άδεια δίνει τη δυνατότητα αντιμετώπισης έκτακτων οικογενειακών αναγκών, σχολικών υποχρεώσεων ή ζητημάτων υγείας των παιδιών, χωρίς απώλεια εισοδήματος και χωρίς την ανάγκη εξάντλησης άλλων μορφών άδειας.
Σε ευρύτερο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων
Η συγκεκριμένη διάταξη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο που περιλαμβάνει ρυθμίσεις για:
- την ενίσχυση της λειτουργίας του δημόσιου τομέα,
- τη στήριξη των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών,
- την αναβάθμιση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
- καθώς και την οργάνωση και λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς.
Στο πλαίσιο αυτό, η νέα άδεια αποτελεί μια στοχευμένη κοινωνική παρέμβαση, με περιορισμένο δημοσιονομικό κόστος αλλά σαφές κοινωνικό όφελος.
Τι αναμένεται στην πράξη
Το επόμενο διάστημα αναμένεται η έκδοση ερμηνευτικών οδηγιών προς τις υπηρεσίες προσωπικού, ώστε να αποσαφηνιστούν ζητήματα εφαρμογής, όπως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και η διαδικασία χορήγησης της άδειας.
Συνδικαλιστικοί φορείς του Δημοσίου χαρακτηρίζουν τη ρύθμιση θετικό βήμα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περαιτέρω παρεμβάσεις για τη συνολική στήριξη των εργαζόμενων γονέων και την ουσιαστική συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
