Μόλις 44 ώρες μετά την άφιξή τους στη Γροιλανδία, 15 Γερμανοί στρατιωτικοί επιστρέφουν απρόσμενα στο Βερολίνο, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει μέτρα απάντησης στις δασμολογικές απειλές των ΗΠΑ, σε μία κρίση που έχει πυροδοτήσει έντονη διπλωματική κινητικότητα και πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Μια ξαφνική απόφαση επέστρεψε 15 Γερμανούς στρατιώτες πίσω από τη Γροιλανδία, μόλις δύο ημέρες μετά την άφιξή τους στο αρκτικό νησί, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Bild, η οποία δημοσίευσε και φωτογραφικό υλικό από το αεροδρόμιο. Η Bild αναφέρει ότι η εντολή επιστροφής δόθηκε το πρωί της Κυριακής, ακυρώνοντας όλες τις προγραμματισμένες συναντήσεις των στρατιωτικών, χωρίς καμία επίσημη εξήγηση στους ίδιους.
Χθες, πάντως, από το Βερολίνο είχαν ανακοινώσει ότι οι Γερμανοί στρατιώτες θα παρέμεναν στη Γροιλανδία για μεγαλύτερο διάστημα από το αρχικά προγραμματισμένο, γεγονός που καθιστά την ξαφνική επιστροφή ακόμη πιο απρόβλεπτη. Μέχρι στιγμής παραμένει ασαφές αν η απόφαση σχετίζεται με τις πρόσφατες απειλές του τότε Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες – ανάμεσα σε αυτές και η Γερμανία – οι οποίες είχαν στείλει στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία, ή αν πρόκειται για άλλους λόγους στρατιωτικής ή πολιτικής φύσης.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με εκκλήσεις για την ενεργοποίηση πρωτοφανούς μηχανισμού οικονομικών αντιμέτρων, γνωστού ως «Μηχανισμός Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument), προκειμένου να απαντήσει στις δασμολογικές απειλές του Τραμπ εναντίον των ευρωπαϊκών χωρών. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ είχε δεσμευθεί να επιβάλει δασμούς σε μέλη της ΕΕ – Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία – καθώς και στη Βρετανία και τη Νορβηγία, μέχρι οι ΗΠΑ να αποκτήσουν δικαίωμα αγοράς της Γροιλανδίας, κλιμακώνοντας έτσι μια διαμάχη για το στρατηγικό μέλλον του αρκτικού νησιού που ανήκει στη Δανία.
Οι χώρες που επηρεάζονται ήδη υφίστανται δασμούς 10%-15% και έχουν στείλει περιορισμένο αριθμό στρατιωτικών στη Γροιλανδία, στο πλαίσιο των αρχικών συμφωνιών τους με τις ΗΠΑ. Η Κύπρος, που αυτή την περίοδο ασκεί την εξάμηνη εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, κάλεσε έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών στις Βρυξέλλες, η οποία σύμφωνα με διπλωμάτες ξεκίνησε στις 18.00 ώρα Ελλάδας, με σκοπό τον συντονισμό μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αντίδρασης.
Μια πηγή προσκείμενη στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε ότι ο ίδιος εργάζεται για το συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης και πιέζει για ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού. Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των ΗΠΑ σε δημόσιους διαγωνισμούς στην ΕΕ ή στο εμπόριο υπηρεσιών όπου οι ΗΠΑ εμφανίζουν πλεόνασμα έναντι της Ένωσης.
Παράλληλα, Γερμανοί ευρωβουλευτές, όπως ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και η Βάλερι Χαγιέ, επικεφαλής της κεντρώας ομάδας Renew Europe, διατύπωσαν την ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή στάση, συμφωνώντας με τη θέση της Ένωσης Μηχανικών της Γερμανίας. Ωστόσο, ορισμένοι διπλωμάτες της ΕΕ θεωρούν πως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης.
Στο μεταξύ, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε τις αμερικανικές απειλές για δασμούς «λάθος», δηλώνοντας πως επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ για να εκφράσει την άποψή της και σχεδιάζει να συντονιστεί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Η Ιταλία, σημειωτέον, δεν έχει στείλει στρατεύματα στη Γροιλανδία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ξεκίνησε διπλωματική περιοδεία στη Νορβηγία, τη Βρετανία και τη Σουηδία, στο πλαίσιο ενίσχυσης του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας. Η περιοδεία περιλαμβάνει επισκέψεις σε Όσλο, Λονδίνο και Στοκχόλμη, με σκοπό την αναβάθμιση της συνεργασίας μεταξύ των συμμάχων.
Η Βρετανία, από την πλευρά της, διατηρεί σταθερή θέση, όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίζα Νάντι, τονίζοντας ότι οι σύμμαχοι πρέπει να εργαστούν από κοινού με τις ΗΠΑ για την επίλυση της διαμάχης, αποφεύγοντας κλιμάκωση μέσω δηλώσεων. Παράλληλα, οι δασμολογικές απειλές ενδέχεται να επηρεάσουν εμπορικές συμφωνίες που οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει με τη Βρετανία και την ΕΕ μέσα στο 2023.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ υπέγραψε τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στην ιστορία της με το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur, σε τελετή στην Παραγουάη. Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η συμφωνία στέλνει ισχυρό μήνυμα υπέρ του δίκαιου και παραγωγικού εμπορίου, επιλέγοντας μακροπρόθεσμη συνεργασία έναντι μονομερών δασμών και απομόνωσης.
