Σε ισχύ τίθεται νέο σύστημα επιμερισμού του ΦΠΑ για ακίνητα μικτής χρήσης, που αντικαθιστά τον υπολογισμό με βάση τον κύκλο εργασιών και συνδέει πλέον την έκπτωση φόρου με την πραγματική χρήση των χώρων.
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΦΠΑ για ακίνητα μικτής χρήσης εισάγει απόφαση της ΑΑΔΕ, καταργώντας το μέχρι σήμερα ισχύον σύστημα που βασιζόταν στον γενικό συντελεστή pro-rata του κύκλου εργασιών. Το νέο μοντέλο επιμερισμού μετατοπίζει το βάρος στον πραγματικό τρόπο αξιοποίησης των χώρων, δίνοντας τη δυνατότητα μεγαλύτερης και δικαιότερης έκπτωσης φόρου για τις επιχειρήσεις.
Πλέον, ο υπολογισμός του εκπιπτόμενου ΦΠΑ θα γίνεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα που αντιστοιχούν σε δραστηριότητες με δικαίωμα έκπτωσης, σε σχέση με εκείνα που αφορούν απαλλασσόμενες υπηρεσίες. Οι κοινόχρηστοι χώροι εξαιρούνται από τον βασικό υπολογισμό και κατανέμονται αναλογικά, όπως ίσχυε και στο προηγούμενο καθεστώς.
Σε περιπτώσεις όπου σε έναν χώρο συνυπάρχουν διαφορετικές δραστηριότητες, προβλέπεται συμπληρωματικός επιμερισμός, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τον κύκλο εργασιών που παράγεται από κάθε επιμέρους χρήση. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται μια πιο ακριβής αποτύπωση της πραγματικής οικονομικής λειτουργίας των ακινήτων.
Το νέο πλαίσιο αφορά κυρίως επιχειρήσεις με σύνθετη δραστηριότητα και ακίνητα που εξυπηρετούν πολλαπλές χρήσεις, όπως ιατρικά κέντρα, εκπαιδευτικοί οργανισμοί και εταιρείες διαχείρισης ακινήτων. Για τις επιχειρήσεις αυτές, η αλλαγή αναμένεται να διορθώσει στρεβλώσεις του παρελθόντος, όπου η έκπτωση ΦΠΑ δεν αντανακλούσε την πραγματική χρήση των χώρων.
Για την ένταξη στο νέο καθεστώς απαιτείται υποβολή αίτησης-γνωστοποίησης μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όπως στοιχεία ιδιοκτησίας και αναλυτική καταγραφή των επιφανειών. Η αρμόδια φορολογική αρχή οφείλει να εξετάσει το αίτημα και να εκδώσει σχετική απόφαση εντός δέκα ημερών.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν τα λογιστικά τους συστήματα, τηρώντας διακριτούς λογαριασμούς για κάθε κατηγορία δραστηριότητας, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή παρακολούθηση των εισροών. Σε περίπτωση αλλαγής στη χρήση των ακινήτων, προβλέπεται νέα διαδικασία γνωστοποίησης και ενδεχόμενος επανυπολογισμός του φόρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα αναδρομικής εφαρμογής του νέου τρόπου υπολογισμού για φορολογικές χρήσεις που δεν έχουν παραγραφεί. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλουν αίτηση έως τις 30 Απριλίου 2026, προκειμένου να επανεξετάσουν τον υπολογισμό του ΦΠΑ και, εφόσον προκύπτει, να διεκδικήσουν πρόσθετη έκπτωση ή επιστροφή φόρου.
