Στο επίκεντρο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ βρέθηκε η κατάσταση στο Ιράν, μετά το κύμα μαζικών διαδηλώσεων που συγκλονίζει τη χώρα εδώ και εβδομάδες, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για εκατοντάδες ή και χιλιάδες νεκρούς, εκτεταμένες συλλήψεις και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Έκτακτη συνεδρίαση για τις πρόσφατες πανεθνικές κινητοποιήσεις στο Ιράν πραγματοποίησε την Πέμπτη το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, κατόπιν αιτήματος των Ηνωμένων Πολιτειών, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ευρύτερη κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Στη συνεδρίαση συμμετείχε και η Τεχεράνη, σύμφωνα με τον Κανόνα 37, ενώ ενημέρωση παρείχαν η Βοηθός Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ Μάρθα Πόμπι και δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών.
Η κ. Πόμπι περιέγραψε ένα σκηνικό γενικευμένης αναταραχής που διαρκεί σχεδόν τρεις εβδομάδες, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με αναφορές διεθνών ΜΜΕ και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές ενδέχεται να ανέρχονται σε εκατοντάδες ή και χιλιάδες, ιδίως το διάστημα 8–10 Ιανουαρίου. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τα στοιχεία αυτά δεν έχουν ακόμη επαληθευτεί από τον ΟΗΕ.
Μεταφέροντας τη θέση της ιρανικής κυβέρνησης, ανέφερε ότι η Τεχεράνη αποδίδει τα επεισόδια βίας σε οργανωμένες ομάδες και «εξτρεμιστικά στοιχεία» που, όπως υποστηρίζει, εκμεταλλεύτηκαν τις διαδηλώσεις. Παράλληλα, εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τη δυσανάλογη χρήση βίας, ζητώντας να αποτραπεί περαιτέρω αιματοχυσία και να αποκατασταθεί η πρόσβαση στην ενημέρωση.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις μαζικές συλλήψεις, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περισσότερους από 18.000 κρατούμενους. Η κ. Πόμπι υπογράμμισε την ανάγκη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των συλληφθέντων, πρόσβασης των οικογενειών τους και άμεσης διερεύνησης όλων των θανάτων με ανεξάρτητο και διαφανή τρόπο, καλώντας παράλληλα σε παύση των εκτελέσεων που συνδέονται με τις διαδηλώσεις.
Έκκληση για διάλογο και αποφυγή κλιμάκωσης
Η αξιωματούχος του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι η ρητορική περί στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν ενέχει σοβαρό κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης, τονίζοντας ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη βιώσιμη λύση, σε πλήρη συμμόρφωση με τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Συγκλονιστικές ήταν οι παρεμβάσεις εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών. Ο Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος Άχμαντ Μπατέμπι περιέγραψε την προσωπική του εμπειρία σύλληψης και βασανιστηρίων στο παρελθόν, καταγγέλλοντας εξαναγκασμό σε ψευδή ομολογία. Από την πλευρά της, η Ιρανή δημοσιογράφος Μασίχ Αλινετζάντ ζήτησε απτές διεθνείς παρεμβάσεις, κάνοντας λόγο για φίμωση εκατομμυρίων Ιρανών μέσω βίας, συλλήψεων και διακοπής επικοινωνιών.
Η ελληνική παρέμβαση και η αμερικανική στάση
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγγελική Μπαλτά, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας, την απώλεια ανθρώπινων ζωών –συμπεριλαμβανομένων παιδιών– και τις μαζικές συλλήψεις, υπογραμμίζοντας ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα και καθολικά.
Από αμερικανικής πλευράς, ο πρέσβης Μάικλ Γουόλτς δήλωσε ότι ο ιρανικός λαός διεκδικεί την ελευθερία του με πρωτοφανή ένταση, τονίζοντας τη στήριξη των ΗΠΑ. Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στο ιρανικό καθεστώς για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πυρηνικές φιλοδοξίες και αποσταθεροποιητικές ενέργειες στην περιοχή.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν, πρέσβης Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, απέρριψε τις κατηγορίες, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για παραπληροφόρηση και παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει σύγκρουση, προειδοποιώντας ωστόσο πως κάθε επιθετική ενέργεια θα αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του Άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
