Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνει ο Μοναδικός Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου, θεσπίζοντας για πρώτη φορά έναν μόνιμο κωδικό για κάθε περιουσιακό στοιχείο και δημιουργώντας έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό φάκελο που θα ακολουθεί το ακίνητο σε όλη τη διάρκεια ζωής του.
Από τη νέα χρονιά ενεργοποιείται καθολικά ο Μοναδικός Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ), μια καινοτόμος υποδομή που φιλοδοξεί να μεταμορφώσει τη διοικητική παρακολούθηση της ακίνητης περιουσίας. Ο θεσμός εισάγει έναν σταθερό αριθμό για κάθε ιδιοκτησία, με ρόλο αντίστοιχο με εκείνον που έχει ο ΑΜΚΑ για τους πολίτες, ώστε όλες οι πράξεις να αναφέρονται πλέον σε ένα κοινό σημείο αναφοράς.
Η βασική επιδίωξη είναι να συγκροτηθεί ενιαίος ηλεκτρονικός φάκελος για κατοικίες, οικόπεδα και αγροτεμάχια. Μέσα από αυτόν θα αποτυπώνονται οι μεταβολές κυριότητας, οι οικονομικές ενισχύσεις, τα ζητήματα νομιμότητας των κτισμάτων και κάθε άλλο στοιχείο που σήμερα βρίσκεται διασκορπισμένο σε διαφορετικές υπηρεσίες. Η ειδικός τοπογραφίας και πολεοδομίας Γραμματή Μπακλατσή έχει παρουσιάσει αναλυτικά τις πτυχές του συστήματος, απαντώντας στα συνηθέστερα ερωτήματα των ιδιοκτητών.
Ο ρόλος του νέου αριθμού
Με τον ΜΑΤΑ επιχειρείται η σύνδεση πληροφοριών από ποικίλες βάσεις: φορολογικά μητρώα, κτηματολογικές εγγραφές, δεδομένα ηλεκτρισμού και ύδρευσης, αρχεία δήμων και πολεοδομικών αρχών, ασφαλιστήρια συμβόλαια και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Η ενοποίηση αυτή θα επιτρέψει τη διαμόρφωση μιας κοινής ψηφιακής απεικόνισης της περιουσίας σε εθνικό επίπεδο.
Υποχρεώσεις και προετοιμασία πολιτών
Όσοι κατέχουν ακίνητα χρειάζεται να επανεξετάσουν προσεκτικά τα δηλωμένα στοιχεία τους. Προϋπόθεση για την ορθή ένταξη στο σύστημα αποτελεί η καταχώριση της ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο και η ακριβής δήλωση στο έντυπο Ε9. Εκεί όπου έχουν γίνει τακτοποιήσεις αυθαιρέτων ή έχουν προκύψει αλλαγές τετραγωνικών, οι εγγραφές πρέπει να επικαιροποιηθούν, ενώ περιουσιακά στοιχεία που δεν αντιστοιχούν σε κτηματολογικά δεδομένα οφείλουν να διορθωθούν ή να διαγραφούν. Κρίσιμη παραμένει και η νομιμοποίηση παράνομων κατασκευών, ώστε να μην υπάρξουν μελλοντικά εμπόδια.
Απλούστερες διαδικασίες μεταβίβασης
Η λειτουργία του ΜΑΤΑ αναμένεται να μειώσει θεαματικά τη γραφειοκρατία. Για πράξεις όπως αγοραπωλησίες, γονικές παροχές ή αιτήματα επιδοτήσεων θα αρκεί στο εξής ένας μόνο κωδικός, περιορίζοντας την ανάγκη για πολλαπλά δικαιολογητικά και πιστοποιητικά. Ταυτόχρονα θα διευκολυνθούν οι διασταυρώσεις για αδήλωτα τετραγωνικά και φορολογικές εκκρεμότητες, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια στις συναλλαγές.
Η πλατφόρμα που θα «τρέχει» το σύστημα
Ο νέος θεσμός θα υποστηρίζεται από το περιβάλλον E-Registries, το οποίο θα ενημερώνει αυτοματοποιημένα όλους τους εμπλεκόμενους φορείς κάθε φορά που μεταβάλλεται η κυριότητα ή η χρήση ενός ακινήτου. Έτσι επιδιώκεται να εκλείψουν οι χρονοβόρες επανυποβολές στοιχείων και οι ασυμφωνίες μεταξύ Κτηματολογίου και φορολογικών δηλώσεων.
Η υποδομή θα αντλεί πληροφορίες από συμβολαιογραφικές αναρτήσεις στο myPROPERTY, από δικαστικές αποφάσεις, ασφαλιστικές εταιρείες και μητρώα δικαιούχων αγροτικών ενισχύσεων. Με τη βοήθεια τεχνολογιών GIS και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, τα γεωμετρικά στοιχεία θα συσχετίζονται με δασικούς χάρτες και καταγραφές καλλιεργειών, δίνοντας σαφή εικόνα για το τι συμβαίνει πραγματικά σε κάθε γεωτεμάχιο.
Χάρη στον ενιαίο φάκελο, οι αρχές θα μπορούν να επαληθεύουν την πραγματική αξιοποίηση μιας έκτασης, τη συμβατότητα των χρήσεων γης και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Παράλληλα, η αυτόματη κοινοποίηση των μεταβιβάσεων προς δήμους και παρόχους κοινής ωφέλειας θα εξασφαλίζει ταχύτερη διεκπεραίωση χωρίς επιπλέον ταλαιπωρία για πολίτες και επαγγελματίες.
Ο ΜΑΤΑ συνιστά, επομένως, ένα αποφασιστικό βήμα προς την ψηφιακή ωρίμανση της αγοράς ακινήτων, με οφέλη τόσο στην απλότητα των πράξεων όσο και στην αξιοπιστία των καταγραφών, ενώ θέτει τις βάσεις για πιο οργανωμένη και δίκαιη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας της χώρας.
