Σήμερα, στον λόφο του Μπεστεπέ με θέα την τουρκική πρωτεύουσα, οι ηγέτες Ελλάδας και Τουρκίας συναντιούνται για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν ενάμιση χρόνο. Παρά το έντονα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον και τις βαθιές διαφορές τους, η Αθήνα και η Άγκυρα επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και να αποφύγουν εντάσεις.
Στην τουρκική πρωτεύουσα, πάνω από τον λόφο του Μπεστεπέ, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντώνται σήμερα για πρώτη φορά μετά από 17 μήνες αποχής. Το παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό, επηρεασμένο και από τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, οδηγεί σε αναπροσαρμογές στρατηγικών από τις δύο πλευρές του Αιγαίου, χωρίς όμως να αλλάζει ο βασικός χαρακτήρας των ελληνοτουρκικών σχέσεων – και χωρίς να φαίνεται ότι η σημερινή συνάντηση θα φέρει κάποια ριζική αλλαγή.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε χαμηλό επίπεδο απαιτήσεων, ενώ οι ισορροπίες παραμένουν λεπτές. Η πραγματική εικόνα θα ξεκαθαρίσει σήμερα το απόγευμα, μετά τις συνομιλίες εντός και εκτός κάμερας στην τουρκική προεδρία. Το τετ α τετ των δύο ηγετών έχει προγραμματιστεί για τις 15:15, ακολουθεί η διυπουργική σύνοδος του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, και περίπου στις 17:00 θα πραγματοποιηθούν κοινές δηλώσεις.
Η προσπάθεια επικεντρώνεται στην αποφυγή δημόσιας αντιπαράθεσης γύρω από τα εκ των προτέρων γνωστά θέματα τριβής, διατηρώντας παράλληλα μια επιφυλακτική στάση. Αθήνα και Άγκυρα φαίνεται να συμφωνούν στη σημασία αποστολής ενός μηνύματος διεθνούς συνεννόησης, επιβεβαιώνοντας ότι παρά τις σοβαρές διαφορές, οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί.
Στην ατζέντα υπάρχουν κυρίως θέματα «χαμηλής πολιτικής», όπου μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος, καθώς και η κοινή αντίληψη ότι δεν πρέπει να δημιουργηθεί νέα εστία έντασης σε ένα ήδη ασταθές περιβάλλον – κάτι που θα μπορούσε να προσελκύσει και αμερικανική παρέμβαση. Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, τα διμερή ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται σε διμερές επίπεδο, ενώ η βελτίωση του κλίματος στις σχέσεις των δύο χωρών ωφελεί τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών, ωστόσο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη προσέγγισης. Η Αθήνα επιμένει στη σημασία ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για την αποφυγή κρίσεων και την ταχεία αποκλιμάκωση εντάσεων, ενώ η συζήτηση για οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει μακριά.
Συγκλίσεις αναμένονται μόνο σε ζητήματα «χαμηλής πολιτικής», τα οποία θα συζητηθούν από την ελληνική αποστολή δέκα υπουργών που συνοδεύουν τον πρωθυπουργό, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υφυπουργός Χάρης Θεοχάρης και οι υπουργοί Τάκης Θεοδωρικάκος, Κυριάκος Πιερρακάκης, Σοφία Ζαχαράκη, Θάνος Πλεύρης, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Γιάννης Κεφαλογιάννης, Χρίστος Δήμας και Λίνα Μενδώνη.
Παράλληλα, η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Ελλάδας, ειδικά σε θέματα όπως τα χωρικά ύδατα, οι σχέσεις με το Ισραήλ και ευρωπαϊκές συμφωνίες ασφαλείας, ενώ η Αθήνα διατηρεί την πάγια στάση της για την άρση του casus belli, την απόρριψη της θεωρίας περί «γκρίζων ζωνών» και τη μη διαπραγμάτευση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Σημαντική είναι και η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο δείπνο Μητσοτάκη – Ερντογάν, έπειτα από πρόσκληση του Τούρκου προέδρου. Η συμμετοχή του φέρνει στο προσκήνιο πιθανές συζητήσεις για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
