Η ελληνική κυβέρνηση και η ΔΥΠΑ δρομολογούν σειρά πρωτοβουλιών στον τομέα της στέγασης και της κοινωνικής πολιτικής για το 2026, περιλαμβάνοντας επιδοτήσεις ανακαίνισης κατοικιών, κίνητρα για μακροχρόνια μίσθωση, φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης εργαζομένων σε δημόσιες υπηρεσίες. Οι δράσεις στοχεύουν στη βελτίωση της προσβασιμότητας σε κατοικία, στην ενίσχυση της αγοράς ακινήτων και στην υποστήριξη κοινωνικά ευάλωτων ομάδων.
- Πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών
Δημιουργείται νέα δράση ύψους 400 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027, με δυνατότητα επέκτασης, για ανακαίνιση παλαιών κατοικιών. Το πρόγραμμα καλύπτει κυρίως ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις (20%-40% του κόστους), ενώ το υπόλοιπο 60%-80% αφορά τυπικές δαπάνες ανακαίνισης. Η επιχορήγηση ανέρχεται στο 80% του κόστους, με επιπλέον προσαύξηση 5% για τρίτεκνους, πολύτεκνους και ΑΜΕΑ και επιπλέον 5% για ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Το μέγιστο ποσό επιδότησης φτάνει τις 36.000 ευρώ, με ανώτατο όριο επιχορήγησης 300 ευρώ ανά τ.μ. Οι επιλέξιμες κατοικίες είναι κλειστές ή ιδιοκατοικούμενες, με οικοδομική άδεια πριν το 1990 και εμβαδού έως 120 τ.μ. Τα εισοδηματικά όρια καθορίζονται σε 25.000 ευρώ για άγαμο, 35.000 ευρώ για ζευγάρι πλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί και 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες πλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο. - Πρόγραμμα ανακαίνισης δημοτικών και περιφερειακών κτιρίων
Πρόκειται για ανακαίνιση δημοτικών ή περιφερειακών ακινήτων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τα οποία θα διατεθούν με μακροχρόνια μίσθωση σε εργαζόμενους δημοτικών και περιφερειακών υπηρεσιών, σε σχολεία, νοσοκομεία, κέντρα υγείας, ιατρεία, αστυνομία, πυροσβεστική και κοινωνικές δομές. Φορείς υλοποίησης είναι οι αντίστοιχες Περιφέρειες και Δήμοι. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1,5% του συνολικού προϋπολογισμού του Περιφερειακού Προγράμματος. - Επιστροφή δύο ενοικίων σε δημόσιους υπαλλήλους
Στους δημόσιους εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και ιατρούς που νοικιάζουν κατοικία εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης επιστρέφεται επιπλέον ένα ενοίκιο ετησίως, συνολικά δύο, ανεξαρτήτως εισοδηματικών κριτηρίων. Οι ωφελούμενοι εκτιμώνται σε 50.000 άτομα, με επιπλέον κόστος 20 εκατ. ευρώ ετησίως. Το μέτρο ισχύει αναδρομικά και θα καταβληθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. - Επέκταση περιορισμών βραχυχρόνιας μίσθωσης στη Θεσσαλονίκη
Από 1η Μαρτίου 2026 επεκτείνεται ο περιορισμός για νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις στην Α’ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, με δυνατότητα παράτασης. Στο Δήμο καταγράφονται 7.500 εγγραφές, εκ των οποίων 4.800 στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα. Για τις περιοχές με απαγόρευση, σε περίπτωση μεταβίβασης του ακινήτου διαγράφεται από το Μητρώο και δεν επιτρέπεται επανεγγραφή. - Κίνητρο κατασκευής νέων κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση (built to rent)
Κατασκευαστικές εταιρείες θα μπορούν να δημιουργήσουν νέες οικίες ή να μετατρέψουν υφιστάμενα ακίνητα σε κατοικίες, αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον 10 ετών. Το εισόδημα από το ενοίκιο θα εκπίπτει από τον φόρο εισοδήματος των νομικών προσώπων. Το μέγιστο ύψος μισθώματος θα καθοριστεί από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. - Οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση για οικιστικές χρήσεις
Θεσπίζεται ρύθμιση που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή ακινήτων με μη οικιστική χρήση (γραφεία, καταστήματα, καταλύματα) σε κατοικίες. Εγκαταλελειμμένα, ημιτελή ή κενά ακίνητα θα μπορούν να αξιοποιηθούν από ιδιώτες, ενώ εταιρείες που εντάσσονται στο πρόγραμμα θα μπορούν να εκμεταλλευτούν το φορολογικό κίνητρο. - Οικιστικό πρόγραμμα ενόπλων δυνάμεων
Το μέτρο έχει ανακοινωθεί, με τις τεχνικές λεπτομέρειες και την κοστολόγηση να δημοσιοποιούνται εντός του 2026. - Εκσυγχρονισμός κληρονομικού δικαίου
Στόχος η ταχύτερη επίλυση κληρονομικών διαφορών σε ακίνητα με συνιδιοκτησίες που παραμένουν αδρανείς. - Μητρώο φερεγγυότητας ενοικιαστών
Προβλέπεται πιλοτική λειτουργία στις αρχές του 2026 και πλήρης λειτουργία στα μέσα του ίδιου έτους, προκειμένου να ενθαρρύνει περισσότερους ιδιοκτήτες να διαθέσουν ακίνητα που κρατούσαν κλειστά.
Μέτρα που ισχύουν το 2026
- Φοροαπαλλαγή για διάθεση κενών κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση: Διευρύνεται η τριετής απαλλαγή, με κόστος 10 εκατ. ευρώ το 2026 και 19 εκατ. το 2027, περιλαμβάνοντας μεγαλύτερα σπίτια και ειδικές κατηγορίες ενοικιαστών.
- Μείωση/κατάργηση ΕΝΦΙΑ: Μείωση 50% το 2026 και πλήρης κατάργηση από το 2027 για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με εξαιρέσεις.
- Αναστολή ΦΠΑ νέες οικοδομές: Παρατείνεται για το 2026, με ετήσιο κόστος 18 εκατ. ευρώ.
- Παράταση μείωσης φόρου για αναβάθμιση κτιρίων: Εκτιμώμενο κόστος 5 εκατ. ευρώ το 2026.
- Επέκταση περιορισμού βραχυχρόνιων μισθώσεων Αθήνας σε τρία δημοτικά διαμερίσματα.
- Κοινωνική αντιπαροχή: Αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου για κοινωνικές κατοικίες.
- Ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισόδημα από ενοίκια για ποσά 12.000-24.000 ευρώ, με δημοσιονομικό κόστος 90 εκατ. ευρώ από το 2027.
Μέτρα από το 2025
- ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ: Στεγαστικό πρόγραμμα 2 δισ. ευρώ, καλύπτει άτομα και ζευγάρια 25-50 ετών.
- Φοροαπαλλαγή για κενά ακίνητα προς μακροχρόνια μίσθωση έως 31/12/2025.
- Απαγόρευση νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο Αθήνας.
- Αύξηση τέλους ανθεκτικότητας βραχυχρόνιων μισθώσεων, προσαύξηση ΕΝΦΙΑ για τράπεζες/servicers.
- Διπλασιασμός επιδότησης “Ανακαινίζω-Νοικιάζω” και επιστροφή ενοικίου.
Προγενέστερα μέτρα σε ισχύ
- Μείωση ΕΝΦΙΑ 34%, κατάργηση φόρου γονικών παροχών/δωρεών, αναστολή ΦΠΑ νέες οικοδομές 2020-2025, ΣΠΙΤΙ μου Ι, Εξοικονομώ-Ανακαινίζω για νέους, Ανακαινίζω-Νοικιάζω.
Το συνολικό κόστος των μέτρων για τη διετία 2025-2026 ανέρχεται σε 2,637 δισ. ευρώ, καλύπτοντας νέες πρωτοβουλίες, το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ και λειτουργικά μέτρα 2026. Στο κόστος περιλαμβάνονται επίσης οι συνεχιζόμενες δράσεις όπως επιστροφή ενοικίου και μείωση ΕΝΦΙΑ, ενώ ορισμένα μέτρα, όπως το οικιστικό πρόγραμμα ενόπλων δυνάμεων και το μητρώο φερεγγυότητας ενοικιαστών, δεν έχουν ακόμη πλήρως καθορισμένο προϋπολογισμό.
