Στην επιφάνεια της δημοσιότητας ήρθαν φωτογραφίες που φέρονται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τους ναζί στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944. Αν επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, πρόκειται για ανεκτίμητα ντοκουμέντα της ιστορίας, που συγκλονίζουν για την απεικόνιση του θάρρους και της αξιοπρέπειας των εκτελεσθέντων.
Οι φωτογραφίες αυτές, οι οποίες αποκαλύφθηκαν μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay από Βέλγο πωλητή, φαίνεται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Μέσω της πλατφόρμας Greece at WWII Archives αναρτήθηκαν για πρώτη φορά στο διαδίκτυο, χωρίς να είναι γνωστός ο ίδιος ο φωτογράφος. Την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, φαίνεται πως η δημοπρασία ολοκληρώθηκε, καθώς τα ντοκουμέντα δεν εμφανίζονται πλέον στη λίστα του eBay.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ξεχωρίζει η πρώτη ταυτοποίηση ενός εκ των εκτελεσθέντων. Πρόκειται για τον Βασίλη Ν. Παπαδήμα, μηχανικό στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Μεσσηνία και αδελφό του εκδότη Δημήτρη Παπαδήμα. Ο Βασίλης είχε συλληφθεί από τους Ιταλούς καραμπινιέρους τον Αύγουστο του 1941. Η οικογενειακή τραγωδία συνεχίστηκε με τον θάνατο της μητέρας του 40 ημέρες μετά την εκτέλεση, ενώ ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, αντιστασιακός και εκδότης που απεβίωσε το 2016, είχε επίσης αντιμετωπίσει τον κίνδυνο εκτέλεσης στην Καισαριανή και είχε εξοριστεί στη Μακρόνησο.
Μια άλλη φωτογραφία δείχνει τον νεαρό Ηλία Ρίζο, εργαζόμενο σε μικρή βιοτεχνία ζυμαρικών και αρτοσκευασμάτων στη Λαμία, ο οποίος μοιάζει να χαμογελά ελαφρά, αποτυπώνοντας το ηθικό μεγαλείο των εκτελεσθέντων.
Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, με ανακοίνωσή του, επισημαίνει τη μοναδική αξία των φωτογραφιών ως ιστορικών τεκμηρίων. Σύμφωνα με το ΚΚΕ, «αποτελούν το μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του Κόμματος». Το ΚΚΕ ζητά τα ντοκουμέντα να αποκτηθούν από το κράτος και να περιέλθουν εκεί που ανήκουν: στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, ώστε να είναι προσιτά στις νέες γενιές ως πηγή γνώσης και έμπνευσης.
Την ίδια ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ζητά την παρέμβαση του Ιδρύματος της Βουλής για την απόκτηση των φωτογραφιών, τονίζοντας ότι τα ντοκουμέντα δεν πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής. Στην επιστολή του αναφέρει:
«Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.
Πιστεύω ότι οι τελευταίες στιγμές των Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».
Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών αυτών, αν η αυθεντικότητά τους επιβεβαιωθεί, σηματοδοτεί την ανάδειξη μιας από τις πιο σκοτεινές αλλά και ηρωικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, προσφέροντας στη δημόσια μνήμη ένα μοναδικό οπτικό τεκμήριο της Αντίστασης και της θυσίας των «200» της Καισαριανής.
