Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη διεθνή ναυτιλία, με τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ να έχει περιοριστεί δραματικά. Η κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδος, από την οποία διακινείται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου –ιδίως πετρέλαιο και φυσικό αέριο– παρουσιάζει πλέον ελάχιστη κίνηση, καθώς ο κίνδυνος επιθέσεων έχει αυξηθεί κατακόρυφα.
Σύμφωνα με πρόσφατη αξιολόγηση των σημάτων ναυσιπλοΐας στην περιοχή, η κίνηση πλοίων μέσω της στρατηγικής αυτής ναυτικής οδού έχει μειωθεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Όπως επισημαίνει το Joint Maritime Information Center (JMIC), μέσα στις τελευταίες 24 ώρες καταγράφηκαν μόλις δύο επιβεβαιωμένες εμπορικές διελεύσεις πλοίων.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από ανάλυση σημάτων εντοπισμού πλοίων και δείχνουν ότι οι διαδρομές έχουν περιοριστεί σε μονοψήφιο αριθμό. Οι δύο καταγεγραμμένες διελεύσεις αφορούσαν φορτηγά πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων και όχι δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου.
Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει επηρεάσει δραστικά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Δεκάδες δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο παραμένουν αγκυροβολημένα εντός του Περσικού Κόλπου, αποφεύγοντας τη διέλευση από τα Στενά μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες ασφαλείας.
Η συχνότητα των επιθέσεων σε πλοία μέσα και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να είναι υψηλή, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη τη διέλευση μεγάλων εμπορικών πλοίων και κυρίως των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πολύτιμα ενεργειακά φορτία.
Σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι προσφέρουν εγγυήσεις ασφάλισης και ναυτική συνοδεία για τα πλοία που θα επιχειρήσουν να διασχίσουν την περιοχή. Η πρωτοβουλία αυτή ήρθε μετά την απόφαση πολλών διεθνών ασφαλιστικών εταιρειών να αποσύρουν την κάλυψη κινδύνου πολέμου για τη συγκεκριμένη ζώνη.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Bloomberg, οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικοί, καθώς δεν έχουν ακόμη εξασφαλίσει όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις για την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους.
Το Joint Maritime Information Center κάνει λόγο για μια σχεδόν πλήρη προσωρινή αναστολή της κανονικής εμπορικής δραστηριότητας στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι στις 4 Μαρτίου καταγράφηκε μόνο ένα πλοίο που εισήλθε και ένα που εξήλθε από τα Στενά.
Οι αριθμοί αυτοί βασίζονται σε δεδομένα πλοίων που διατηρούν ενεργοποιημένους τους πομπούς εντοπισμού τους και ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως την πραγματική εικόνα, καθώς ορισμένα πλοία επιλέγουν να κινούνται χωρίς να εκπέμπουν σήματα για λόγους ασφαλείας.
Παράλληλα, καταγράφηκαν και περιστατικά που εντείνουν την ανησυχία στη ναυτιλιακή κοινότητα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα πλοία MSC Grace και Sonangol Namibe φέρεται να ενεπλάκησαν σε συμβάντα στον Αραβικό Κόλπο και σε θαλάσσια περιοχή κοντά στο Ιράκ.
Την ίδια στιγμή, αρκετά πλοία φαίνεται να καταφεύγουν σε ασυνήθιστες πρακτικές προκειμένου να μειώσουν τον κίνδυνο στοχοποίησης. Ένα παράδειγμα αποτελεί το φορτηγό πλοίο Iron Maiden, το οποίο καθώς διέσχιζε τα Στενά εξέπεμψε μήνυμα «CHINA OWNER», επιχειρώντας να δηλώσει την προέλευση της ιδιοκτησίας του.
Αντίστοιχη τακτική ακολούθησε νωρίτερα και το δεξαμενόπλοιο υγραερίου LPG Bogazici, το οποίο ανακοίνωσε μέσω σήματος ότι πρόκειται για πλοίο μουσουλμανικής ιδιοκτησίας και τουρκικής διαχείρισης, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση από την ευαίσθητη αυτή θαλάσσια ζώνη.
Η δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές αρτηρίες του πλανήτη, από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων.
