Σε μια συνολική καταγραφή της ακίνητης περιουσίας των φορολογουμένων προχωρά η ΑΑΔΕ, καλώντας τους ιδιοκτήτες να δηλώσουν με ακρίβεια τη χρήση κάθε ακινήτου, στο πλαίσιο της δημιουργίας του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων τίθεται η ακίνητη περιουσία, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά στη δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ενός ψηφιακού εργαλείου που φιλοδοξεί να προσφέρει για πρώτη φορά πλήρη και ενιαία εικόνα για όλα τα ακίνητα της χώρας. Το νέο μητρώο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του πρώτου τριμήνου του έτους και θα αποτελέσει τη βάση για εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων.
Μέσω του ΜΙΔΑ, κάθε ακίνητο θα αποκτήσει μια ολοκληρωμένη «ταυτότητα», στην οποία θα καταγράφονται λεπτομερώς όλα τα βασικά χαρακτηριστικά του. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται το είδος του ακινήτου (κατοικία, επαγγελματικός χώρος, οικόπεδο, αγροτεμάχιο κ.ά.), η επιφάνειά του, η ακριβής τοποθεσία, ο όροφος, η κατάσταση ηλεκτροδότησης, καθώς και αν πρόκειται για ημιτελές ή πλήρως λειτουργικό ακίνητο. Παράλληλα, θα συνδέεται με τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), διασφαλίζοντας τη διασταύρωση όλων των διαθέσιμων βάσεων δεδομένων.
Για πρώτη φορά, ωστόσο, οι φορολογούμενοι δεν θα περιοριστούν μόνο στη δήλωση των τεχνικών χαρακτηριστικών, αλλά θα κληθούν να προσδιορίσουν και τη χρήση κάθε ακινήτου που διαθέτουν. Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα αποτελέσει κριτήριο για μελλοντικούς ελέγχους και φορολογικές επιβαρύνσεις.
Συγκεκριμένα, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν εάν πρόκειται για ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, δηλαδή κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, συμπεριλαμβανομένων των εξοχικών. Παράλληλα, θα δηλώνονται και τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, τα οποία καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες των ιδιοκτητών τους, όπως γραφεία, καταστήματα ή άλλοι επαγγελματικοί χώροι.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα ακίνητα που παραχωρούνται δωρεάν. Στις περιπτώσεις αυτές, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση του ακινήτου χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα σε συγγενικά ή ακόμη και μη συγγενικά πρόσωπα. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τετραγωνικά μέτρα προς γονείς ή παιδιά –ή αντίστροφα– παραμένει αφορολόγητη. Ωστόσο, για επιφάνεια άνω των 200 τ.μ., προκύπτει φορολογητέο τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο υπολογίζεται με συντελεστή 3% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή διαμορφώνεται στο τέλος του φορολογικού έτους. Με την ολοκλήρωση της απογραφής, η ΑΑΔΕ θα αποκτήσει σαφή εικόνα για το εύρος των δωρεάν παραχωρήσεων, αλλά και για περιπτώσεις όπου ενδέχεται να αποκρύπτονται εισοδήματα.
Στο ΜΙΔΑ θα δηλωθούν επίσης τα μισθωμένα ακίνητα, είτε πρόκειται για μακροχρόνιες είτε για βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς και τα ακίνητα των οποίων τα δικαιώματα εκμετάλλευσης έχουν παραχωρηθεί σε τρίτους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην καταγραφή των κενών ακινήτων. Για πρώτη φορά, το Δημόσιο θα αποκτήσει πλήρη εικόνα των κατοικιών που παραμένουν αδιάθετες, με στόχο την αξιοποίησή τους στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος. Μετά την ολοκλήρωση της απογραφής, θα πραγματοποιηθούν αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις μεταξύ των δηλώσεων στο έντυπο Ε2 και των στοιχείων κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που δηλώνονται ως κενά αλλά εμφανίζουν σταθερή ή αυξημένη κατανάλωση ρεύματος θα μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών μηχανισμών.
Οι έλεγχοι θα διενεργούνται με ψηφιακά εργαλεία και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, με τις αποκλίσεις να οδηγούν σε αποστολή ειδοποιήσεων προς τους ιδιοκτήτες για παροχή εξηγήσεων. Σε περιπτώσεις αδικαιολόγητων διαφορών, δεν αποκλείεται η επιβολή φόρων και προστίμων.
Τέλος, στο μητρώο θα ενταχθούν και ακίνητα που αποκτώνται μέσω συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), κυρίως επαγγελματικά κτίρια, όπως γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ξενοδοχειακές μονάδες, τα οποία χρησιμοποιούνται από επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
