Νέες δυνατότητες για συναλλαγές χωρίς ΦΠΑ ανοίγει το ειδικό καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων, το οποίο αφορά τόσο ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό όσο και επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών που πραγματοποιούν πράξεις στην Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή στο καθεστώς είναι ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην ξεπερνά τις 100.000 ευρώ.
Το πλαίσιο εφαρμογής του νέου καθεστώτος, το οποίο καλύπτει πωλήσεις αγαθών και παροχή υπηρεσιών από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, περιγράφεται σε κοινή απόφαση που φέρει τις υπογραφές του υφυπουργού Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα και του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή.
Ποιοι δικαιούνται την απαλλαγή
Δικαίωμα ένταξης στο καθεστώς έχουν οι επιχειρήσεις των οποίων ο συνολικός ετήσιος τζίρος σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, για τη δραστηριότητα εντός Ελλάδας, ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ. Η τήρηση των συγκεκριμένων ορίων αποτελεί διαρκή προϋπόθεση για τη διατήρηση της απαλλαγής.
Αρμόδια υπηρεσία για τη διαχείριση του καθεστώτος στην Ελλάδα ορίζεται το Αυτοτελές Τμήμα «Ειδικού Καθεστώτος Μικρών Επιχειρήσεων» του Κέντρου Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε.) Αττικής, το οποίο λειτουργεί ως σημείο επικοινωνίας τόσο με τις φορολογικές αρχές των άλλων κρατών-μελών όσο και με τις αλλοδαπές επιχειρήσεις που επιλέγουν την απαλλαγή στη χώρα μας.
Το καθεστώς εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι μια επιχείρηση δεν πληροί τις προϋποθέσεις, ο ΦΠΑ καταλογίζεται εκ των υστέρων για τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν χωρίς την επιβολή του.
Τα όρια τζίρου στην Ελλάδα και την ΕΕ
Στην Ελλάδα, η απαλλαγή από τον ΦΠΑ ισχύει για επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10.000 ευρώ. Οι ίδιες επιχειρήσεις μπορούν να πραγματοποιούν διασυνοριακές συναλλαγές χωρίς ΦΠΑ σε άλλα κράτη-μέλη, μέχρι το συνολικό όριο των 100.000 ευρώ, με την επιφύλαξη των εθνικών ορίων που ισχύουν σε κάθε χώρα. Αντίστοιχα, επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών μπορούν να συναλλάσσονται χωρίς ΦΠΑ στην Ελλάδα έως το όριο των 10.000 ευρώ.
Τι προβλέπει ο οδηγός της ΑΑΔΕ
Η ΑΑΔΕ έχει δημοσιεύσει αναλυτικό οδηγό ερωτήσεων – απαντήσεων για την εφαρμογή του νέου καθεστώτος. Μεταξύ άλλων, διευκρινίζεται ότι οι επιχειρήσεις που εντάσσονται προαιρετικά στο καθεστώς δεν χρεώνουν ΦΠΑ, επωφελούνται από διοικητικές απλουστεύσεις (όπως μη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ), αλλά δεν έχουν δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που επιβαρύνει τις αγορές και τις δαπάνες τους.
Επιπλέον, ξεκαθαρίζεται ότι στο καθεστώς δεν μπορούν να ενταχθούν επιχειρήσεις με έδρα εκτός ΕΕ, ακόμη και αν διαθέτουν μόνιμη εγκατάσταση σε κράτος-μέλος. Παράλληλα, ο συνολικός κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης υπολογίζεται αθροιστικά και για τα 27 κράτη-μέλη.
Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου των 100.000 ευρώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η επιχείρηση χάνει το δικαίωμα διασυνοριακής απαλλαγής, ενώ αν ξεπεραστεί το εθνικό όριο σε κάποιο κράτος-μέλος, η απαλλαγή παύει να ισχύει μόνο για το συγκεκριμένο κράτος.
Το νέο καθεστώς φιλοδοξεί να μειώσει τα διοικητικά βάρη για τις μικρές επιχειρήσεις και να διευκολύνει τη δραστηριοποίησή τους στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, υπό σαφείς και αυστηρά καθορισμένους κανόνες.
