Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση, με βασικό στόχο τη μείωση του κόστους διαβίωσης και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε εθνικό επίπεδο.
Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. ευρώ τέθηκε σε δημόσια παρουσίαση από την οικονομική και ενεργειακή ηγεσία της κυβέρνησης, με στόχο την προστασία των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων απέναντι στις αυξημένες ενεργειακές δαπάνες. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας και να αναβαθμίσει το ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας.
Οι παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και συνθέτουν ένα πλέγμα δράσεων που καλύπτει τόσο την εξοικονόμηση ενέργειας όσο και την άμεση οικονομική ενίσχυση των πολιτών. Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται η αναμόρφωση υφιστάμενων προγραμμάτων και η εισαγωγή νέων εργαλείων, με έμφαση στην απλοποίηση των διαδικασιών και τη διεύρυνση των δικαιούχων.
Κεντρικό ρόλο κατέχει το νέο «Εξοικονομώ», το οποίο επανέρχεται με ανανεωμένο και πιο ευέλικτο πλαίσιο υλοποίησης. Στόχος του είναι η ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών, δίνοντας στα νοικοκυριά τη δυνατότητα να επιλέξουν ελεύθερα τις παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Οι εργασίες που καλύπτονται περιλαμβάνουν μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης και αντικατάσταση κουφωμάτων, ενώ τα ποσοστά επιδότησης μπορούν να ξεπεράσουν το 80%, καλύπτοντας ακόμη και τον ΦΠΑ. Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε σημαντική μείωση της ιδιωτικής δαπάνης, όπως στην περίπτωση έργου αξίας 24.800 ευρώ, όπου η επιδότηση φτάνει τις 19.800 ευρώ.
Παράλληλα, σημαντικοί πόροι κατευθύνονται στην ενίσχυση της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με στόχο τη σταδιακή απεξάρτηση από συμβατικές μορφές ενέργειας. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για αντλίες θερμότητας και 110.000 για ηλιακούς θερμοσίφωνες, παρέχοντας τη δυνατότητα επιλογής μίας ή και των δύο λύσεων. Η επιδότηση καλύπτει όχι μόνο την αγορά εξοπλισμού αλλά και το κόστος εγκατάστασης, με ποσοστά που φτάνουν έως το 80%, μειώνοντας αισθητά την τελική επιβάρυνση των δικαιούχων.
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για την περίοδο 2027-2032, με πρόσθετη ετήσια ενίσχυση περίπου 100 ευρώ για περίπου 780.000 νοικοκυριά. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στην απορρόφηση των πιέσεων που προκαλούν οι διεθνείς τιμές ενέργειας, λειτουργώντας ως δίχτυ προστασίας για τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Ιδιαίτερη καινοτομία αποτελεί η χρηματοδότηση της έκδοσης 200.000 Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, τα οποία θα παρέχονται δωρεάν στα ευάλωτα νοικοκυριά. Για πρώτη φορά, η επιδότηση αυτή δεν συνδέεται με την ένταξη σε πρόγραμμα ανακαίνισης, επιτρέποντας στους πολίτες να αποκτήσουν σαφή εικόνα των ενεργειακών αναγκών της κατοικίας τους και να σχεδιάσουν στοχευμένες παρεμβάσεις.
Την υλοποίηση όλων των δράσεων θα υποστηρίξει η δημιουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εντάσσονται αυτόματα οι δικαιούχοι. Μέσω της «ειδικής κάρτας ευάλωτου», οι πολίτες θα έχουν άμεση πρόσβαση στις παροχές χωρίς την ανάγκη επαναλαμβανόμενης υποβολής δικαιολογητικών, επιταχύνοντας σημαντικά τις διαδικασίες.
Το νέο πακέτο μέτρων συνθέτει μια συνολική στρατηγική που συνδυάζει την ενεργειακή αναβάθμιση με την κοινωνική προστασία, επιχειρώντας να περιορίσει το βάρος της ενεργειακής κρίσης και να διαμορφώσει ένα πιο βιώσιμο μοντέλο κατανάλωσης για τα επόμενα χρόνια.
