Ολοκληρώθηκε η διημερίδα του Δήμου Μεγαρέων και του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, με έμφαση στην πρόληψη, τον συντονισμό και την αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων.
Με σημαντικά συμπεράσματα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών ολοκληρώθηκε στα Μέγαρα, στις 19 και 20 Οκτωβρίου 2026, η διήμερη δράση ανταλλαγής εμπειρίας που διοργάνωσαν ο Δήμος Μεγαρέων και το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων (Ελ.Δ.Α.Π.). Στο επίκεντρο βρέθηκε η μεγάλη πυρκαγιά της 31ης Ιουλίου 2026, η οποία εκδηλώθηκε στη νότια Βοιωτία και επεκτάθηκε στη Δυτική Αττική, με τους συμμετέχοντες να εξετάζουν τις συνθήκες εξάπλωσής της, την επιχειρησιακή διαχείριση και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για την προστασία των περιοχών από μελλοντικά καταστροφικά φαινόμενα. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των δασικών υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας και εθελοντικών οργανώσεων, με κοινό στόχο τη μετατροπή της εμπειρίας από το πεδίο σε συγκεκριμένες προτάσεις.
Πρόληψη, εξοπλισμός και συνεργασία μεταξύ των Δήμων
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της διημερίδας ήταν η ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών, το οποίο θα συνδέει την πρόληψη με την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας με εξειδικευμένο προσωπικό, σύγχρονα μηχανήματα και τεχνολογικά εργαλεία, καθώς και στη συνεργασία γειτονικών Δήμων που αντιμετωπίζουν κοινούς κινδύνους. Ο ειδικός συνεργάτης του δημάρχου Μεγαρέων, Σπύρος Κουντεμάνης, επισήμανε ότι τα φυσικά φαινόμενα δεν περιορίζονται από διοικητικά όρια, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την κοινή αξιολόγηση κινδύνων, την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμένο σχεδιασμό. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν θετικά αποτελέσματα από έργα πρόληψης του προγράμματος ANTINERO σε περιοχές όπου είχαν υλοποιηθεί, με τους συμμετέχοντες να υπογραμμίζουν την ανάγκη διαρκούς συντήρησης και σταθερής χρηματοδότησής τους.
Τα προβλήματα επικοινωνίας και ο ρόλος των εθελοντών
Η αποτίμηση της πυρκαγιάς ανέδειξε την καθοριστική συμβολή των επίγειων δυνάμεων, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους που οι ισχυροί άνεμοι περιόριζαν τη δυνατότητα επιχειρήσεων από τα εναέρια μέσα. Στις συζητήσεις επισημάνθηκε η ανάγκη για κοινά επιχειρησιακά πρωτόκολλα, συμβατά συστήματα επικοινωνίας και σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, ώστε όλες οι υπηρεσίες που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση μιας μεγάλης πυρκαγιάς να διαθέτουν κοινή εικόνα της κατάστασης. Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε και στις εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας και πυρόσβεσης, με έμφαση στην εκπαίδευση, τον κατάλληλο εξοπλισμό, τις διαδικασίες ενεργοποίησης και τη διεξαγωγή κοινών ασκήσεων με τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Αντιπλημμυρικά έργα και προστασία της φυσικής αναγέννησης
Τη δεύτερη ημέρα της δράσης, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν περιοχές που επλήγησαν από τη μεγάλη πυρκαγιά και ενημερώθηκαν για την πορεία των έργων αποκατάστασης. Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην έγκαιρη υλοποίηση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων, καθώς η απώλεια της φυτοκάλυψης αυξάνει τον κίνδυνο διάβρωσης του εδάφους και πλημμυρικών φαινομένων. Παράλληλα, οι επιστημονικές τοποθετήσεις ανέδειξαν τη δυνατότητα φυσικής αναγέννησης σημαντικού μέρους των καμένων οικοσυστημάτων, υπό την προϋπόθεση ότι οι εκτάσεις θα προστατευθούν από νέες πυρκαγιές. Όπως επισημάνθηκε, μια δεύτερη πυρκαγιά πριν από την αναπαραγωγική ωριμότητα της νέας βλάστησης μπορεί να διακόψει τη διαδικασία αποκατάστασης.
Παναγιώτης Μαργέτης: «Κάθε μεγάλη καταστροφή πρέπει να γίνεται αφετηρία για πιο αποτελεσματική δράση»
Ο δήμαρχος Μεγαρέων, Παναγιώτης Μαργέτης, υπογράμμισε τη σημασία της κοινής αποτίμησης των μεγάλων συμβάντων και της αξιοποίησης των συμπερασμάτων για τη βελτίωση της πρόληψης και του σχεδιασμού.
Στη δήλωσή του ανέφερε:
«Για πρώτη φορά πραγματοποιείται μια τόσο συντονισμένη αποτίμηση ενός σημαντικού συμβάντος, με τη συμμετοχή όλων των βασικών εμπλεκόμενων φορέων και τη συνδυαστική αξιοποίηση επιχειρησιακής εμπειρίας και επιστημονικής γνώσης. Αυτή η πρακτική πρέπει να καθιερωθεί, ώστε τα συμπεράσματα να μην παραμένουν μεμονωμένες καταγραφές, αλλά να συνεκτιμώνται με τις αντίστοιχες αποτιμήσεις που πραγματοποιούν άλλοι φορείς και να αξιοποιούνται για τη βελτίωση του σχεδιασμού, της συνεργασίας και της πρόληψης. Γιατί κάθε μεγάλη καταστροφή πρέπει να γίνεται αφετηρία για πιο αποτελεσματική δράση απέναντι στους κινδύνους του μέλλοντος».
Ιωάννης Κωνσταντάτος: Τα συμπεράσματα θα μεταφερθούν στους Ευρωπαίους εταίρους
Ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, Ιωάννης Κωνσταντάτος, αναφέρθηκε στη συστηματική καταγραφή των επιχειρησιακών εμπειριών και στην αξιοποίηση των αποτελεσμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνοντας:
«Η διημερίδα επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της μεγάλης πυρκαγιάς και στην αποτίμηση της διαχείρισής της. Καταγράφηκαν όσα συνέβησαν κατά το πενθήμερο του συμβάντος, οι τομείς στους οποίους υπήρχαν περιθώρια βελτίωσης, καθώς και οι καλές πρακτικές που εφαρμόστηκαν. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις συζητήσεις στο Δημαρχείο Μεγάρων την πρώτη ημέρα και από την επίσκεψη στο πεδίο τη δεύτερη θα συγκεντρωθούν από το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων και θα μεταφερθούν στους Ευρωπαίους εταίρους του Κόμβου για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή. Ευελπιστούμε ότι η ανταλλαγή εμπειριών και η κοινή αξιολόγηση θα οδηγήσουν σε ουσιαστικά συμπεράσματα, τα οποία θα συμβάλουν στη βελτίωση του σχεδιασμού και της αποτελεσματικότητάς μας απέναντι σε αντίστοιχα συμβάντα στο μέλλον».
Δημήτρης Βόρδος: Η ανάγκη για σύγχρονα μηχανήματα
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Μεγαρέων, Δημήτρης Βόρδος, έθεσε το ζήτημα της ανεπάρκειας του διαθέσιμου εξοπλισμού, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ο Δήμος διαθέτει ένα γκρέιντερ του 1995, παρά το εκτεταμένο αγροτικό και δασικό οδικό δίκτυο που καλείται να διαχειριστεί.
Στη δήλωσή του τόνισε:
«Ήταν μια πολύ χρήσιμη και ουσιώδης διημερίδα, όπου αναπτύχθηκαν σημαντικά θέματα για την πρόληψη και την αποκατάσταση μετά από μια πυρκαγιά. Τα μεσογειακά δάση χαλεπίου πεύκης έχουν έναν συγκεκριμένο φυσικό μηχανισμό αναγέννησης, γι’ αυτό χρειάζεται να προστατεύσουμε τη νέα βλάστηση κατά την πρώτη κρίσιμη δεκαπενταετία.
Ο σύγχρονος και εξειδικευμένος εξοπλισμός αποτελεί προαπαιτούμενο για την αποτελεσματική πρόληψη και προετοιμασία. Είναι λυπηρό ένας Δήμος όπως ο δικός μας, με περίπου 2.000 χλμ. αγροτικού και περισσότερα από 1.000 χλμ. δασικού οδικού δικτύου, να διαθέτει ένα γκρέιντερ του 1995, για το οποίο δεν υπάρχουν πλέον ούτε ανταλλακτικά. Ευελπιστούμε ότι στη διάρκεια αυτής της θητείας θα δημιουργηθεί ένας επαρκής στόλος μηχανημάτων, ώστε να είμαστε πιο άμεσοι και αποτελεσματικοί στην πρόληψη και στην αποτροπή. Βασικός στόχος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων (ΕΛΔΑΠ) είναι η απευθείας διεκδίκηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ενίσχυση των Δήμων-μελών του με σύγχρονα μηχανήματα και συστήματα πυρανίχνευσης και πυρασφάλειας».
Τα επόμενα βήματα μετά τη διημερίδα
Η δράση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του ευρωπαϊκού έργου Adaptation Hubs, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe. Τα συμπεράσματα θα κοινοποιηθούν στους Ευρωπαίους εταίρους και θα αξιοποιηθούν στο Φόρουμ Ανθεκτικότητας του Ελ.Δ.Α.Π., στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 2026, καθώς και σε νέα δράση ανταλλαγής εμπειρίας που προγραμματίζεται για την άνοιξη του 2027. Στόχος είναι οι διαπιστώσεις από την πυρκαγιά στη Δυτική Αττική να αποτελέσουν βάση για ουσιαστικές αλλαγές στην πρόληψη, την επιχειρησιακή συνεργασία και την προστασία των περιοχών που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.
.){kind=link}