Εκατοντάδες λύκεια έχουν βρεθεί στο επίκεντρο μιας κινητοποίησης που ξεκίνησε από τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τις συνθήκες στα σχολεία και πλέον έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Γαλλία. Πάνω από 340 δράσεις καταγράφηκαν την Πέμπτη, ενώ το κύμα των αποκλεισμών έφτασε και στα πανεπιστήμια, την ώρα που οι συγκρούσεις, οι συλλήψεις και τα περιστατικά βίας ανεβάζουν την ένταση και αναγκάζουν την κυβέρνηση να αναζητήσει άμεση απάντηση.
Η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μαθητική κινητοποίηση που μέσα σε λίγες ημέρες απέκτησε εθνικές διαστάσεις. Αυτό που ξεκίνησε στις 21 Σεπτεμβρίου από λύκειο της περιοχής του Παρισιού, με βασικό αίτημα την κάλυψη των κενών θέσεων εκπαιδευτικών, εξαπλώθηκε γρήγορα σε πολλές περιοχές της χώρας.
Την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου καταγράφηκαν περίπου 340 δράσεις έξω από λύκεια, ενώ 169 σχολεία είχαν αποκλειστεί. Παράλληλα, περίπου 30 πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις είχαν επίσης βρεθεί υπό αποκλεισμό, σηματοδοτώντας τη διεύρυνση της κινητοποίησης πέρα από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Στο επίκεντρο των διαμαρτυριών βρίσκονται ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των μαθητών: ελλείψεις εκπαιδευτικών, πολυπληθή τμήματα, ανεπαρκείς υποδομές, μεγάλες ώρες παραμονής στο σχολείο και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που, σύμφωνα με τους ίδιους τους μαθητές, αυξάνει την πίεση αντί να την περιορίζει.
Οι κινητοποιήσεις έχουν, ωστόσο, αποκτήσει και μια δεύτερη, πολύ πιο σκληρή διάσταση. Σε αρκετές πόλεις σημειώθηκαν συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις, ενώ καταγράφηκαν εμπρησμοί, ζημιές και επιθέσεις γύρω από σχολικά συγκροτήματα. Στη Νάντη εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο λύκειο Nelson Mandela, ενώ στη Μασσαλία εκπαιδευτικοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με περιστατικό κατά το οποίο τους πετάχτηκε βενζίνη. Αντίστοιχα επεισόδια καταγράφηκαν σε άλλες πόλεις, μεταξύ αυτών το Στρασβούργο και η Τουλούζη.
Η κλιμάκωση έχει ήδη σημαντικό αποτύπωμα. Μόνο την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν 625 προσαγωγές ή συλλήψεις και 83 τραυματίες αστυνομικούς και χωροφύλακες. Την επόμενη ημέρα, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, ο αριθμός των ατόμων που συνελήφθησαν έφτασε τους 1.949, ενώ αναφέρθηκαν και εκατοντάδες τραυματισμοί μεταξύ αστυνομικών, χωροφυλάκων και πυροσβεστών.
Μπροστά στην κλιμάκωση, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνί συγκάλεσε διυπουργική σύσκεψη κρίσης. Για την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου προγραμματίστηκαν συναντήσεις με μαθητικές οργανώσεις, ενώ στο τραπέζι μπήκαν και οι ενώσεις γονέων και οι εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, περισσότερα από 400 εκπαιδευτικά ιδρύματα αναμενόταν να παραμείνουν κλειστά την Παρασκευή για λόγους ασφαλείας, με την εκπαιδευτική διαδικασία να μεταφέρεται σε αρκετές περιπτώσεις εξ αποστάσεως. Οι γαλλικές αρχές απαγόρευσαν επίσης συγκεντρώσεις γύρω από τα σχολεία που θα παρέμεναν κλειστά.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ακόμη την απόσυρση μιας προτεινόμενης δημοσιονομικής ρύθμισης που προέβλεπε τέλη εγγραφής για μη υπότροφους φοιτητές σε ορισμένα προγράμματα, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση έχει μεταφερθεί και στο πολιτικό πεδίο. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι και πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς αποδίδουν μέρος της κλιμάκωσης σε πολιτική υποκίνηση από τη La France Insoumise, κάτι που η ίδια η παράταξη απορρίπτει. Η αντιπαράθεση αυτή προστίθεται σε μια ήδη τεταμένη πολιτική συγκυρία στη Γαλλία, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Πίσω όμως από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις παραμένει το αρχικό ερώτημα που έβγαλε τους μαθητές στους δρόμους: τι σχολείο μπορούν να περιμένουν όταν οι τάξεις αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού, οι υποδομές παρουσιάζουν προβλήματα και η καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία γίνεται ολοένα πιο πιεστική;
Η απάντηση της κυβέρνησης δεν θα κριθεί μόνο από το αν θα καταφέρει να σταματήσει τους αποκλεισμούς. Θα κριθεί και από το αν η κινητοποίηση θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες αλλαγές στα ζητήματα που έφεραν εξαρχής τους μαθητές έξω από τα σχολεία τους. Γιατί η γαλλική κρίση, πέρα από τις εικόνες των συγκρούσεων, έχει πλέον ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για την κατάσταση της δημόσιας εκπαίδευσης και τη σχέση μιας ολόκληρης γενιάς με το σχολείο.
