Με σαφή, αλλά όχι συντριπτική πλειοψηφία, οι Ελβετοί ψηφοφόροι απέρριψαν σε δημοψήφισμα την πρόταση του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος SVP για τον περιορισμό του πληθυσμού της χώρας στα 10 εκατομμύρια κατοίκους έως το 2050. Η ψηφοφορία, που είχε χαρακτηριστεί από μέρος του δημόσιου διαλόγου ως «το ελβετικό Brexit», ανέδειξε τις ανησυχίες για τη μετανάστευση, αλλά και τον φόβο για τις επιπτώσεις που θα είχε μια ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα, το 54,79% των πολιτών καταψήφισε την πρόταση, ενώ το 45,21% τάχθηκε υπέρ. Η συμμετοχή ξεπέρασε το 58%, γεγονός που αποτυπώνει το έντονο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για ένα ζήτημα που αγγίζει το μέλλον της χώρας και τη σχέση της με την ευρωπαϊκή αγορά.
Η πρωτοβουλία του Ελβετικού Λαϊκού Κόμματος προέβλεπε ότι ο πληθυσμός της χώρας δεν θα μπορούσε να υπερβεί τα 10 εκατομμύρια κατοίκους μέχρι το 2050. Σε περίπτωση που ο αριθμός των κατοίκων άγγιζε τα 9,5 εκατομμύρια πριν από το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο, η κυβέρνηση θα υποχρεωνόταν να λάβει μέτρα για τον περιορισμό της μετανάστευσης, της οικογενειακής επανένωσης και της χορήγησης αδειών διαμονής ή ασύλου.
Παράλληλα, το σχέδιο προέβλεπε ότι, εφόσον το ανώτατο όριο ξεπερνιόταν, η Ελβετία θα έπρεπε να αποχωρήσει από τη συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις οικονομικές σχέσεις της χώρας με την ενιαία αγορά, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις σε επιχειρήσεις και εργαζομένους.
Το SVP υποστήριζε ότι η ταχεία αύξηση του πληθυσμού ασκεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις δημόσιες υποδομές, στη στεγαστική αγορά, στις κοινωνικές υπηρεσίες και στους φυσικούς πόρους. Το κόμμα επικαλέστηκε την αύξηση του πληθυσμού κατά 23% από το 2002, όταν τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας με την ΕΕ, επισημαίνοντας ότι σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους της χώρας δεν διαθέτουν ελβετική υπηκοότητα.
Ωστόσο, η πρόταση συνάντησε έντονες αντιδράσεις από την κυβέρνηση, τα περισσότερα πολιτικά κόμματα και τους εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας. Οι επικριτές της προειδοποίησαν ότι ενδεχόμενοι περιορισμοί στη μετανάστευση θα δυσχέραιναν την κάλυψη αναγκών σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η υγεία και η φροντίδα, ενώ θα επιβάρυναν τις σχέσεις της χώρας με τις Βρυξέλλες.
Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρά τις ανησυχίες πολλών πολιτών για τη δημογραφική ανάπτυξη της χώρας, οι φόβοι για τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες μιας αποχώρησης από το υφιστάμενο καθεστώς συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποδείχθηκαν καθοριστικοί για το τελικό αποτέλεσμα.
Το δημοψήφισμα ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ελβετικού συστήματος άμεσης δημοκρατίας, το οποίο επιτρέπει στους πολίτες να αποφασίζουν απευθείας για σημαντικά πολιτικά ζητήματα μέσω λαϊκών πρωτοβουλιών που συγκεντρώνουν την απαιτούμενη κοινωνική υποστήριξη.
