Από την 1η Απριλίου βρίσκεται σε ισχύ η υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων για χιλιάδες ιδιοκτήτες, στο πλαίσιο των μέτρων πρόληψης πυρκαγιών. Το νέο σύστημα συνδυάζει προθεσμίες, ηλεκτρονικές δηλώσεις, αυστηρότερους ελέγχους και κλιμακωτές κυρώσεις.
Σε εφαρμογή βρίσκεται από την 1η Απριλίου η υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας περιόδου αυξημένων υποχρεώσεων για τους ιδιοκτήτες ακινήτων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται να απομακρύνουν ξερά χόρτα, κλαδιά, εύφλεκτα υλικά και απορρίμματα, ώστε τα οικόπεδα να μην αποτελούν εστίες κινδύνου πυρκαγιάς. Η υποχρέωση αφορά τόσο εντός σχεδίου περιοχές όσο και οικισμούς και ζώνες κοντά σε κατοικίες, όπου ο κίνδυνος εξάπλωσης φωτιάς θεωρείται αυξημένος.
Προθεσμίες και διάρκεια της υποχρέωσης
Οι καθαρισμοί ξεκινούν την 1η Απριλίου και διαρκούν έως τις 31 Μαΐου, ενώ με βάση το νέο πλαίσιο υπάρχει δυνατότητα παράτασης έως τις 15 Ιουνίου, τόσο για τον καθαρισμό όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης.
Η υποχρέωση, ωστόσο, δεν είναι εφάπαξ. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διατηρούν τα οικόπεδα καθαρά καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, η οποία διαρκεί από την 1η Μαΐου έως τις 31 Οκτωβρίου.
Δήλωση καθαρισμού και ηλεκτρονική διαδικασία
Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr, με χρήση των κωδικών Taxisnet.
Οι ιδιοκτήτες επιλέγουν το ακίνητο, είτε αυτόματα μέσω των στοιχείων της ΑΑΔΕ είτε με χειροκίνητη καταχώριση (διεύθυνση, δήμος ή ΚΑΕΚ), και δηλώνουν ότι έχει ολοκληρωθεί ο καθαρισμός. Η δήλωση αποτελεί βασικό αποδεικτικό συμμόρφωσης σε περίπτωση ελέγχου.
Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός
Ο καθαρισμός δεν περιορίζεται σε απλή αποψίλωση, αλλά περιλαμβάνει:
- απομάκρυνση ξερών χόρτων και κλαδιών
- αποκοπή χαμηλής βλάστησης
- απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων
- καθαρισμό περιμετρικά από περιφράξεις, δρόμους και κτίσματα
- απομάκρυνση της κομμένης βιομάζας από το οικόπεδο
Πρόστιμα και κυρώσεις
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις και διαχωρισμό παραβάσεων.
Για ακαθάριστα οικόπεδα, το πρόστιμο ανέρχεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ.
Για μη υποβολή δήλωσης προβλέπονται:
- 500 ευρώ όταν το οικόπεδο δεν έχει καθαριστεί
- 100 ευρώ όταν έχει καθαριστεί αλλά δεν έχει δηλωθεί
Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως 5.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών.
Παράλληλα, οι δήμοι μπορούν να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, με το κόστος να επιβαρύνει τον ιδιοκτήτη.
Έλεγχοι και μηχανισμοί εφαρμογής
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται τόσο από τους δήμους όσο και από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Οι δήμοι έχουν την ευθύνη ενημέρωσης, δειγματοληπτικών ελέγχων και παρεμβάσεων, ενώ η Πυροσβεστική ενεργοποιείται μετά από καταγγελίες και ελέγχους στο πεδίο.
Η διασύνδεση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς επιτρέπει πλέον πιο στοχευμένη επιτήρηση, ενισχύοντας την εφαρμογή του μέτρου.
Το πλαίσιο στην πράξη
Παρά την αυστηροποίηση του συστήματος, η εφαρμογή του εξακολουθεί να παρουσιάζει προκλήσεις, κυρίως ως προς τον εντοπισμό ιδιοκτητών και τη διαχείριση των υπολειμμάτων καθαρισμού. Ωστόσο, το μέτρο εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο πρόληψης πυρκαγιών που επιχειρεί να συνδέσει την υποχρέωση καθαρισμού με τη διαρκή συμμόρφωση και τον έλεγχο.
