Το πρόγραμμα HELLAS–SPACE 2.0 προβλέπει δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης για την Πολιτική Προστασία και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Στην προκήρυξη διαγωνισμού ύψους 69 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη τριών οπτικών δορυφόρων Παρατήρησης της Γης προχωρά το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, στο πλαίσιο του νέου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος HELLAS–SPACE 2.0.
Ο διαγωνισμός αποτελεί την πρώτη διαγωνιστική διαδικασία του προγράμματος, συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, και διενεργείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), σε συνεργασία με το υπουργείο και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Στόχος είναι η δημιουργία εθνικής δορυφορικής υποδομής που θα επιτρέπει στις ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες να αποκτούν εικόνες της επικράτειας και της ευρύτερης Μεσογείου, περιορίζοντας την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους δεδομένων.
Δορυφορικές εικόνες με ανάλυση έως 30 εκατοστά
Οι τρεις δορυφόροι σχεδιάζεται να παρέχουν εικόνες με χωρική ανάλυση έως 30 εκατοστών, επιτρέποντας τη λεπτομερή παρατήρηση περιοχών και την καταγραφή αλλαγών στο έδαφος.
Η υψηλή συχνότητα παρατήρησης αναμένεται να διευκολύνει τη σύγκριση εικόνων που λαμβάνονται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να εντοπίζουν μεταβολές στις χρήσεις γης, νέες κατασκευές και αποθέσεις υλικών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, τα δεδομένα θα μπορούν να αξιοποιούνται για ελέγχους πιθανών αυθαίρετων παρεμβάσεων σε δασικές, παράκτιες και προστατευόμενες περιοχές, καθώς και για τον εντοπισμό παράνομων χωματερών.
Χρήση σε πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς
Μία από τις βασικές εφαρμογές του νέου συστήματος αφορά την Πολιτική Προστασία. Οι δορυφορικές εικόνες θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για την ταχεία χαρτογράφηση περιοχών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Σε περιπτώσεις πυρκαγιών, πλημμυρών ή σεισμών, η σύγκριση εικόνων πριν και μετά το συμβάν θα μπορεί να υποστηρίζει την αποτύπωση των ζημιών και τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, το σύστημα προβλέπεται να υποστηρίζει την περιβαλλοντική παρακολούθηση και την επιτήρηση της ελληνικής επικράτειας.
Παρακολούθηση πλοίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων
Οι δορυφόροι θα μπορούν επίσης να συμβάλλουν στη θαλάσσια επιτήρηση. Ο συνδυασμός οπτικών εικόνων με άλλα δορυφορικά δεδομένα και πληροφορίες ναυσιπλοΐας θα χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό πλοίων που δεν εκπέμπουν σήμα μέσω του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS).
Η συγκεκριμένη δυνατότητα προβλέπεται να υποστηρίζει το έργο του Λιμενικού Σώματος, την παρακολούθηση ύποπτων δραστηριοτήτων, την αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Τρεις ακόμη διαγωνισμοί έως το τέλος του 2026
Το HELLAS–SPACE 2.0 δεν περιορίζεται στους τρεις οπτικούς δορυφόρους. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου, εντός Νοεμβρίου αναμένεται δεύτερος διαγωνισμός για θερμικούς δορυφόρους, οι οποίοι θα μπορούν να υποστηρίζουν τον εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς ακόμη και τη νύχτα.
Έως το τέλος του έτους σχεδιάζονται δύο επιπλέον διαγωνισμοί. Ο ένας αφορά μικροδορυφόρους εντοπισμού ραδιοσημάτων και ο άλλος συστήματα παρακολούθησης κινδύνων για τις διαστημικές υποδομές.
Ο πρώτος διαγωνισμός περιλαμβάνει τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τις δοκιμές και την εκτόξευση των δορυφόρων, καθώς και την ανάπτυξη των επίγειων συστημάτων ελέγχου και επεξεργασίας δεδομένων.
Η προθεσμία υποβολής προσφορών λήγει στις 23 Δεκεμβρίου 2026, στις 13:00. Η προκήρυξη σηματοδοτεί την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας και όχι την ολοκλήρωση της κατασκευής ή την εκτόξευση των δορυφόρων.
