Τι κρίθηκε για χορηγούς, οικονομικούς ελέγχους και διαγραφές – Ποια ζητήματα παραπέμπονται στο Δικαστήριο της ΕΕ
Τη συνταγματικότητα της βασικής υποχρέωσης εγγραφής των ΜΚΟ στο σχετικό Μητρώο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου αναγνώρισε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, βάζοντας παράλληλα όρια σε επιμέρους προβλέψεις του κανονιστικού πλαισίου.
Οι υποθέσεις αφορούν τα Μητρώα οργανώσεων και μελών ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται σε ζητήματα διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης. Η Ολομέλεια συνεδρίασε για τις συγκεκριμένες υποθέσεις στις 26 και 29 Ιουνίου και στις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ, η απαίτηση εγγραφής μιας οργάνωσης στο Μητρώο, προκειμένου να δραστηριοποιείται μέσα στις δομές του υπουργείου ή να λαμβάνει κρατική και ενωσιακή χρηματοδότηση, δεν προσκρούει στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι.
Δεν πέρασαν, όμως, όλες οι επιμέρους ρυθμίσεις από τον έλεγχο του δικαστηρίου. Μεταξύ άλλων, κρίθηκε προβληματική η δυνατότητα απόρριψης μιας αίτησης εγγραφής κατά διακριτική ευχέρεια, όπως και η γενική απαίτηση να δημοσιοποιούν οι οργανώσεις στις ιστοσελίδες τους στοιχεία για συνδρομητές και χορηγούς.
Το ΣτΕ έκρινε επίσης, κατά πλειοψηφία, ότι η νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση ζητημάτων του Μητρώου Μελών ΜΚΟ αντίκειται στο άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγματος, καθώς δεν περιλαμβάνεται στον νόμο η βασική ουσιαστική ρύθμιση για τις προϋποθέσεις εγγραφής και πιστοποίησης των ενδιαφερομένων.
Από την άλλη πλευρά, κρίθηκαν επιτρεπτοί οι έλεγχοι των χρηματοοικονομικών καταστάσεων από ορκωτούς ελεγκτές, οι έλεγχοι τήρησης των υποχρεώσεων των οργανώσεων και η δυνατότητα διαγραφής όταν διαπιστώνεται πλημμελής εκτέλεση έργου.
Δύο ακόμη ζητήματα θα απασχολήσουν το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω προδικαστικών ερωτημάτων, μεταξύ άλλων σχετικά με προϋποθέσεις που συνδέονται με ποινικές διώξεις ή καταδίκες εκπροσώπων ΜΚΟ και με την επεξεργασία δεδομένων ποινικού μητρώου.
Ο Θάνος Πλεύρης, σχολιάζοντας την ανακοίνωση, έδωσε έμφαση στο σκέλος που αφορά τη συνταγματικότητα της υποχρεωτικής εγγραφής, κάνοντας λόγο για εξέλιξη υπέρ της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Παράλληλα ανέφερε ότι αναμένεται το πλήρες περιεχόμενο της απόφασης, ώστε το υπουργείο να προσαρμοστεί στις επιμέρους κρίσεις του δικαστηρίου.
