Σαφή θέση κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου διατύπωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026, στη Νέα Υόρκη.
Ο πρωθυπουργός προήδρευσε σε ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου, στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας, με αντικείμενο τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Κατά την ομιλία του, αμφισβήτησε ευθέως τη νομιμότητα της συμφωνίας οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η χάραξη που προβλέπει δεν λαμβάνει υπόψη την παρουσία των ελληνικών νησιών.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο και αυθαίρετο, υποστηρίζοντας ότι αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί», τόνισε, επισημαίνοντας ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να παρακαμφθούν με την αυθαίρετη χάραξη γραμμών σε έναν χάρτη.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές της Τουρκίας και της Λιβύης. Όπως υποστήριξε, η συμφωνία επιχειρεί να καθορίσει θαλάσσια σύνορα σαν να μην υπάρχουν τα νησιά αυτά, παρά το γεγονός ότι αποτελούν κατοικημένες περιοχές με ιστορία, οικονομική δραστηριότητα και σημαντικό πληθυσμό.
Η αναφορά στα δικαιώματα των νησιών
Στην παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, υποστηρίζοντας ότι τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι η Ελλάδα και η Λιβύη διαθέτουν αντικείμενες ακτές και μπορούν να προχωρήσουν σε οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους μέσω συμφωνίας.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές και ότι η μεταξύ τους οριοθέτηση δεν ανταποκρίνεται στη γεωγραφική πραγματικότητα.
Μήνυμα για τις θαλάσσιες δραστηριότητες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επισημαίνοντας ότι, κατά την ελληνική θέση, η εξέλιξη αυτή δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας.
Τόνισε ακόμη ότι το μνημόνιο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως βάση για την αμφισβήτηση νόμιμων θαλάσσιων δραστηριοτήτων ή την παρεμπόδιση έργων διασύνδεσης στην περιοχή.
Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συνεδρίασης αφιερωμένης στη θαλάσσια ασφάλεια, αναδεικνύοντας την ελληνική θέση για την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου στις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
