Σημαντική φορολογική ελάφρυνση προβλέπεται για όσους αποκτούν πρώτη κατοικία, μέσω απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αφορούν εισοδηματικά και οικογενειακά κριτήρια, καθώς και τη χρήση του ακινήτου.
Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που προχωρούν στην αγορά πρώτης κατοικίας με σκοπό την κάλυψη των στεγαστικών τους αναγκών. Δικαιούχοι είναι Έλληνες πολίτες, πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ομογενείς από συγκεκριμένες χώρες, καθώς και αναγνωρισμένοι πρόσφυγες.
Βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση της απαλλαγής είναι ο αγοραστής και τα μέλη της οικογένειάς του να μην διαθέτουν άλλη κατοικία που να καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες τους. Επιπλέον, απαιτείται μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα ή πρόθεση εγκατάστασης στη χώρα εντός δύο ετών από την αγορά του ακινήτου.
Τα αφορολόγητα όρια διαμορφώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του δικαιούχου. Για αγορά κατοικίας, το όριο ανέρχεται έως 200.000 ευρώ για άγαμο και έως 250.000 ευρώ για έγγαμο, με προσαυξήσεις για κάθε παιδί ή μέλος της οικογένειας. Για αγορά οικοπέδου, τα όρια ξεκινούν από 50.000 ευρώ για άγαμο και 100.000 ευρώ για έγγαμο, επίσης με αντίστοιχες προσαυξήσεις.
Η απαλλαγή ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο βρίσκεται σε οικοδομήσιμη περιοχή και ότι δεν υφίσταται συγγενική σχέση πρώτου βαθμού μεταξύ αγοραστή και πωλητή. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση διατήρησης του ακινήτου για τουλάχιστον πέντε έτη, προκειμένου να μην αρθεί η φορολογική ελάφρυνση.
Ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων ανέρχεται κανονικά σε 3% επί της αξίας του ακινήτου, ωστόσο για τους δικαιούχους πρώτης κατοικίας προβλέπεται απαλλαγή μέχρι το ύψος του εκάστοτε αφορολόγητου ορίου. Σε περίπτωση υπέρβασης της αξίας, ο φόρος υπολογίζεται μόνο στο επιπλέον ποσό.
Η διαδικασία υποβολής της δήλωσης και η χορήγηση της απαλλαγής πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης των φορολογικών υπηρεσιών.
