Την ανάγκη άμεσης παρέμβασης της Πολιτείας για την αποφυγή μαζικών παραβάσεων και υψηλών προστίμων επισημαίνει η ΠΟΜΙΔΑ, ζητώντας παράταση κρίσιμων προθεσμιών που αφορούν την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και την τακτοποίηση αυθαιρέτων.
Έντονη ανησυχία προκαλεί στους ιδιοκτήτες ακινήτων το στενό χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί για την ολοκλήρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, καθώς και για τη ρύθμιση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) προειδοποιεί ότι, αν δεν υπάρξει άμεσα παράταση, χιλιάδες ακίνητα κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός νομιμότητας, με σοβαρές οικονομικές και νομικές συνέπειες.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 θα πρέπει να έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα για όλα τα κτίρια ειδικών χρήσεων και δημόσιας πρόσβασης, όπως εκπαιδευτικά ιδρύματα, μονάδες υγείας, τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ., καθώς και εγκαταστάσεις πολιτισμού, αθλητισμού και συνάθροισης κοινού. Παράλληλα, η προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών λήγει στις 31 Μαρτίου 2026, μετά την οποία η μεταβίβαση ακινήτων καθίσταται πρακτικά αδύνατη.
Ποια ακίνητα επηρεάζονται
Στο πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης εντάσσονται, μεταξύ άλλων, πρατήρια υγρών καυσίμων, πλυντήρια και συνεργεία οχημάτων, τουριστικά καταλύματα μεγάλης επιφάνειας, ιδιωτικά και δημόσια εκπαιδευτήρια όλων των βαθμίδων, νοσοκομεία, κλινικές και λοιπές δομές υγείας και πρόνοιας. Επιπλέον, περιλαμβάνονται θέατρα, κινηματογράφοι, συνεδριακά κέντρα, μουσεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, αλλά και κτίρια που ανήκουν στο Δημόσιο, στους ΟΤΑ ή στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες. Υποχρέωση ισχύει ακόμη και για καταστήματα κράτησης και ειδικές δομές φιλοξενίας.
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου αποτελεί ουσιαστικά έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, όπου συγκεντρώνονται όλα τα τεχνικά και διοικητικά στοιχεία κάθε ακινήτου, από την οικοδομική άδεια και τα εγκεκριμένα σχέδια έως πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης και στατικής επάρκειας.
Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά
Για τη συμπλήρωση της Ταυτότητας απαιτείται, μεταξύ άλλων, το στέλεχος της οικοδομικής άδειας με τυχόν αναθεωρήσεις, τα αρχιτεκτονικά σχέδια, το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, δηλώσεις υπαγωγής σε νόμους τακτοποίησης αυθαιρέτων, καθώς και σχέδια που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Σε περιπτώσεις απώλειας φακέλων από τις πολεοδομίες, προβλέπεται η προσκόμιση σχετικής βεβαίωσης.
Πρόστιμα και κυρώσεις
Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις συνεπάγεται την επιβολή προστίμων που ξεκινούν από 200 ευρώ και μπορεί να φτάσουν έως το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Παράλληλα, χωρίς Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί καμία πράξη μεταβίβασης, όπως πώληση, δωρεά ή γονική παροχή.
Παρέμβαση προς το ΥΠΕΝ
Με επιστολή της προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά συνάντηση και θέτει σειρά αιτημάτων, με βασικότερο την τριετή παράταση των προθεσμιών. Παράλληλα, προτείνει τη θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού τακτοποίησης αυθαιρέτων, την επιτάχυνση της εξέτασης ενστάσεων επί των δασικών χαρτών και τη διαμόρφωση σαφών κανόνων δόμησης σε εντός και εκτός σχεδίου περιοχές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ανάγκη ενεργοποίησης της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, στις επερχόμενες υποχρεώσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών χαμηλής ενεργειακής κλάσης, καθώς και στη δυνατότητα άμεσης μεταβίβασης ακινήτων με τη δέσμευση ολοκλήρωσης της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας από τον αγοραστή, υπό αυστηρούς όρους διασφάλισης της νομιμότητας.
