Η αναστολή παραγωγής από το Κατάρ και η αναταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές LNG προκαλούν έντονες πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, με τα αποθέματα να βρίσκονται ήδη σε χαμηλά επίπεδα.
Σε τροχιά απότομης ανόδου κινούνται εκ νέου οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε αναστολή παραγωγής από το Κατάρ, έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές παγκοσμίως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ολλανδικό συμβόλαιο αναφοράς TTF κατέγραψε σήμερα τιμή 54,27 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), σημειώνοντας ημερήσια άνοδο 22%. Είχε προηγηθεί, την αμέσως προηγούμενη ημέρα, άλμα της τάξης του 45%. Ενδεικτικό της έντασης που επικρατεί στην αγορά είναι ότι την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου το ίδιο συμβόλαιο διαμορφωνόταν στα 31,5 ευρώ ανά MWh, γεγονός που αποτυπώνει το εύρος της μεταβολής μέσα σε λίγες ημέρες.
Καθοριστικός παράγοντας για την εκτίναξη των τιμών θεωρείται η απόφαση της QatarEnergy να αναστείλει την παραγωγή φυσικού αερίου, στο πλαίσιο των εξελίξεων που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν και τις ευρύτερες επιθέσεις στην περιοχή. Η διακοπή αυτή έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για περιορισμό της παγκόσμιας προσφοράς.
Παράλληλα, οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ναύλων για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι ημερήσιες τιμές ναύλωσης δεξαμενόπλοιων LNG έχουν αυξηθεί κατά 40% ήδη από τη Δευτέρα, αμέσως μετά την ανακοίνωση της αναστολής παραγωγής από το Κατάρ.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αποτίμησης ναύλων LNG Spark Commodities, τα οποία επικαλείται το Reuters, τα κόστη μεταφοράς μέσω Ατλαντικού ανήλθαν στα 61.500 δολάρια ημερησίως τη Δευτέρα, καταγράφοντας αύξηση 43% ή 18.750 δολάρια σε σχέση με την Παρασκευή. Αντίστοιχα, οι τιμές μεταφοράς μέσω Ειρηνικού διαμορφώθηκαν στα 41.000 δολάρια ημερησίως, αυξημένες κατά 45% ή 12.750 δολάρια σε σύγκριση με τα επίπεδα της Παρασκευής.
Επιπλέον, η εταιρεία ανάλυσης αγοράς LNG Fraser Carson εκτιμά ότι οι ημερήσιες τιμές ναύλωσης θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τα 100.000 δολάρια μέσα στην εβδομάδα, εξαιτίας της περιορισμένης διαθεσιμότητας πλοίων και της αυξημένης ζήτησης, όπως μεταδίδει το Reuters.
Ο κίνδυνος για την Ευρώπη
Παρότι η Ευρώπη δεν εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από το φυσικό αέριο του Κατάρ, αναλυτές προειδοποιούν ότι οι έμμεσες συνέπειες μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα επιβαρυντικές. Σε περίπτωση που διαταραχθεί η τροφοδοσία προς την Ασία, οι αγοραστές της περιοχής ενδέχεται να στραφούν σε εναλλακτικά φορτία, εντείνοντας τον ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και ωθώντας τις τιμές ακόμη υψηλότερα.
Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση περιόρισε δραστικά την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία, στρεφόμενη σε άλλες πηγές προμήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, το Κατάρ ενίσχυσε σταδιακά τον ρόλο του ως προμηθευτής LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά, ενώ η ΕΕ συνεχίζει να εισάγει μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Την ίδια στιγμή, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Τα συνολικά αποθέματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται κάτω από το 30%, έναντι περίπου 40% την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία του Euronews. Ειδικότερα, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης στη Γερμανία ήταν γεμάτες κατά 20,5% έως το Σάββατο, ενώ στη Γαλλία το ποσοστό διαμορφωνόταν στο 21%, βάσει στοιχείων της Gas Infrastructure Europe.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η Μέση Ανατολή αποτελεί κομβικό σημείο για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, γεγονός που καθιστά τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς κρίσιμες για τη σταθερότητα των αγορών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, το στρατηγικής σημασίας πέρασμα που ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το Ιράν. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες διεθνώς, μέσω της οποίας διακινούνται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και LNG, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών από το Κατάρ. Οι κινήσεις της Τεχεράνης για περιορισμό της ναυσιπλοΐας στην περιοχή εντείνουν τους φόβους για πιθανές ευρύτερες διακοπές στον εφοδιασμό, με άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς τιμές.
