Σε κλίμα έντονης δυσαρέσκειας και με την οικονομική βιωσιμότητα των δήμων να βρίσκεται στο επίκεντρο, άνοιξαν την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου οι εργασίες του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα. Το βασικό επιχείρημα των αιρετών στηρίζεται στα ευρήματα μελέτης της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), σύμφωνα με την οποία οι χρηματοδοτικές ανάγκες των δήμων απέχουν σημαντικά από τους διαθέσιμους κρατικούς πόρους, δημιουργώντας ένα έλλειμμα που υπολογίζεται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα, οι συνολικές ανάγκες για την άσκηση των αρμοδιοτήτων και την κάλυψη του λειτουργικού κόστους των δήμων υπολογίζονται σε περίπου 5,35 δισ. ευρώ, ενώ η διαθέσιμη χρηματοδότηση δεν επαρκεί για να καλύψει το σύνολο των απαιτήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, οι αρμοδιότητες των δήμων κοστολογούνται στα 5,34 δισ. ευρώ, την ώρα που η κρατική χρηματοδότηση για το 2027 προβλέπεται να φτάσει τα 3,04 δισ. ευρώ.
Από το συνολικό χρηματοδοτικό κενό, περίπου 1,3 δισ. ευρώ αφορούν λειτουργικές ανάγκες και 1,2 δισ. ευρώ τη συντήρηση και αναβάθμιση δημοτικών υποδομών. Η οικονομική πίεση, σύμφωνα με την πλευρά της Αυτοδιοίκησης, έχει οδηγήσει αρκετούς δήμους στην ανάγκη να αξιοποιούν προκαταβολικά μέρος της χρηματοδότησης της επόμενης χρονιάς, προκειμένου να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Όπως ανέφερε ο κ. Κυρίζογλου, οι δήμοι πληρώνουν περίπου 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα, όταν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια με περίπου 0,06 ευρώ. Στην περίπτωση του Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης, ο ίδιος υποστήριξε ότι η εφαρμογή αντίστοιχης τιμής θα επέτρεπε εξοικονόμηση περίπου 800.000 ευρώ. Για τον λόγο αυτό, η ΚΕΔΕ ζητά ειδική αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, καθώς εκτιμά ότι οι σημερινές τιμές περιορίζουν ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα κάλυψης βασικών δημοτικών αναγκών.
Οι διεκδικήσεις και οι πολιτικές διαφοροποιήσεις
Στην ατζέντα των διεκδικήσεων περιλαμβάνεται η αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων για το 2027, η πρόσληψη μόνιμου προσωπικού και η εξασφάλιση σταθερών χρηματοδοτικών εργαλείων για τη συντήρηση σχολικών μονάδων, δρόμων, αθλητικών εγκαταστάσεων και κοινωνικών δομών. Οι δήμαρχοι υπογραμμίζουν ότι τα κονδύλια των αναπτυξιακών προγραμμάτων δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τους πόρους που απαιτούνται για την καθημερινή λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, αντιδράσεις προκαλούν οι μεταφορές αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη μεταφορά προσωπικού και χρηματοδότησης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η συντήρηση των σχολικών κτιρίων, η στελέχωση των τεχνικών και κοινωνικών υπηρεσιών, οι αλλαγές στις πολεοδομικές αρμοδιότητες, οι σχεδιαζόμενες συγχωνεύσεις των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, καθώς και οι παρεμβάσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων.
Το συνέδριο αναμένεται να αποτελέσει και πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της Αυτοδιοίκησης. Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, έχει ασκήσει κριτική στην ηγεσία της ΚΕΔΕ για τη στάση της απέναντι στην κυβέρνηση, ενώ ζήτησε να συμπεριληφθεί στην ατζέντα και το ζήτημα των «Σπιτιών Ανακύκλωσης», προκειμένου να υπάρξει κοινή αντιμετώπιση από τους δήμους της χώρας. Αντίστοιχα, ο δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργος Μαρινάκης, προειδοποίησε ότι η αδυναμία ικανοποίησης των αιτημάτων των πολιτών θέτει σε κίνδυνο τον ίδιο τον θεσμό της Αυτοδιοίκησης.
Ξεχωριστή διάσταση αποκτά και η απόφαση της δημάρχου Σίφνου, Μαρίας Ναδάλη, να απέχει συμβολικά από το συνέδριο, διαμαρτυρόμενη για την ανεπαρκή ακτοπλοϊκή σύνδεση του νησιού κατά τη χειμερινή περίοδο. Όπως επισήμανε, τα δρομολόγια προς τον Πειραιά περιορίζονται σε τρία την εβδομάδα, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις των κατοίκων για επαγγελματικούς και ιατρικούς λόγους.
Στο επίκεντρο η ομιλία Μητσοτάκη
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έχει προγραμματιστεί να μιλήσει στις 17:30, καθώς οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης αναμένουν συγκεκριμένες απαντήσεις για τη χρηματοδότηση και το ενεργειακό κόστος. Στις εργασίες συμμετέχουν επίσης κυβερνητικά στελέχη και εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, και η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου.
Οι δήμαρχοι προειδοποιούν ότι, εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση στα αιτήματά τους, θα εξετάσουν την πραγματοποίηση κινητοποιήσεων, ενώ οι εργασίες του συνεδρίου θα συνεχιστούν έως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, με θεματικές συζητήσεις για την οικονομική αυτοτέλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την πολιτική προστασία και τον θεσμικό εκσυγχρονισμό της Αυτοδιοίκησης.
Το διακύβευμα της φετινής διοργάνωσης ξεπερνά, επομένως, την κατανομή των κρατικών κονδυλίων. Αφορά τη δυνατότητα των δήμων να ανταποκρίνονται στις καθημερινές ανάγκες των πολιτών, χωρίς να αναλαμβάνουν διαρκώς νέες υποχρεώσεις τις οποίες αδυνατούν να χρηματοδοτήσουν. Η έκβαση των συζητήσεων στην Καλαμάτα αναμένεται να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την επόμενη στάση της ΚΕΔΕ απέναντι στην κυβέρνηση.
