Σε αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη του προγράμματος «Ανακαινίζω», συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, βρίσκονται ιδιοκτήτες παλαιών ακινήτων, καθώς από τις 15 Ιουνίου ενεργοποιείται η διαδικασία έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω gov.gr, που αποτελεί το πρώτο απαραίτητο βήμα για την ένταξη στη δράση ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.
Το νέο πρόγραμμα στοχεύει στην ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών κατοικιών, αλλά και στην ενίσχυση της στεγαστικής αγοράς, μέσα από ένα πλαίσιο υψηλής επιδότησης και αυστηρών προϋποθέσεων χρήσης των ακινήτων μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων.
Από τις 15 Ιουνίου έως και τις 31 Αυγούστου, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εκδίδουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, η οποία λειτουργεί ως προαπαιτούμενο για την υποβολή της τελικής αίτησης χρηματοδότησης, που θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου και θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, ανά κατηγορία και ύψος επιδότησης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η επιχορήγηση μπορεί να φτάσει έως και το 95% των επιλέξιμων δαπανών, με ανώτατο όριο τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία ή 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η χρηματοδότηση καλύπτει τόσο εργασίες ανακαίνισης όσο και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και συναφή έξοδα, όπως αμοιβές μηχανικών και έκδοση πιστοποιητικών.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η κατοικία να αναβαθμιστεί τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία, ενώ η επιδότηση συνοδεύεται από περιορισμούς στη χρήση του ακινήτου για πέντε χρόνια. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.
Το πρόγραμμα χωρίζει τις κατοικίες σε δύο βασικές κατηγορίες: κλειστές κατοικίες που παρέμεναν ανενεργές την περίοδο 2024–2025 και πρέπει μετά την ανακαίνιση να διατεθούν για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση, και ανοικτές κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και χρήζουν βελτιώσεων.
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία κυμαίνονται από 25.000 ευρώ για άγαμους έως 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαυξήσεις ανά παιδί. Επιπλέον, προβλέπεται αυξημένο ποσοστό επιδότησης για ευάλωτες ομάδες και περιοχές, όπως νησιωτικές, ορεινές και οικογένειες με ΑμεΑ.
Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά ηλεκτρονικά, με αρχικό στάδιο την έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας μέσω gov.gr και επόμενο στάδιο την υποβολή αίτησης χρηματοδότησης από τον Σεπτέμβριο. Οι αιτήσεις θα αξιολογούνται σταδιακά, με προτεραιότητα σε χαμηλότερα ποσά επιδότησης, ώστε να επιταχυνθεί η έναρξη των έργων.
Σημαντική προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη ενεργειακού πιστοποιητικού και ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δίνεται δυνατότητα προσωρινής υπεύθυνης δήλωσης με υποχρέωση προσκόμισης εντός τριμήνου.
Η καταβολή της ενίσχυσης θα γίνεται μέσω ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού, με προκαταβολή 60% μετά την έγκριση της αίτησης και εκταμίευση του υπολοίπου με την ολοκλήρωση των εργασιών. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ιδιωτική συμμετοχή του δικαιούχου, ενώ προβλέπεται αυστηρός έλεγχος για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης του έργου.
Η διάρκεια υλοποίησης κάθε έργου δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 18 μήνες από την ένταξη, ενώ η πλήρης ολοκλήρωση θα πρέπει να έχει γίνει έως το τέλος του 2028. Μετά την παρέμβαση, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να τηρήσουν τους όρους χρήσης του ακινήτου, με ιδιαίτερη έμφαση στη μακροχρόνια αξιοποίηση και τον περιορισμό της βραχυχρόνιας εκμίσθωσης.
