Σε εφαρμογή τέθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα του Μητρώου Διαθηκών, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν πλέον να αναζητούν και να λαμβάνουν ηλεκτρονικά πιστοποιητικά και αντίγραφα πράξεων, απλοποιώντας σημαντικά τις διαδικασίες που σχετίζονται με κληρονομικές υποθέσεις.
Σε τροχιά πλήρους λειτουργίας εισέρχεται το Μητρώο Διαθηκών, ένα νέο ψηφιακό εργαλείο που φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει τον τρόπο διαχείρισης και πρόσβασης σε κρίσιμα έγγραφα που αφορούν τις τελευταίες βουλήσεις πολιτών. Με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης καθορίζεται το σύνολο των διαδικασιών που διέπουν τη λειτουργία της πλατφόρμας, από τα δικαιώματα πρόσβασης έως το κόστος και τη νομική ισχύ των εκδιδόμενων εγγράφων.
Το σύστημα, που λειτουργεί πλήρως από τις 14 Απριλίου 2026, επιτρέπει την ηλεκτρονική καταχώριση όλων των τύπων διαθηκών, καθώς και των σχετικών πράξεων ανάληψης και ανάκλησης. Παράλληλα, προβλέπεται η δημοσίευση διαθηκών μετά τον θάνατο του διαθέτη, η καταχώριση πράξεων που αφορούν ιδιόγραφες διαθήκες και η έκδοση σειράς πιστοποιητικών που έως σήμερα απαιτούσαν φυσική παρουσία στα δικαστήρια.
Μέσω της πλατφόρμας, οι πολίτες μπορούν να αιτούνται πιστοποιητικά που αφορούν την ύπαρξη ή μη διαθήκης, τη δημοσίευσή της, καθώς και αντίγραφα σχετικών πράξεων, όπως δημοσίευσης ή απόρριψης. Το σύστημα διασφαλίζει, σύμφωνα με τις προβλέψεις, την ιχνηλασιμότητα και τη διαφάνεια των διαδικασιών, περιορίζοντας παράλληλα τη γραφειοκρατία.
Η λειτουργία του Μητρώου βασίζεται σε δύο διακριτές ψηφιακές πύλες: την πύλη για τους πολίτες (diathikes.gr) και την αντίστοιχη για τους συμβολαιογράφους, μέσω της οποίας διαχειρίζονται τις καταχωρίσεις και τους ελέγχους. Η πρόσβαση των πολιτών πραγματοποιείται με τη χρήση προσωπικών κωδικών Taxisnet, γεγονός που επιτρέπει την ασφαλή ταυτοποίηση των χρηστών.
Η διαδικασία για την έκδοση πιστοποιητικών έχει δομηθεί σε διαδοχικά βήματα. Ο ενδιαφερόμενος εισέρχεται στην πλατφόρμα, δηλώνει εάν ενεργεί για τον εαυτό του ή για τρίτο πρόσωπο και συμπληρώνει τα απαραίτητα στοιχεία, τόσο τα προσωπικά του όσο και του αποβιώσαντος. Στη συνέχεια, επισυνάπτει τα απαιτούμενα έγγραφα, όπως η ληξιαρχική πράξη θανάτου, και καταβάλλει το σχετικό τέλος.
Η αίτηση υποβάλλεται προς έλεγχο στον αρμόδιο συμβολαιογραφικό φορέα, και συγκεκριμένα στον Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου, ο οποίος τηρεί το Μητρώο Διαθηκών. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ελέγχου, το ζητούμενο πιστοποιητικό εκδίδεται σε ψηφιακή μορφή και αποστέλλεται στον αιτούντα.
Καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του συστήματος διαδραματίζει και το Κέντρο Διαλειτουργικότητας, το οποίο επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των δημόσιων φορέων, διευκολύνοντας την επικαιροποίηση και επαλήθευση στοιχείων.
Με την έναρξη λειτουργίας του Μητρώου, η έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών παύει να πραγματοποιείται από τα κατά τόπους πρωτοδικεία, σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή στον τρόπο εξυπηρέτησης των πολιτών. Η μετάβαση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ψηφιοποίησης της Δικαιοσύνης, με στόχο τη μείωση των καθυστερήσεων και την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών.
