Αυστηρότερους κανόνες για τα οικονομικά των Δήμων, τις πληρωμές, τις αναλήψεις υποχρεώσεων και την υποβολή οικονομικών στοιχείων εισάγει σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο παρουσιάστηκε στην ΚΕΔΕ. Οι ρυθμίσεις προκάλεσαν προβληματισμό για τη διεύρυνση της προσωπικής ευθύνης των αιρετών, θέμα που τέθηκε κεντρικά στη συζήτηση.
Τις αλλαγές παρουσίασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, Γιάννης Μουράτογλου, στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με την ενημέρωση, το νομοσχέδιο στοχεύει στην αυστηροποίηση του πλαισίου διαχείρισης των δημοτικών πόρων, με έμφαση στην τήρηση διαδικασιών και την έγκαιρη, αξιόπιστη απεικόνιση των οικονομικών στοιχείων. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, αλλά και με αυξημένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης για τους δήμους.
Τι αλλάζει στη διαχείριση και στη λογοδοσία
Το σχέδιο νόμου προβλέπει αυστηρότερους κανόνες σε κρίσιμους τομείς της δημοτικής οικονομικής διοίκησης: από τις διαδικασίες πληρωμών και τις αναλήψεις υποχρεώσεων μέχρι την υποβολή και επαλήθευση οικονομικών δεδομένων. Η επιδίωξη είναι να περιοριστούν παθογένειες στη ροή πληρωμών και να θωρακιστεί η αξιοπιστία των οικονομικών αναφορών, με σαφέστερες αρμοδιότητες και ευθύνες σε κάθε στάδιο.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη διεύρυνση της προσωπικής ευθύνης των αιρετών, εξέλιξη που έχει εγείρει ανησυχίες εντός της αυτοδιοίκησης. Ο προβληματισμός επικεντρώνεται στο κατά πόσο το νέο πλαίσιο θα διαμορφώσει ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου για δημάρχους και μέλη δημοτικών οργάνων, ειδικά σε αποφάσεις που αφορούν τη διαχείριση συμβάσεων, οφειλών και δεσμεύσεων. Η ανάγκη σαφών ορίων μεταξύ πολιτικής ευθύνης και διοικητικών πράξεων αναδεικνύεται ως κομβικό ζήτημα για την ομαλή εφαρμογή των αλλαγών.
Η συζήτηση στην ΚΕΔΕ και τα βασικά σημεία προβληματισμού
Κατά την παρουσίαση στην ΚΕΔΕ, τέθηκαν στο τραπέζι οι επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στη λειτουργία των οικονομικών υπηρεσιών των δήμων. Στελέχη της αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι η αυστηροποίηση των διαδικασιών απαιτεί πρόσθετη οργανωτική ετοιμότητα και επαρκείς πόρους, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εκτέλεση προϋπολογισμών και η συνέπεια στις πληρωμές προς προμηθευτές και συνεργάτες.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία καθαρών, εφαρμόσιμων κανόνων που δεν θα δημιουργούν αβεβαιότητα στην πράξη. Η επέκταση της προσωπικής ευθύνης, αν δεν συνοδεύεται από σαφείς ορισμούς και επαρκείς δικλίδες, εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο λήψης αποφάσεων στα δημοτικά όργανα, αυξάνοντας τον φόρτο ελέγχων χωρίς να αποδίδει αναλογικά οφέλη στη διαφάνεια.
Πιθανές επιπτώσεις για τους Δήμους
Η μετάβαση σε αυστηρότερο πλαίσιο αναμένεται να απαιτήσει προσαρμογές στις εσωτερικές διαδικασίες των Δήμων. Ζητήματα όπως ο έλεγχος δεσμεύσεων, η ιεράρχηση πληρωμών και η ακρίβεια των οικονομικών καταχωρίσεων θα χρειαστούν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, με ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης. Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος των οικονομικών διευθύνσεων και των αρμόδιων επιτροπών γίνεται καθοριστικός για την τήρηση του νέου πλαισίου.
Για τους αιρετούς, το επίδικο αφορά την ισορροπία ανάμεσα στη λογοδοσία και την αποτελεσματικότητα της διοίκησης. Η διεύρυνση της προσωπικής ευθύνης, όπως καταγράφεται στον δημόσιο διάλογο της αυτοδιοίκησης, απαιτεί σαφείς οδηγίες εφαρμογής και πρακτικά εργαλεία συμμόρφωσης, ώστε να αποφεύγονται ερμηνείες που θα μπορούσαν να παραλύσουν κρίσιμες αποφάσεις καθημερινής διαχείρισης.
Τα επόμενα βήματα
Η παρουσίαση του σχεδίου νόμου στην ΚΕΔΕ αποτελεί αφετηρία μιας συστηματικής συζήτησης στους κόλπους της αυτοδιοίκησης για το περιεχόμενο και τις επιπτώσεις των ρυθμίσεων. Αναμένονται περαιτέρω διευκρινίσεις και επεξεργασία επί των διατάξεων, με στόχο ένα πλαίσιο που θα ενισχύει τη διαφάνεια και τη δημοσιονομική πειθαρχία, χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα τη λειτουργικότητα των δήμων και την ευθύνη των αιρετών πέρα από σαφώς οριοθετημένα πεδία.
