Σε νέα δεδομένα καλούνται να προσαρμοστούν οι οδηγοί, καθώς το αναθεωρημένο πλαίσιο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας εισάγει ιδιαίτερα αυστηρές ποινές για συμπεριφορές που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπίζονταν με μεγαλύτερη επιείκεια.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιπτώσεις επιθετικής ή επιδεικτικής οδήγησης, για τις οποίες οι κυρώσεις είναι πλέον κλιμακούμενες και ιδιαίτερα υψηλές. Σε περίπτωση υποτροπής εντός πενταετίας, τα πρόστιμα αυξάνονται δραστικά, φτάνοντας έως και τις 8.000 ευρώ, ενώ συνοδεύονται από πολυετή αφαίρεση άδειας οδήγησης.
Ωστόσο, ένα από τα βασικά σημεία που προκαλούν προβληματισμό είναι η απουσία σαφούς και αντικειμενικού ορισμού για το τι συνιστά «επιθετική» ή «επιδεικτική» οδήγηση. Στην πράξη, η αξιολόγηση γίνεται επιτόπου από τον αστυνομικό που βεβαιώνει την παράβαση, γεγονός που αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών και έχει ήδη πυροδοτήσει συζήτηση μεταξύ οδηγών και ειδικών.
Στην κατηγορία των παραβάσεων που μπορεί να χαρακτηριστούν επικίνδυνες εντάσσονται συμπεριφορές που συναντώνται συχνά στην καθημερινότητα των δρόμων. Οι απότομες και διαδοχικές αλλαγές λωρίδων με σκοπό την ταχύτερη μετακίνηση, για παράδειγμα, επισύρουν πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για έναν μήνα.
Ακόμη αυστηρότερη είναι η αντιμετώπιση της άτυπης «κόντρας» μεταξύ οδηγών, ακόμη και όταν αυτή δεν έχει οργανωμένο χαρακτήρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόστιμο ξεκινά από 2.000 ευρώ ήδη από την πρώτη παράβαση, ενώ αντίστοιχες ποινές ισχύουν και για τη συμμετοχή σε αυτοσχέδιους αγώνες σε δημόσιους δρόμους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην υπερβολική ταχύτητα, με την οδήγηση άνω των 200 χιλιομέτρων την ώρα να τιμωρείται αυτοτελώς με υψηλό πρόστιμο και αφαίρεση άδειας για έναν χρόνο.
Κρίσιμο στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η δυνατότητα σωρευτικής επιβολής ποινών. Ένας οδηγός που, για παράδειγμα, κινείται με υπερβολική ταχύτητα, πραγματοποιεί επικίνδυνους ελιγμούς και εμπλέκεται σε άτυπο ανταγωνισμό με άλλο όχημα, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με πολλαπλές παραβάσεις ταυτόχρονα, οδηγώντας σε ιδιαίτερα υψηλό συνολικό κόστος.
Η αυστηροποίηση των ποινών αντανακλά μια ευρύτερη προσπάθεια αλλαγής νοοτροπίας στην οδική συμπεριφορά, καθώς πρακτικές όπως οι «κόντρες» στα φανάρια ή η επιθετική οδήγηση είχαν σε μεγάλο βαθμό παγιωθεί στην καθημερινότητα.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την εικόνα, στέλνοντας σαφές μήνυμα αποτροπής. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά του αναμένεται να κριθεί τόσο από την εφαρμογή του όσο και από την αποδοχή του από τους οδηγούς, σε ένα περιβάλλον όπου η οδική ασφάλεια παραμένει ζητούμενο.
