Ένα νέο ψηφιακό σύστημα που θα επιτρέπει τον σχεδόν άμεσο εντοπισμό αυθαίρετων κατασκευών σε ολόκληρη τη χώρα δρομολογεί το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικά δεδομένα και drones, σε μια προσπάθεια να αλλάξει ριζικά το μοντέλο ελέγχου της δόμησης και να περιορίσει την αυθαίρετη κατασκευή ήδη από το αρχικό της στάδιο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η αυθαίρετη δόμηση εξακολουθεί να αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα για το δομημένο περιβάλλον, ειδικά σε περιοχές υψηλής πίεσης όπως οι Κυκλάδες, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας προαναγγέλλει τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού μηχανισμού επιτήρησης και ελέγχου. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, το νέο σύστημα θα βασίζεται στη διασταύρωση πολεοδομικών δεδομένων από το πληροφοριακό σύστημα e-Άδειες με την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσω δορυφορικών εικόνων και εναέριων επιθεωρήσεων.
Στόχος είναι ο άμεσος εντοπισμός νέων κατασκευών ή επεκτάσεων που δεν έχουν δηλωθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες, με την ενεργοποίηση αυτόματων διαδικασιών ελέγχου από Ελεγκτές Δόμησης όταν διαπιστώνεται πιθανή παρατυπία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Στασινός, «σε λίγους μήνες από σήμερα τα αυθαίρετα θα τα πιάνουμε σχεδόν ζωντανά», υπογραμμίζοντας ότι το νέο πλαίσιο θα περιορίσει δραστικά τα περιθώρια αυθαιρεσίας.
Το ΤΕΕ αποδίδει τις καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση των αυθαιρέτων κυρίως στην υποστελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης, επισημαίνοντας την ανάγκη για ριζική αναδιοργάνωση του συστήματος ελέγχου. Στο πλαίσιο αυτό επαναφέρεται και η πρόταση για τη δημιουργία ενιαίας, κεντρικά συντονισμένης δομής υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας σε όλη τη χώρα.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΤΕΕ αναδεικνύει τον ρόλο των Ελεγκτών Δόμησης ως μια από τις πιο επιτυχημένες θεσμικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι έλεγχοι πραγματοποιούνται πλέον μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης πιστοποιημένων μηχανικών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα των διαδικασιών.
Κομβικό στοιχείο για την οριστική αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, σύμφωνα με το ΤΕΕ, αποτελεί η ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας, μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και της πλήρους χαρτογράφησης του οδικού δικτύου που προϋπήρχε του 1977. Τα έργα αυτά, όπως σημειώνεται, ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και περιορίζουν τις ασάφειες που τροφοδοτούν τη δόμηση εκτός σχεδίου.
«Η ψηφιοποίηση είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος της ισονομίας», τονίζει ο κ. Στασινός, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι ο συνδυασμός ψηφιακών εργαλείων, χωρικού σχεδιασμού και σύγχρονων μηχανισμών ελέγχου μπορεί να οδηγήσει σε ένα πιο αποτελεσματικό και διαφανές πλαίσιο προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και του χαρακτήρα περιοχών υψηλής ευαισθησίας, όπως οι Κυκλάδες.
