Η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τις κυβερνήσεις του Ελ Σαλβαδόρ και της Αϊτής να δημοσιοποιήσουν τη συμφωνία για την αποστολή περισσότερων από 2.000 σαλβαδοριανών στρατιωτικών στην Αϊτή στα τέλη Οκτωβρίου, επισημαίνοντας την ανάγκη για πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κάθε επιχειρησιακή ενέργεια. Σύμφωνα με την επίσημη πληροφόρηση, οι στρατιωτικοί αποστολήθηκαν προκειμένου να εντοπίσουν τέσσερις συναδέλφους τους μηχανικούς ελικοπτέρων, οι οποίοι αγνοούνται από τις 18 Οκτωβρίου μετά από ενέδρα συμμορίας στην Αϊτή. Το μέγεθος της ανάπτυξης και η υλικοτεχνική υποστήριξη από τις ΗΠΑ εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τον πραγματικό σκοπό της αποστολής, πέραν του επίσημου πλαισίου.
Η οργάνωση τονίζει ότι η διαφάνεια σχετικά με τη σύμβαση και η δημόσια γνωστοποίηση των λεπτομερειών της συνεργασίας είναι ουσιώδεις προϋποθέσεις για την εξασφάλιση αξιοπιστίας και για τον έλεγχο της συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα. «Οι δύο κυβερνήσεις οφείλουν να διασφαλίσουν ότι όλες οι επιχειρήσεις των σαλβαδοριανών δυνάμεων θα σέβονται το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα» δήλωσε η Άνα Πικέρ, επικεφαλής της διεύθυνσης για την Αμερική της Αμνηστίας. Μεταξύ των αιτημάτων της οργάνωσης είναι η γνωστοποίηση λεπτομερειών της συνεργασίας και η θέσπιση μηχανισμών καταγγελίας καταχρήσεων, χωρίς φόβο αντιποίνων, καθώς εκφράζεται ανησυχία για τον κίνδυνο επιδείνωσης της ανθρωπιστικής κατάστασης.
Η έκκληση για διαφάνεια έρχεται σε μια περίοδο που η διεθνής πολιτική συζήτηση γύρω από τα εξοπλιστικά πακέτα και τις αποστολές διατηρεί έντονες συζητήσεις, ιδιαίτερα σε σχέση με τον τρόπο που οι επιχειρήσεις ναι μεν στοχεύουν στον εντοπισμό αγνοουμένων, αλλά ταυτόχρονα διασφαλίζουν τα δικαιώματα πολιτών και στρατιωτών κατά τη διεξαγωγή τους. Η Αμνηστία σημειώνει ότι οι καταστάσεις αυξάνουν την ανάγκη για αυστηρούς μηχανισμούς λογοδοσίας και για διαφανείς διαδικασίες.
Αν και οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί, η οργάνωση δηλώνει ότι θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των επιχειρήσεων και θα συνεχίσει τη δημόσια έκφραση ανησυχίας όταν κρίνει ότι οι πρακτικές δεν ευθυγραμμίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Οι ίδιες οι κυβερνήσεις καλούνται να απαντήσουν με σαφή στοιχεία, προκειμένου να αποφευχθούν παρεξηγήσεις και να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η προστασία κάθε εμπλεκομένου.
Διαφάνεια, λογοδοσία και επόμενα βήματα
Οι προτεραιότητες της Αμνηστίας εστιάζουν στην δημοσιοποίηση της σύμβασης και στην καθιέρωση μηχανισμών καταγγελίας καταχρήσεων χωρίς φόβο αντιποίνων. Μεταξύ των ζητημάτων που πρέπει να διευκρινιστούν είναι ο ακριβής αριθμός δυνάμεων, τα όρια αποστολής και η συγκεκριμένη υλικοτεχνική υποστήριξη από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Η οργάνωση ζητά επίσης να διευκρινιστεί ο ρόλος της διεθνούς βοήθειας και πώς αυτή χρησιμοποιείται εντός του πλαισίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στο μεταξύ, η δημόσια συζήτηση γύρω από τέτοιου τύπου αποστολές συνεχίζεται και οι οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων τονίζουν τη σημασία της διαφάνειας ως προϋπόθεσης για τη νομιμοποίηση και τη διάρκεια κάθε επιχείρησης σε ξένο έδαφος. Η Διεθνής Αμνηστία διευκρινίζει ότι θα αξιολογεί τα νέα στοιχεία μόλις δημοσιοποιηθούν και θα συνεχίσει να καλεί τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες δεσμεύσεις προς τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
