Ένας νέος διαδραστικός χάρτης καταγράφει τις εμφανίσεις του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, αποτυπώνοντας την ταχεία εξάπλωση ενός από τα πλέον προβληματικά ξενικά είδη που έχουν εγκατασταθεί στη Μεσόγειο. Το τοξικό ψάρι, που πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα πριν από δύο δεκαετίες, εντοπίζεται πλέον σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου και σε ολοένα περισσότερες περιοχές του Ιονίου.
Ο ψηφιακός χάρτης, ο οποίος βασίζεται σε καταγραφές παρουσίας του είδους, αναδεικνύει τη γεωγραφική επέκταση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες και προσφέρει μια συνολική εικόνα της πορείας του από την πρώτη εμφάνισή του μέχρι σήμερα.
Ο λαγοκέφαλος, με επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, προέρχεται από τα τροπικά νερά του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού. Η παρουσία του στη Μεσόγειο συνδέεται με τη μετανάστευσή του μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από την Ερυθρά Θάλασσα, ένα φαινόμενο που έχει οδηγήσει στην εγκατάσταση αρκετών ξενικών ειδών στο μεσογειακό οικοσύστημα.
Στην Ελλάδα οι πρώτες καταγραφές έγιναν στα νοτιοανατολικά θαλάσσια τμήματα της χώρας, κυρίως γύρω από τη Ρόδο, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Ωστόσο, η εξάπλωσή του υπήρξε ιδιαίτερα γρήγορη και σήμερα το είδος απαντάται σχεδόν σε ολόκληρο το Αιγαίο, ενώ η παρουσία του γίνεται ολοένα πιο συχνή και σε περιοχές του Ιονίου.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η προσαρμοστικότητα του λαγοκέφαλου, σε συνδυασμό με την έλλειψη φυσικών θηρευτών, ευνοεί τη διαρκή αύξηση των πληθυσμών του. Παράλληλα, το είδος ανταγωνίζεται τα εγχώρια ψάρια για τροφή και επηρεάζει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η επίδρασή του στην αλιευτική δραστηριότητα. Οι αλιείς αναφέρουν συχνές ζημιές σε δίχτυα και αλιευτικά εργαλεία, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καταγράφονται απώλειες αλιευμάτων εξαιτίας της παρουσίας του είδους.
Το ζήτημα αποκτά επιπλέον διάσταση λόγω της επικινδυνότητάς του για τον άνθρωπο. Ο λαγοκέφαλος περιέχει την ισχυρή νευροτοξίνη τετραδοτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στην υγεία, από αναπνευστικές διαταραχές και μυϊκή παράλυση έως και θάνατο, εφόσον καταναλωθεί χωρίς την κατάλληλη επεξεργασία.
Μπροστά στην αυξανόμενη εξάπλωση του είδους, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επεξεργάζεται σχέδιο αντιμετώπισης που προβλέπει πιλοτική στοχευμένη αλιεία λαγοκέφαλου από επαγγελματίες αλιείς με οικονομικά κίνητρα. Το πρόγραμμα θα συνοδεύεται από επιστημονική παρακολούθηση, καταγραφή των πληθυσμών και εντοπισμό περιοχών υψηλής συγκέντρωσης, αξιοποιώντας παράλληλα την εμπειρία αντίστοιχων δράσεων που εφαρμόστηκαν στην Κύπρο.
Παράλληλα, στις 20 Ιουνίου ξεκίνησε ο πρώτος πανελλήνιος ανοιχτός διαγωνισμός αλιείας λαγοκέφαλου, μια πρωτοβουλία που στοχεύει στη μείωση του πληθυσμού του είδους και στην ευαισθητοποίηση γύρω από τις επιπτώσεις που προκαλεί στο θαλάσσιο περιβάλλον και στην αλιευτική οικονομία.
Η συνεχής καταγραφή των εμφανίσεων του λαγοκέφαλου μέσω ψηφιακών εργαλείων θεωρείται κρίσιμη για την παρακολούθηση του φαινομένου, καθώς οι ειδικοί εκτιμούν ότι η παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες θα εξακολουθήσει να αποτελεί σημαντική πρόκληση τα επόμενα χρόνια.
