Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών δεν κατέληξαν σε συμφωνία για την αύξηση της φορολογίας στα καπνικά προϊόντα.
Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αύξησης της φορολογίας στα τσιγάρα και στα υπόλοιπα προϊόντα νικοτίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η συνεδρίαση του ECOFIN στις 9 Νοεμβρίου 2026 ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Η συζήτηση αφορά την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, με στόχο την εναρμόνιση των φορολογικών κανόνων και την ενίσχυση της πολιτικής περιορισμού του καπνίσματος.
Για την Ελλάδα, το βασικό ερώτημα είναι πόσο θα μπορούσε να αυξηθεί η τιμή ενός πακέτου τσιγάρων και σε ποιο χρονικό διάστημα θα εφαρμοστούν ενδεχόμενες αλλαγές.
Πώς προκύπτει το σενάριο για πακέτο στα 13 ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει σημαντική αύξηση της ελάχιστης φορολογίας στα τσιγάρα, από τα 90 στα 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια.
Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε αύξηση της ελάχιστης φορολογικής επιβάρυνσης, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η λιανική τιμή θα αυξηθεί αυτομάτως κατά το ίδιο ποσό.
Σύμφωνα με οικονομικές προσομοιώσεις του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), ορισμένα σενάρια υψηλότερων φόρων θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη μέση τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων στα 11,58 ευρώ ή ακόμη και στα 13,82 ευρώ.
Πρόκειται για υποθετικούς υπολογισμούς και όχι για αποφασισμένες τιμές.
Η τελική επιβάρυνση των καταναλωτών θα εξαρτηθεί από τους φορολογικούς συντελεστές που θα εγκριθούν, τη χρονική περίοδο εφαρμογής και την τιμολογιακή πολιτική των καπνοβιομηχανιών.
Πόσοι φόροι περιλαμβάνονται σήμερα στην τιμή
Η φορολογία αποτελεί ήδη το μεγαλύτερο μέρος της τιμής των τσιγάρων στην ελληνική αγορά.
Ενδεικτικά, σε ένα πακέτο αξίας 4,80 ευρώ, περίπου 3,83 ευρώ αντιστοιχούν στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και στον ΦΠΑ.
Αυτό σημαίνει ότι η συνολική φορολογική επιβάρυνση προσεγγίζει το 80% της λιανικής τιμής.
Μια νέα αύξηση των ειδικών φόρων θα μπορούσε επομένως να επηρεάσει αισθητά την τελική τιμή, ανάλογα με τον τρόπο εφαρμογής της.
Τι προβλέπει το συμβιβαστικό σχέδιο
Πέρα από την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις διαπραγματεύσεις εξετάστηκε η δυνατότητα ηπιότερης προσαρμογής.
Ένα από τα συμβιβαστικά σενάρια προβλέπει ελάχιστη φορολογία 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα το 2028, με σταδιακή αύξηση στα 200 ευρώ το 2032.
Η προσέγγιση αυτή θα επέτρεπε στα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν σταδιακά τους συντελεστές τους.
Ωστόσο, οι διαφωνίες μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων δεν επέτρεψαν την επίτευξη ομοφωνίας στη συνεδρίαση της Δευτέρας.
Γιατί διαφωνεί η Ελλάδα
Η ελληνική πλευρά εκφράζει επιφυλάξεις απέναντι σε μια απότομη και μεγάλη αύξηση των φόρων στα καπνικά προϊόντα.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που προβάλλει είναι ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου, εφόσον οι τιμές στη νόμιμη αγορά αυξηθούν σημαντικά.
Παράλληλα, επισημαίνει τις πιθανές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις του κλάδου, στις επενδύσεις και στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής καπνοβιομηχανίας.
Η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής, με αναφορές ακόμη και σε εφαρμογή των αυστηρότερων αλλαγών από το 2036, αντί για το 2028.
Παρόμοιες επιφυλάξεις έχουν εκφράσει η Ιταλία και η Ρουμανία, ενώ η Μάλτα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μη επίτευξη συμφωνίας.
Στο επίκεντρο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Η ευρωπαϊκή συζήτηση δεν περιορίζεται στα συμβατικά τσιγάρα.
Οι προτεινόμενες αλλαγές επεκτείνονται σε προϊόντα θερμαινόμενου καπνού, ηλεκτρονικά τσιγάρα και άλλες κατηγορίες προϊόντων νικοτίνης.
Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να περιοριστούν οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών φορολογικών συστημάτων και να διαμορφωθεί ένα πιο ενιαίο πλαίσιο.
Από την πλευρά τους, ορισμένα κράτη-μέλη ζητούν να ληφθούν υπόψη οι διαφορές ανάμεσα στα προϊόντα και στις εθνικές αγορές.
Τι σημαίνει η μη συμφωνία για τους καταναλωτές
Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας στο ECOFIN σημαίνει ότι δεν έχει αποφασιστεί νέα ευρωπαϊκή αύξηση φόρων με βάση τις συγκεκριμένες προτάσεις.
Κατά συνέπεια, τα σενάρια για τσιγάρα στα 13 ευρώ δεν αποτελούν άμεση ή δεδομένη εξέλιξη.
Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να συνεχιστούν, καθώς για την έγκριση αλλαγών στο συγκεκριμένο φορολογικό πλαίσιο απαιτείται ομοφωνία των κρατών-μελών.
Μέχρι να υπάρξει τελική απόφαση, το ύψος των αυξήσεων και ο χρόνος εφαρμογής τους παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
