Με το ιδιωτικό χρέος να ξεπερνά τα 235 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο ενεργοποιεί νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για χρέη προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες, επιχειρώντας να περιορίσει την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σε νέα δέσμη παρεμβάσεων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους προχωρά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές πολιτών και επιχειρήσεων προς εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υπερβαίνουν πλέον τα 235 δισ. ευρώ.
Οι νέες ρυθμίσεις, που αναμένεται να τεθούν σταδιακά σε εφαρμογή έως τα τέλη Ιουνίου, περιλαμβάνουν πέντε βασικές παρεμβάσεις με στόχο τη διευκόλυνση των οφειλετών, την ενίσχυση της προστασίας της πρώτης κατοικίας και τη δημιουργία νέων εργαλείων ρύθμισης χρεών.
Κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η δυνατότητα ξεχωριστής ρύθμισης για την κύρια κατοικία μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Σε αντίθεση με το σημερινό καθεστώς, όπου εξετάζεται συνολικά η περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, το νέο μοντέλο εστιάζει αποκλειστικά στην αξία της πρώτης κατοικίας.
Με τον τρόπο αυτό, οι δανειολήπτες θα μπορούν να διασώζουν το σπίτι τους εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλών και χαμηλότερες δόσεις, προσαρμοσμένες στην πραγματική αξία του ακινήτου και στις οικονομικές δυνατότητές τους. Η υπόλοιπη περιουσία θα μπορεί να ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών για την αποπληρωμή των λοιπών χρεών.
Παράλληλα, μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να ενεργοποιηθεί νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2023 και παραμένουν αρρύθμιστες έως τον Απρίλιο του 2026. Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή στη ρύθμιση είναι η τακτοποίηση των νεότερων οφειλών που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Σημαντικό εργαλείο παραμένει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός, μέσω του οποίου οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ προς Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία θα μπορούν να ρυθμίζουν τις υποχρεώσεις τους έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις. Για την ένταξη απαιτείται συναίνεση στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε να αξιολογείται πλήρως η οικονομική κατάσταση του αιτούντος. Το επιτόκιο ορίζεται στο 3%, ενώ προβλέπεται δυνατότητα μερικής διαγραφής οφειλών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σε τελικό στάδιο βρίσκεται και η λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, που αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου πλαισίου προστασίας για ευάλωτα νοικοκυριά. Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία οφειλετών που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τους τη μισθώνει για διάστημα 12 ετών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παραμείνουν στο σπίτι τους.
Το μοντέλο προβλέπει επίσης δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου είτε μετά τη λήξη της μίσθωσης είτε και νωρίτερα, εφόσον ο οφειλέτης είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του και έχει βελτιώσει την οικονομική του κατάσταση.
Για την κάλυψη μέρους του κόστους προβλέπεται στεγαστική επιδότηση από το Δημόσιο, που θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Την ίδια ώρα, αλλάζει και το πλαίσιο για την άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών. Σύμφωνα με τη νέα διαδικασία, η αποδέσμευση λογαριασμού θα μπορεί να γίνεται με την καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής και την ταυτόχρονη υπαγωγή του υπολοίπου ποσού σε ρύθμιση. Το μέτρο θα παρέχεται μία μόνο φορά, ενώ νέα δυνατότητα άρσης θα δίνεται μόνο σε περίπτωση πλήρους εξόφλησης των προηγούμενων χρεών.
